อย่าหาทำ! "ใช้กัญชาร่วมกับยาซึมเศร้า" เสี่ยงเจอ "Serotonin Syndrome" ภาวะอันตรายที่ตับและสมองรับไม่ไหว

เพจเฟซบุ๊ก  "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" ของ นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์ ได้ให้ความรู้เกี่ยวกับ "ผลกระทบจากการใช้กัญชาควบคู่กับยารักษาโรคซึมเศร้า"  โดยระบุว่า

ผลกระทบจากการใช้กัญชาควบคู่กับยารักษาโรคซึมเศร้า

หลายคนเข้าใจผิดว่าการใช้กัญชาจะช่วยผ่อนคลายและลดอาการดิ่งเศร้าได้ แต่ในทางคลินิกจิตเวชศาสตร์และสารเคมีในสมอง การใช้กัญชา (โดยเฉพาะสายพันธุ์ที่มีสาร THC สูง) ร่วมกับยารักษาโรคซึมเศร้า ส่งผลเสียรุนแรงทั้งต่อ ระดับยาในร่างกาย และ อาการของโรคซึมเศร้า โดยตรง

 1. ผลกระทบต่อตัวยาต้านเศร้า

• ฤทธิ์กดประสาทซ้ำซ้อน: การใช้กัญชาร่วมกับยาต้านเศร้ากลุ่ม Tricyclic Antidepressants (TCAs) หรือ SSRIs จะเสริมฤทธิ์กดประสาท ส่งผลให้เกิดอาการง่วงซึมอย่างรุนแรง อ่อนเพลีย ไม่มีแรง และการตอบสนองช้าลง

• เสี่ยงภาวะ Serotonin Syndrome อันตรายถึงชีวิต: สาร cannabinoids ในกัญชามีผลกระตุ้นการหลั่งและเพิ่มระดับสาร Serotonin ในสมอง หากใช้ร่วมกับยาต้านเศร้ากลุ่ม SSRIs หรือ SNRIs จะทำให้ระดับเซโรโทนินพุ่งสูงเกินขีดปลอดภัย เกิดภาวะ Serotonin Syndrome ซึ่งมีอาการสับสน สั่น เกร็ง ไข้สูง ความดันผันผวน และอาจรุนแรงถึงแก่ชีวิตได้

• รบกวนการกำจัดยาที่ตับ (Cytochrome P450 Enzyme System): ทั้งกัญชาและยาต้านเศร้าส่วนใหญ่ต้องถูกเผาผลาญผ่านเอนไซม์ที่ตับ (เช่น CYP3A4, CYP2D6) การใช้ร่วมกันจะทำให้ตับขับยาต้านเศร้าได้ช้าลง ส่งผลให้ ระดับยาต้านเศร้าในเลือดสูงขึ้นผิดปกติ จนเกิดผลข้างเคียงจากยาต้านเศร้ารุนแรงขึ้น

• เสี่ยงหัวใจเต้นผิดจังหวะ: โดยเฉพาะการใช้ร่วมกับยาต้านเศร้ากลุ่ม TCAs อาจกระตุ้นให้เกิดภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ (Tachycardia) หรือความดันโลหิตสวิงได้

 2. ผลกระทบต่อตัวโรคซึมเศร้าและการทำงานของสมอง

• ทำให้อาการซึมเศร้าแย่ลงในระยะยาว: แม้ช่วงแรกที่ใช้อาจรู้สึกเคลิ้มสบาย แต่การใช้กัญชาต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานจะไปรบกวนระบบ Dopamine และ Reward System ในสมอง ส่งผลให้อารมณ์ดิ่งเศร้า เฉื่อยชา หมดแรงจูงใจ (Amotivational Syndrome) และรักษายากขึ้น

• ถดถอยสมรรถภาพทางสมอง: กัญชาส่งผลเสียต่อสมองส่วนหน้า ทำให้สมาธิ ความจำระยะสั้น การประมวลผล และการตัดสินใจแย่ลง เมื่อประสิทธิภาพการทำงานและการใช้ชีวิตลดลง ก็ยิ่งซ้ำเติมให้ผู้ป่วยรู้สึกไร้ค่าและซึมเศร้ารุนแรงขึ้น

• กระตุ้นอาการจิตหลอนและความกังวล: สาร THC ในขนาดสูงสามารถกระตุ้นให้เกิดอาการแพนิค ความวิตกกังวลพุ่งสูง หรือเกิดอาการจิตหลอน/หวาดระแวง แทรกซ้อนขึ้นมาได้

ข้อแนะนำทางการแพทย์: สำหรับผู้ป่วยที่กำลังรับประทานยารักษาโรคซึมเศร้า ควรหลีกเลี่ยงการใช้กัญชาทุกรูปแบบครับ หากมีการใช้กัญชาอยู่ก่อนแล้ว ไม่ควรปิดบัง แต่แนะนำให้แจ้งจิตแพทย์ผู้รักษาตามความเป็นจริง เพื่อประเมินความเสี่ยง ปรับแผนการรักษา และค่อยๆ วางแผนหยุดการใช้กัญชาอย่างปลอดภัย

ใครเคยมีประสบการณ์ใช้กัญชาร่วมกับยารักษาซึมเศร้า แล้วเจอผลข้างเคียงเรื่องอาการง่วงซึม สมาธิแย่ หรืออารมณ์ดิ่งกว่าเดิมบ้าง ลองคอมเมนต์มาพูดคุยและแชร์ประสบการณ์กันได้

ข้อมูลจาก: เพจเฟซบุ๊ก  "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" ของ นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์

https://www.facebook.com/photo?fbid=122289784352248247&set=a.122223466724248247

นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์