ทรัมป์เผยสหรัฐฯ-อิหร่าน เดินหน้าเจรจาต่อ กาตาร์กำลังเร่งไกล่เกลี่ย

โดนัลด์ ทรัมป์ เผย สหรัฐฯ และอิหร่านตกลงเดินหน้าการเจรจาต่อ แต่ยืนยันว่า ข้อตกลงหยุดยิงเมื่อเดือนมิถุนายนสิ้นสุดลงแล้ว ในขณะที่ กาตาร์กำลังทำหน้าที่ไกล่เกลี่ย เพื่อลดความตึงเครียดและหารือเรื่องการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวว่าเมื่อวันศุกร์ว่า สหรัฐฯ และอิหร่านตกลงที่จะเดินหน้าการเจรจาต่อไป หลังจากอิหร่านเป็นฝ่ายร้องขอให้มีการพูดคุยต่อ อย่างไรก็ตาม เขาย้ำชัดว่า ข้อตกลงหยุดยิงที่ทั้งสองฝ่ายบรรลุเมื่อเดือนมิถุนายน "สิ้นสุดลงแล้ว"

ทรัมป์โพสต์ผ่าน Truth Social ว่า "สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านได้ขอให้เราดำเนิน 'การเจรจา' ต่อไป เราตกลงที่จะทำเช่นนั้น แต่สหรัฐฯ ได้แจ้งต่ออิหร่านอย่างชัดเจนว่า การหยุดยิงได้สิ้นสุดลงแล้ว"

คำกล่าวของทรัมป์มีขึ้นหลังจากสัปดาห์นี้ที่ทั้งสองฝ่ายกลับมาปะทะกันอีกครั้ง โดยเรือบรรทุกสินค้าพาณิชย์ของกาตาร์และซาอุดีอาระเบีย 3 ลำ ถูกโจมตี ส่งผลให้สหรัฐฯ โจมตีเป้าหมายในอิหร่าน และอิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีฐานทัพสหรัฐฯ ในประเทศแถบอ่าวเปอร์เซียเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม ไม่มีรายงานการโจมตีเพิ่มเติมในวันศุกร์ ขณะที่หลายประเทศในภูมิภาคเร่งผลักดันความพยายามทางการทูตเพื่อยุติสงครามอย่างถาวร

สงครามครั้งนี้เริ่มต้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ จากปฏิบัติการโจมตีอิหร่านของสหรัฐฯ และอิสราเอล และดำเนินเข้าสู่เดือนที่ 5 แล้ว ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน กระทบต่ออุปทานพลังงานโลก และสร้างความกังวลต่อภาวะเศรษฐกิจโลก

ในวันเดียวกัน คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) ได้ประชุมหารือเกี่ยวกับ โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านและมาตรการคว่ำบาตร โดยสมาชิกหลายประเทศเรียกร้องให้ทุกฝ่ายเดินหน้าการเจรจาทางการทูต ท่ามกลางความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย

การประชุมมีขึ้นหลังจากที่สหรัฐฯ และอิหร่านลงนามในบันทึกความเข้าใจ (Memorandum of Understanding: MOU) เมื่อเดือนก่อน ซึ่งหลายประเทศมองว่าเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการลดความตึงเครียดและการเจรจาในอนาคต

ด้านอามีร์ ซาอีด อิราวานี เอกอัครราชทูตอิหร่านประจำสหประชาชาติ กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า สหรัฐฯ ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ และฝ่าฝืนบันทึกความเข้าใจ ด้วยการเปิดฉากโจมตีอิหร่านอีกครั้งในสัปดาห์นี้

เขายังกล่าวว่า ภายใต้บันทึกความเข้าใจดังกล่าว อิหร่านเป็นผู้รับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียวในการดูแลการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ 

อิราวานีเตือนว่า หากมีประเทศภายนอกเข้ามาแทรกแซงหรือจัดตั้งกลไกคู่ขนานในการบริหารเส้นทางเดินเรือ จะถือเป็นการละเมิดข้อตกลง ทำลายกระบวนการฟื้นฟูการเดินเรือเชิงพาณิชย์ กระทบต่อความปลอดภัยทางทะเล และเพิ่มความตึงเครียดในภูมิภาค

พร้อมกันนี้ เขาระบุว่า อิหร่านยังคงพร้อมปฏิบัติตามบันทึกความเข้าใจ ตราบใดที่สหรัฐฯ ปฏิบัติตามพันธกรณีของตน แต่หากสหรัฐฯยังคงละเมิดข้อตกลง อิหร่านก็จะไม่ผูกพันกับข้อตกลงดังกล่าวอีกต่อไป

ขณะเดียวกัน แหล่งข่าวเปิดเผยกับรอยเตอร์ว่า ผู้แทนจากกาตาร์ ได้พบหารือกับเจ้าหน้าที่อิหร่านเมื่อวันศุกร์ เพื่อพยายามลดความตึงเครียด และหารือเรื่องการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ รวมถึงการดำเนินการตามบันทึกความเข้าใจระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน

ด้าน สเตฟาน ดูจาร์ริก (Stephane Dujarric) โฆษกสหประชาชาติ กล่าวว่า รายงานที่ได้รับบ่งชี้ว่าการเจรจายังคงดำเนินต่อไป และหวังว่าจะนำไปสู่ความคืบหน้า พร้อมย้ำว่า "สิ่งสำคัญที่สุดคือการเดินหน้าทางการทูต"

เขาระบุด้วยว่า ในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา ความรุนแรงทางทหารได้ลดลง ซึ่งถือเป็นสัญญาณเชิงบวก

ส่วนปริมาณเรือบรรทุกน้ำมันที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซชะลอตัวลง หลังเหตุโจมตีในสัปดาห์นี้สร้างความกังวลต่ออุปทานน้ำมันโลกและการขนส่งทางทะเล

แม้ว่าราคาน้ำมันจะปรับลดลงเล็กน้อยในวันศุกร์ แต่ยังมีแนวโน้มปิดสัปดาห์ด้วยการเพิ่มขึ้นประมาณร้อยละ 5 ขณะที่พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ปรับตัวลดลง ท่ามกลางความกังวลว่าราคาพลังงานที่สูงขึ้นอาจทำให้แรงกดดันด้านเงินเฟ้อเพิ่มขึ้น