"หมู่เกาะชากอส" คืออะไร ทำไมทรัมป์คิดว่าอังกฤษโง่ที่ขายไป

อังกฤษได้ลงนามในข้อตกลงมูลค่า 3,400 ล้านปอนด์ หรือราว 1.4 แสนล้านบาท ไปเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ที่จะขาย "หมู่เกาะชากอส" ดินแดนอังกฤษโพ้นทะเลในมหาสมุทรอินเดีย คืนให้กับมอริเชียส  แต่ภายใต้ข้อตกลงดังกล่าวอังกฤษจะยังคงควบคุมฐานทัพร่วมอังกฤษ-สหรัฐฯ บนเกาะ Diego Garcia ที่เป็นฐานทัพที่ใหญ่ที่สุดบนเกาะเอาไว้

ก่อนหน้านี้ มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ยกย่องว่าข้อตกลงนี้คือความสำเร็จครั้งใหญ่ แต่ในวันอังคาร (20 มกราคม) ทรัมป์กลับโพสต์ข้อความบน Truth Social  ว่า "ช่างน่าตกใจมาก ที่อังกฤษ พันธมิตรนาโตผู้ชาญฉลาดของเรา กลับวางแผนที่จะมอบเกาะที่มีฐานทัพใหญ่ของสหรัฐฯ ไปให้กับมอริเชียส ..และทำแบบที่ไม่ได้มีเหตุผลอะไรเอาเสียเลย"  ทรัมป์ยังเรียกข้อตกลงดังกล่าวว่า "นี่คือพฤติกรรมของความอ่อนแออย่างที่สุด" และชี้ว่า นี่คือความโง่เง่าที่สุด เพราะหมู่เกาะนี้เป็นหนึ่งในเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติมากมาย กับความพยายามของเขาที่จะได้เกาะกรีนแลนด์มาครอบครอง

ประวัติและที่ตั้งของเกาะชากอส

หมู่เกาะชากอส ตั้งอยู่ในมหาสมุทรอินเดีย ห่างจากมัลดีฟส์ 500 กม. และห่างจากมอริเชียส 1,680 กม. สหราชอาณาจักรเข้ายึดครองหมู่เกาะนี้พร้อมกับมอริเชียสในปี 1814 ภายใต้สนธิสัญญาปารีส หลังนโปเลียนพ่ายแพ้ 

ต่อมาในปี 1965 ในข้อตกลงช่วงสงครามเย็นสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักรได้ตกลงแยกหมู่เกาะชากอสจากมอริเชียส โดยสหรัฐฯ ควบคุมหมู่เกาะนี้และเปลี่ยนชื่อเป็น “ดินแดนมหาสมุทรอินเดียของอังกฤษ” วันเวลาผ่านไปชาวเกาะชากอสถูกย้ายออกไปเพื่อสร้างฐานทัพทางการทหาร ส่วนใหญ่ไปอยู่มอริเชียส 

แม้ว่ามอริเชียสจะได้รับเอกราชในปี 1968 แต่หมู่เกาะชากอสยังคงอยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษ ในปี 1971 สหรัฐฯ และสหราชอาณาจักรได้สร้างฐานทัพบนเกาะดิเอโก การ์เซีย 

ปี 2019 ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ศาลสูงสุดของสหประชาชาติ ตัดสินให้สหราชอาณาจักรต้องคืนหมู่เกาะชากอสให้มอริเชียสให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ และในเดือนพฤษภาคม 2025 สหราชอาณาจักรและมอริเชียสลงนามโอนอำนาจอธิปไตยเหนือเกาะชากอสทั้งหมดให้แก่มอริเชียส

แต่สหราชอาณาจักรต้องจ่ายค่าเช่าพื้นที่เกาะดิเอโก การ์เซีย เพื่อใช้ฐานทัพอังกฤษ-สหรัฐฯ เป็นระยะเวลา 99 ปี สูงถึง 101 ล้านยูโร ต่อปี หรือกว่า 4,200 ล้านบาทต่อปี ซึ่งนายกรัฐมนตรีเคียร์ สตาร์เมอร์ ระบุว่า จำเป็นที่จะต้องปกป้องฐานทัพนี้ไว้จาก "อิทธิพลที่ชั่วร้าย" 

ทำไมทรัมป์คิดว่านี่เป็นเรื่องที่โง่เง่า

ทรัมป์กล่าวว่า จีนและรัสเซียคงจะมองว่าเป็น “การกระทำที่แสดงถึงความอ่อนแออย่างสิ้นเชิง” “นี่คือมหาอำนาจระหว่างประเทศที่ยอมรับเฉพาะความแข็งแกร่งเท่านั้น ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมสหรัฐอเมริกาภายใต้การนำของผม จึงได้รับความเคารพอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน หลังจากดำรงตำแหน่งเพียงหนึ่งปี” เขากล่าว

แล้วชาวเกาะชากอสต้องการอะไร ?

การเจรจาระหว่างรัฐบาลอังกฤษและรัฐบาลมอริเชียสเกิดขึ้นโดยปราศจากการมีส่วนร่วมของชาวชากอส ซึ่งอยู่ทั่วโลกราว 10,000 คน โดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในสหราชอาณาจักร มอริเชียส และเซเชลส์

ผลสำรวจความคิดเห็นจากผู้ตอบแบบสอบถามกว่า 3,600 คน ซึ่งจัดทำโดย Whitestone Insight พบว่า ชุมชนชาวชากอสทั่วโลกส่วนใหญ่ สนับสนุนให้คงสถานะเป็นอาณานิคมของอังกฤษ และคัดค้านการถ่ายโอนอำนาจอธิปไตยไปยังมอริเชียส

ในแถลงการณ์เมื่อวันอังคาร (20 มกราคม) มอริเชียสระบุว่า “ได้ทราบแล้ว” เกี่ยวกับข้อกล่าวอ้างของทรัมป์เรื่องหมู่เกาะชากอส พร้อมเสริมว่า “อธิปไตยของสาธารณรัฐมอริเชียสเหนือหมู่เกาะชากอสได้รับการยอมรับอย่างไม่มีข้อสงสัยโดยกฎหมายระหว่างประเทศแล้ว และไม่ควรเป็นประเด็นถกเถียงอีกต่อไป”