รัฐบาลสหรัฐฯ สั่งระงับ AI รุ่น Fable 5 และ Mythos 5 ของAnthropic ปมกังวลความมั่นคง

บริษัท แอนโทรปิก (Anthropic) ผู้พัฒนาเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ประกาศระงับการให้บริการโมเดล AI รุ่นใหม่ล่าสุดอย่าง Claude Fable 5 และ Mythos 5 อย่างกะทันหัน เมื่อวันที่ 12 มิถุนายนที่ผ่านมา หลังจากเปิดให้สาธารณชนเข้าถึงได้เพียงไม่กี่วัน

การตัดสินใจดังกล่าวเกิดขึ้นภายหลังรัฐบาลสหรัฐอเมริกาแสดงความกังวลด้านความมั่นคงแห่งชาติ และออกมาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูง โดยกำหนดให้จำกัดการเข้าถึงโมเดล AI ทั้งสองรุ่นสำหรับบุคคลต่างชาติทั้งหมด ไม่ว่าจะพำนักอยู่ภายในหรือภายนอกสหรัฐฯ รวมถึงพนักงานของบริษัทที่ถือสัญชาติอื่นด้วย

ผลจากข้อกำหนดดังกล่าวทำให้แอนโทรปิกต้องระงับการใช้งาน Claude Fable 5 และ Mythos 5 สำหรับลูกค้าทุกรายในทันที เพื่อให้เป็นไปตามข้อบังคับทางกฎหมาย 

อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้งานยังคงสามารถเข้าถึงและใช้งานโมเดล AI รุ่นอื่นของบริษัทได้ตามปกติ โดยมาตรการดังกล่าวถือเป็นอีกหนึ่งสัญญาณที่สะท้อนถึงความเข้มงวดของรัฐบาลสหรัฐฯ ในการกำกับดูแลและควบคุมเทคโนโลยี AI ที่มีศักยภาพสูงในเชิงยุทธศาสตร์และความมั่นคงแห่งชาติ

บริษัท Anthropic ได้รับคำสั่งจากรัฐบาลในวันที่ 12 มิถุนายน 2026 เวลา 17:21 น. ตามเวลาตะวันออกของสหรัฐฯ โดยในจดหมายไม่ได้ระบุรายละเอียดด้านความมั่นคงที่เฉพาะเจาะจง แต่ทางบริษัทเข้าใจว่ารัฐบาลเชื่อว่ามีการค้นพบวิธีเจลเบรก หรือการหลบเลี่ยงระบบจำกัดการเข้าถึงซอฟต์แวร์ของ Fable 5 ซึ่งอาจเปิดช่องให้แฮกเกอร์เข้าถึงข้อมูลที่ละเอียดอ่อนหรือปลดล็อกฟีเจอร์ต่างๆ ได้

รัฐบาลได้ให้เพียงหลักฐานด้วยวาจาเกี่ยวกับการเจลเบรกในวงแคบ ซึ่งเป็นเพียงการสั่งให้ AI อ่านโค้ดและแก้ไขข้อบกพร่องของซอฟต์แวร์

การตอบโต้ของบริษัท Anthropic ได้ตรวจสอบการสาธิตเทคนิคการเจลเบรกดังกล่าว และยืนยันว่าสิ่งที่พบเป็นเพียงช่องโหว่เล็กๆ น้อยๆ ที่เคยเป็นที่รู้จักมาก่อนแล้ว ซึ่งโมเดล AI สาธารณะรุ่นอื่นๆ ในตลาด (รวมถึง GPT-5.5 ของ OpenAI) ก็สามารถทำได้เช่นกันโดยไม่จำเป็นต้องเจลเบรก

บริษัทยืนยันว่าได้ให้ความสำคัญกับระบบป้องกัน (Safeguards) อย่างมาก โดยใช้เวลาหลายพันชั่วโมงในการทดสอบความปลอดภัยร่วมกับรัฐบาลสหรัฐฯ สถาบัน AISI ของสหราชอาณาจักร และองค์กรภายนอกต่างๆ จนผู้ใช้งานบางรายถึงกับวิจารณ์ว่าระบบป้องกันของ Fable นั้นเข้มงวดเกินไป

บริษัท Anthropic ยืนยันว่าปัจจุบันยังไม่มีใครค้นพบการเจลเบรกแบบครอบจักรวาล (Universal jailbreak) ที่จะสามารถทำลายระบบป้องกันของโมเดลเพื่อปลดล็อกขีดความสามารถทางไซเบอร์ในวงกว้างได้

อย่างไรก็ตาม บริษัทยอมรับว่าการป้องกันการเจลเบรกแบบนั้นเป็นไปไม่ได้สำหรับผู้ให้บริการทุกราย จึงได้ใช้กลยุทธ์การป้องกันเชิงลึก (Defense in depth) ซึ่งรวมถึงการเก็บรักษาข้อมูลผู้ใช้ 30 วันเพื่อตรวจสอบและรับมือกับการโจมตีอย่างรวดเร็ว

ถึงแม้จะยอมปฏิบัติตามคำสั่งทางกฎหมาย แต่บริษัท Anthropic ไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งที่รัฐบาลสั่งเรียกคืนโมเดลเชิงพาณิชย์ที่มีผู้ใช้งานหลายร้อยล้านคน เพียงเพราะพบความเป็นไปได้ในการเจลเบรกในวงแคบ

บริษัทมองว่าหากใช้มาตรฐานนี้กับทั้งอุตสาหกรรม การเปิดตัวโมเดล AI ใหม่ๆ ทั้งหมดจะต้องหยุดชะงักลง อีกทั้งยังวิจารณ์ว่าการกระทำของรัฐบาลในครั้งนี้ขาดความโปร่งใส ไม่ยุติธรรม และไม่ได้อยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริงทางเทคนิค โดยบริษัทเชื่อว่าเรื่องนี้เป็นความเข้าใจผิดและกำลังเร่งดำเนินการเพื่อฟื้นฟูระบบให้กลับมาใช้งานได้โดยเร็วที่สุด

คำสั่งฟ้าผ่านี้เกิดขึ้นท่ามกลางความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่ระหว่าง Anthropic และรัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โดยก่อนหน้านี้ ทรัมป์ได้ออกมาวิจารณ์บริษัทต่อสาธารณะ และนายพีท เฮกเซท (Pete Hegseth) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ได้ขึ้นบัญชีโมเดลของบริษัท Anthropic ว่าเป็นความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อุปทาน (Supply chain risk) ซึ่งนับเป็นครั้งแรกที่บริษัทสัญชาติอเมริกันถูกขึ้นบัญชีดังกล่าว เนื่องจากปกติจะใช้กับบริษัทที่อยู่ในประเทศปรปักษ์

ปัจจุบัน Anthropic กำลังฟ้องร้องกระทรวงกลาโหมในประเด็นนี้ ซึ่งผู้พิพากษาได้ตัดสินให้คำสั่งของกระทรวงกลาโหมไม่มีผลบังคับใช้ ทำให้หน่วยงานของรัฐยังคงสามารถใช้งานเครื่องมือของ Anthropic ต่อไปได้ในระหว่างการดำเนินคดี