“ปีใหม่เปอร์เซีย” โดดเดี่ยวจากคนรัก ในวันที่ไร้อินเทอร์เน็ต

เทศกาล Nowruz หรือปีใหม่ของชาวเปอร์เซียดั้งเดิม คือช่วงเวลาแห่งการเริ่มต้นใหม่ที่เต็มไปด้วยความหวัง และการได้กลับไปอยู่เฉลิมฉลองพร้อมหน้าพร้อมตากับครอบครัว แต่สำหรับชาวอิหร่านในปีนี้ บรรยากาศดังกล่าวกลับถูกปกคลุมด้วยฉากของสงครามและการสู้รบ มากไปกว่านั้นคือโลกที่เชื่อมพรมแดนด้วยอินเทอร์เน็ต ซึ่งอาจเป็นเพียงความหวังเดียวในตอนนี้กลับถูกปิดกั้นด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย 

ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงทางไซเบอร์จาก Miaan กลุ่มองค์กรไม่แสวงผลกำไรด้านสิทธิมนุษยชนชี้ว่า “การปิดกั้นอินเทอร์เน็ตในช่วงเวลาที่ครอบครัวควรได้แบ่งปันความสุขแม้อยู่ห่างไกลกัน แต่พวกเขากลับถูกปล่อยให้อยู่กับความโดดเดี่ยว ท่ามกลางความไม่แน่นอนที่แทรกเข้ามาในชีวิตประจำวันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้” 

“ในช่วงเวลาที่ครอบครัวควรได้แบ่งปันความสุขแม้อยู่ห่างไกลกัน แต่พวกเขากลับถูกปล่อยให้อยู่กับความโดดเดี่ยว ท่ามกลางความไม่แน่นอนที่แทรกเข้ามาในชีวิตประจำวันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้” อามีร์ ราชิดี ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงทางไซเบอร์จาก Miaan กลุ่มองค์กรไม่แสวงผลกำไรด้านสิทธิมนุษยชนที่มีฐานอยู่ในสหรัฐอเมริกา กล่าวกับ เดอะ นิวยอร์ก ไทมส์ หลังผ่านพ้นวันที่ 21 มีนาคม ที่ผ่านมา โดยวันนี้ของทุกปีถือเป็นวันในเทศกาล Nowruz วันขึ้นปีใหม่ของชาวเปอร์เซียดั้งเดิม 

นี่คือช่วงเวลาแห่งการเริ่มต้นใหม่ที่เต็มไปด้วยความหวัง และการได้กลับไปอยู่เฉลิมฉลองพร้อมหน้าพร้อมตากับครอบครัว แต่สำหรับชาวอิหร่านในปีนี้นั้น บรรยากาศดังกล่าวกลับถูกปกคลุมด้วยฉากของสงครามและการสู้รบ มากไปกว่านั้นคืออินเทอร์เน็ตที่เชื่อมทุกคนบนโลกเข้าด้วยกัน และอาจเป็นเพียงความหวังเดียวในตอนนี้กลับถูกปิดกั้นด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย

กว่า 3 สัปดาห์ที่อินเทอร์เน็ตในอิหร่านถูกปิดกั้น องค์กรเฝ้าระวังอินเทอร์เน็ต  NetBlocks ระบุผ่านโซเชียลเมื่อวันเสาร์ที่ 21 มีนาคมที่ผ่านมาว่า ขณะนี้มีเพียงเครื่องมือเลี่ยงการปิดกั้นบางส่วนเท่านั้นี่ยังใช้งานได้อยู่ ขณะที่ทางการอิหร่านเพิ่มความเข้มงวดในการปราบปรามการใช้ดาวเทียมและเครือข่ายอย่าง VPN ซึ่งออกแบบมาเพื่อหลบเลี่ยงข้อจำกัดเหล่านี้ 

สำหรับอิหร่านที่มีประชากรกว่า 90 ล้านคน การปิดกั้นอินเทอร์เน็ตมีรายละเอียดที่ลึกซึ้งมากกว่านั้น เพราะนั่นหมายถึงการไม่สามารถอ่านข้อความจากคนที่รัก การไม่สารถรับ-ส่งคำอวยพร หรือแม้แต่การติดตามข่าวสารบ้านเมืองจากเหตุการณ์สงครามที่กำลังเกิดขึ้นนีไ้ด้ 

ผศ.ดร.อาทิตย์ ทองอินทร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านตะวันออกกลาง อธิบายถึงวิถีชีวิตของชาวเปอร์เซียดั้งเดิมในช่วงเทศกาลปีใหม่ โดยพวกเขาจะมีกิจกรรมคล้ายชาวตะวันตกคือในตอนกลางวัน จะออกไปปิกนิกที่สวนสาธารณะ ก่อนจะกลับมาบ้านตอนเย็นๆ อ่านนิยายของ 2 กวีชื่อดังชาวเปอร์เซียอย่าง จาลาลูดดิน รูมี และ มูฮัมหมัด ฮาฟิซ 

ซาอีด ซูซันการ์ ผู้ประกอบการด้านเทคโนโลยีและนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิทางดิจิทัลในกรุงเตหะรานกล่าวผ่านข้อความกับเดอะ นิวยอร์ก ไทมส์ว่า การขาดข้อมูลที่ถูกต้อง และการไร้ซึ่งช่องทางสื่อสารทางสาธารณะ เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วในเวลาพร้อมกัน สิ่งนี้เลยทำให้พวกเขารู้สึกเหมือนติดอยู่ในกับดักแห่งความน่าอึดอัดใจและภาวะแห่งความเงียบงัน 

อันที่จริง นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ชาวอิหร่านต้องเผชิญกับการถูกปิดกั้นอินเทอร์เน็ต มกราคมที่ผ่านมา รัฐบาลเตหะรานได้สั่งปิดกั้นการใช้อินเทอร์เน็ตทั่วประเทศ จากเหตุประท้วงต่อต้านรัฐบาลครั้งใหญ่ และล่าสุด การปิดกั้นอินเทอร์เน็ตด้ทำให้ชาวอิหร่านถูกตัดขาดจากข้อมูลที่สำคัญ ขณะที่ทางการพยายามรักษาและควบคุมสถานการณ์ท่ามกลางความขัดแย้งในห้วงสงครามที่ยังคงดำเนินอยู่ 

อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน ให้สัมภาษณ์กับ CBS News เมื่อไม่นานมานี้ว่า ทางการปิดกั้นอินเทอร์เน็ตด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง และเป็นส่วนหนึ่งของ “มาตรการเร่งด่วน” ที่ต้องดำเนินการในช่วงภาวะของสงคราม 

อัลป์ โทเกอร์ ผู้อำนวยการ NetBlocks ระบุว่า นี่เป็นครั้งแรกที่การปิดกั้นอินเทอร์เน็ตในอิหร่านเกิดขึ้นตรงกับช่วงเทศกาลเฉลิมฉลองปีใหม่ Nowruz ซึ่งการปิดกั้นอินเทอร์เน็ตครั้งนี้ได้ทำลายสถิติเดิมของอิหร่านที่เพิ่งเกิดขึ้นไปเมื่อเดือนมกราคม และกำลังจะกลายเป็นการปิดกั้นอินเทอร์เน็ตที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งของโลก 

ราชิดี จาก Miaan กล่าวว่า ผลกระทบจากการที่อินเทอร์เน็ตถูกปิดกั้นนี้ยิ่งเพิ่มความไม่พอใจให้กับประชาชน ทั้งในอิหร่านและในหมู่ชาวอิหร่านโพ้นทะเล มากไปกว่านั้นคือหลายคนรู้สึกไม่พอใจอย่างมากที่ดูเหมือนว่าเจ้าหน้าที่รัฐบางส่วนยังสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ และยังคงมีโอกาสได้ส่งข้อความของตนเองในโลกออนไลน์ได้ แตกต่างจากประชาชนคนทั่วไปที่ต้องถูกตัดขาดจากความต้องการพื้นฐานที่สุดของพวกเขา ที่กลับถูกปล่อยให้อยู่กับความโดดเดี่ยวและความไม่แน่นอนที่มิอาจหลีกเลี่ยงได้เลย