จับตาราคาก๊าซพุ่งทั่วโลก หลังบริษัทผลิตก๊าซรายใหญ่ของโลกในกาตาร์ถูกโดรนอิหร่านโจมตีเสียหาย

บริษัท QatarEnergy ผู้จัดหาก๊าซธรรมชาติเหลว หรือ LNG ที่คิดเป็นประมาณ 20 เปอร์เซนต์ของอุปทานทั่วโลก หากปริมาณดังกล่าวหายไปจากตลาด ประเทศต่าง ๆ จะต้องเร่งแสวงหาแหล่งก๊าซที่เหลืออยู่ ส่งผลให้การแข่งขันสูงขึ้นและผลักดันให้ ราคาก๊าซปรับตัวเพิ่มขึ้น ในช่วงที่สถานการณ์ความไม่สงบในตะวันออกกลางยังไม่มีท่าทีจะลดความตึงเครียดลง 

ตามการเปิดเผยของกระทรวงกลาโหมกาตาร์ อิหร่านได้ส่งโดรนโจมตีสิ่งปลูกสร้างด้านพลังงานที่สำคัญของกาตาร์ 2 แห่ง ได้แก่ ถังเก็บน้ำที่โรงไฟฟ้าในเขตอุตสาหกรรมเมไซอีด และสถานีพลังงานในเมืองอุตสาหกรรมราสลาฟฟาน ซึ่งมี QatarEnergy ผู้ผลิตก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) รายใหญ่ที่สุดของโลกเป็นเจ้าของ แม้ว่าจะไม่มีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บแต่การโจมตีดังกล่าวทำให้ล่าสุดบริษัท QatarEnergy ออกมาประกาศระงับการผลิตก๊าซ LNG แล้วรวมถึงผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ของบริษัทด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย 

-ทำไม QatarEnergy ต้องหยุดปฏิบัติการ ?

การโจมตีของอิหร่านที่ทำให้สถานีพลังงานในเมืองอุตสาหกรรมราสลาฟฟานของ QatarEnergy ซึ่งเป็นที่ตั้งของหน่วยแปรรูปก๊าซธรรมชาติเหลวที่เตรียมส่งออกไปยังต่างประเทศได้รับความเสียหาย 

สำนักข่าวรอยเตอร์ส และบลูมเบิร์ก รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับเรื่องนี้ว่า บริษัทพลังงาน  QatarEnergy ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของรัฐจำเป็นต้องประกาศภาวะที่เรียกว่า “เหตุสุดวิสัย” หรือ force majeure ซึ่งหมายถึงกรณีที่บริษัทได้รับการยกเว้นจากภาระผูกพันตามสัญญา เนื่องจากเกิดสถานการณ์พิเศษหรือเหตุการณ์ที่อยู่นอกเหนือการควบคุมอย่างการโจมตีด้วยโดรนจากอิหร่าน 

การปิดปฏิบัติการของ QatarEnergy นี้เป็นความเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่การสู้รบทางทะเลระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ยังคงตึงเครียดรวมถึงยังมีการส่งขีปนาวุธโจมตีแลกเปลี่ยนกันทั่วทั้งภูมิภาคตะวันออกกลาง จนกระทั่งล่าสุดที่อิหร่านออกมาประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซที่เป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและเส้นทางการค้าสายหลักของโลก ซึ่งกระทบทำให้เรือมากกว่า 150 ลำไม่สามารถเดินทางได้รวมถึงเรือบรรทุกก๊าซธรรมชาติเหลว LNG ของ QatarEnergy ก็ไม่สามารถเดินทางผ่านบริเวณช่องแคบดังกล่าวและบริเวณโดยรอบได้ 

สำนักข่าว Anadolu ของตุรกีรายงานว่า การเดินเรือผ่านช่องแคบดังกล่าว ทั้งการขนส่งก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) และน้ำมัน ลดลงถึง 86 เปอร์เซนต์ โดยมีเรือประมาณ 700 ลำจอดรออยู่ทั้งสองฝั่งของช่องทางเดินเรือ

-สิ่งที่เกิดขึ้นส่งผลกระทบอย่างไรต่อตลาด LNG ทั่วโลก ?

กาตาร์ส่งออก ก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ประมาณ 20 เปอร์เซนต์ ในตลาดโลกเมื่อมีสินค้าส่งถึงตลาดลดลง อุปทานของก๊าซธรรมชาติเหลวก็ลดลงตามและส่งผลให้ราคาปรับตัวพุ่งสูงขึ้น

ราเชล ซีมบา นักวิจัยอาวุโสจากศูนย์ความมั่นคงอเมริกันใหม่ (Center for a New American Security) กล่าวว่า นี่เป็นการยกระดับสถานการณ์อย่างชัดเจนในชั่วข้ามคืนที่ส่งแรงกดดันต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในภูมิภาคอ่าวอาหรับ

สำหรับภูมิภาคที่คาดว่าจะได้รับผลกระทบจากการหยุดปฏิบัติการของ QatarEnergy มากที่สุดคือ “ตลาดเอเชีย” โดยเฉพาะปากีสถาน อินเดีย และบังกลาเทศ ในขณะที่ “จีน” ในฐานะผู้นำเข้าก๊าซธรรมชาติรายใหญ่ที่สุดของโลกกลับไม่ได้รับผลกระทบมากเท่า เนื่องจากก๊าซส่วนใหญ่ของจีนนำเข้าจากออสเตรเลีย โดยคิดเป็น  34 เปอร์เซนต์ ของการนำเข้าทั้งหมด ตามข้อมูลของสำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานสหรัฐฯ 

อย่างไรก็ตาม แม็กซิม โซนิน ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานจากศูนย์ Center for Fuels of the Future แห่งมหาวิทยาลัย Stanford University กล่าวว่า แม้การตัดสินใจของ QatarEnergy จะทำให้ตลาดพลังงานเกิดความผันผวน แต่เขายังไม่ถึงขั้นเรียกสถานการณ์นี้ว่าเป็น “วิกฤต” โดยเขากล่าวว่าโลกจะเห็นความผันผวนระยะสั้นในตลาด LNG โดยเฉพาะหากโครงสร้างพื้นฐานในกาตาร์และศูนย์กลางอื่น ๆ ได้รับความเสียหาย แต่เขาก็ไม่คาดว่าจะเกิดวิกฤตก๊าซแบบในปี 2022 ซ้ำรอยที่ยุโรป โดยเขาได้อ้างอิงไปถึงช่วงหลังจากรัสเซียเปิดฉากโจมตียูเครนเต็มรูปแบบที่ทำให้หลายประเทศในยุโรปพยายามลดการพึ่งพาน้ำมันและก๊าซจากรัสเซียมากขึ้น

-ประเทศใดส่งออก ก๊าซธรรมชาติเหลว มากที่สุดในโลก ?

ตั้งแต่ในปี 2022 รัสเซียคือประเทศที่ส่งออกก๊าซ LNG รายใหญ่ที่สุดในโลก แต่กลับส่งออกลดลงในช่วงที่สงครามกับยูเครนเริ่มต้นขึ้น และจนถึงขณะนี้ “สหรัฐฯ” ได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้ส่งออก ก๊าซธรรมชาติเหลวรายใหญ่ที่สุดในโลกแทนโดยมีกาตาร์และออสเตรเลีย ต่อแถวตามลำดับ

-QatarEnergy  หยุดปฏิบัติงาน กระทบยุโรป หรือไม่ ?

กว่า 82 เปอร์เซนต์ในการค้าขายก๊าซธรรมชาติเหลวของ QatarEnergy คือประเทศในทวีป “เอเชีย”แต่การหยุดชะงักนี้ยิ่งเพิ่มแรงกดดันต่อตลาดอื่นๆ ทั่วโลก โดยเฉพาะในยุโรปด้วย

นี่จึงหมายความว่า ปริมาณก๊าซธรรมชาติเหลวที่ลดลงจะต้องรองรับความต้องการทั่วโลกในระดับเดิม โดยเมื่อวานนี้ (2 กุมภาพันธ์) หลังการประกาศหยุดปฏิบัติงานของ QatarEnergy ราคาก๊าซขายส่งในนเธอร์แลนด์และอังกฤษพุ่งขึ้นเกือบ 50 เปอร์เซนต์ ในขณะที่ราคา LNG ในเอเชียเพิ่มขึ้นเกือบ 39 เปอร์เซนต์ 

ราเชล ซีมบา นักวิจัยอาวุโสจากศูนย์ความมั่นคงอเมริกันใหม่ กล่าวว่า มันไม่เป็นผลดีหากกาตาร์ต้องหยุดดำเนินการเป็นเวลานาน แต่ข่าวดีเพียงเล็กน้อยสำหรับยุโรปคืออย่างน้อยช่วงฤดูหนาวที่เลวร้ายที่สุดของยุโรปกำลังผ่านพ้นไปแล้วและทำให้ความต้องการด้านพลังงานในยุโรปเพื่อบรรเทาอากาศที่หนาวเหน็บเริ่มลดลง 

ด้าน โฆษกของคณะกรรมาธิการยุโรป ให้สัมภาษณ์กับรอยเตอร์ส เมื่อวานนี้ (2 กุมภาพันธ์) ว่าคณะทำงานประสานงานด้านก๊าซของสหภาพยุโรป จะนัดประชุมกันในวันพรุ่งนี้ (4 กุมภาพันธ์) เพื่อประเมินผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ทวีความรุนแรงขึ้น โดยคณะทำงานดังกล่าวประกอบด้วยผู้แทนจากรัฐบาลประเทศสมาชิกยุโรป ที่ทำหน้าที่ติดตามสถานการณ์การกักเก็บก๊าซและความมั่นคงด้านอุปทานในสหภาพยุโรป รวมทั้งประสานมาตรการรับมือในช่วงที่กำลังวิกฤตในตะวันออกกลาง