หากพูดถึงสหรัฐอเมริกา และแคนาดา สองชาติยักษ์ใหญ่แห่งทวีปอเมริกา แน่นอนว่าภาพจำของคนส่วนใหญ่มักเข้าใจทั้งคู่เป็นประเทศเพื่อนบ้าน เป็นพันธมิตรทางเศรษฐกิจที่มีความแน่นแฟ้นต่อกัน เพราะพวกเขามีพรมแดนติดกัน มีความเชื่อมโยงทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมกันมาช้านาน เรียกว่าหากเรานึกถึงสหรัฐอเมริกา เราก็มักจะนึกถึงแคนาดาตามมาด้วยโดยอัตโนมัติ อย่างไรก็ตามจากสถานการณ์โลกล่าสุดดูเหมือนว่าภาพจำของเรากำลังจะเปลี่ยนไปจากเดิมแล้ว เมื่อดินแดนเมเปิ้ลแดงหาญกล้าที่จะลดระดับความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านรายสำคัญลง และหันไปผูกมิตรกับจีน มหาอำนาจจากเอเชีย ศัตรูการค้าเบอร์หนึ่งของสหรัฐอเมริกาแทน ในวันนี้เราจึงจะพากันมาส่องกลยุทธ์การค้าของแคนาดายุคใหม่ที่เลือกจะตัดอเมริกา และผูกมิตรจีนกันว่ามีอะไรน่าสนใจบ้าง และมันจะทำให้เศรษกิจโลกในอนาคตเปลี่ยนแปลงอย่างไร อเมริกา vs จีน คู่ท้าชิงมหาอำนาจยุคใหม่ หากพูดถึงมหาอำนาจทางเศรษฐกิจของโลก แน่นอนวาเราคุ้นเคยกันอยู่แล้วกับภาพของสหรัฐอเมริกาที่เป็นเบอร์หนึ่งของเศรษฐกิจโลกมาตลอด โดยตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมาบริษัทยักษ์ใหญ่ของโลกล้วนเกิดที่อเมริกา เช่นเดียวกับเทคโนโลยีต่าง ๆ ที่นำพาโลกเราไปข้างหน้าก็ล้วนมีต้นกำเนิดจากดินแดนเบอร์เกอร์ทั้งนั้น และนั่นก็ทำให้ประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกจำเป็นต้องพึ่งพาการทำการค้ากับอเมริกามาตลอด อย่างไรก็ตามในช่วงทศวรรษหลังสุดจะเห็นได้ว่าเศรษฐกิจโลกเริ่มเปลี่ยนแปลงไป มีประเทศยักษ์ใหญ่จากเอเชียอย่างจีนก้าวขึ้นมาท้าชิงความเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจกับอเมริกา เทคโนโลยีใหม่ กำลังการผลิตใหม่ ๆ เริ่มเกิดจากจีน หรือกระทั่งหากมองในแง่ของกำลังการบริโภค จีนเองก็มีประชากรจำนวนมหาศาลที่พร้อมจะรองรับสินค้าและบริการจากทั่วโลก และนั่นก็เริ่มทำให้บริบททางเศรษฐกิจค่อย ๆ เปลี่ยนไป ชาติต่าง ๆ เริ่มหันมาให้ความสำคัญกับการผูกมิตรกับจีน กระทั่งอเมริกาต้องแสดงออกถึงความไม่พอใจออกมา เริ่มออกมาตรการกีดกั้นทางการค้ากับจีน ถึงขนาดแบนบริษัทเทคของจีนไม่ให้ใช้ซอฟท์แวร์ของบริษัทอเมริกา (เช่น กรณีของหัวเว่ยที่ไม่สามารถใช้ระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์และบริการต่าง ๆ ของกูเกิ้ลในอุปกรณ์ตัวเองได้) จากสถานการณ์ดังกล่าวนี้เองจึงค่อนข้างชัดเจนว่าหลายประเทศจำเป็นต้องเลือกข้างในการผูกมิตรว่าจะเป็น อเมริกา หรือ จีน บิ๊กเซอร์ไพร์ส แคนาดาเลือกผูกมิตรจีน เรียกได้ว่าเป็นความประหลาดใจครั้งใหญ่ทีเดียวเมื่อทางดินแดนเมเปิ้ลแดง เลือกที่จะหักความสัมพันธ์กับมหาอำนาจเพื่อนบ้านอย่างสหรัฐอเมริกา และหันมาผูกมิตรกับมหาอำนาจเอเชียอย่างจีนแทน โดยจากรายงานเมื่อวันที่ 17 พ.ย. 2569 ที่ผ่านมาเปิดเผยว่าทางมาร์ค คานีย์ นายกรัฐมนตรีของแคนาดาได้เข้าพบกับ สี จิ้นผิ้ง ประธานาธิบดีของจีนที่เมืองเซินเจิ้น และทั้งคู่ได้พูดคุยหารือร่วมกันจนได้ข้อตกลงทางการค้าที่เป็นประโยชน์ต่อทั้งสองประเทศ ทั้งการที่ทางจีนจะขยายระยะเวลาละเว้นภาษีให้กับสินค้าจำพวกอาหารทะเลของแคนาดาที่เป็นสินค้าส่งออกสำคัญ และการที่แคนาดาเองก็จะเพิ่มรายการสินค้าที่พวกเขาจะละเว้นภาษีให้กับจีบเข้าไป เช่น สินค้ากลุ่มเหล็กกล้า อะลูมิเนียม นอกจากนี้แคนาดายังไฟเขียวเปิดรับการนำเข้ารถยนต์ไฟฟ้า EV จากจีนโดยมีการละเว้นภาษีบางส่วนด้วย ซึ่งนับเป็นอีกหนึ่งพ้อยท์สำคัญเลย เพราะแบรนด์รถยนต์ไฟฟ้าจากจีนก็นับเป็นอีกหนึ่งคู่แข่งสำคัญของเทรนด์ยานยนต์โลกใหม่ของสหรัฐอเมริกาที่มีแบรนด์อย่าง Tesla เป็นตัวชูโรง ทำไมแคนาดาถึงเลือกจีน ? จากการที่ผู้นำของแคนาดาและจีนเจรจาข้อตกลงการค้ากันอย่างเปิดเผย และต่างก็มอบข้อเสนอที่ดีให้กันและกันนั้นก็เป็นที่ชัดเจนแล้วว่ากลยุทธ์การค้ายุคใหม่ของแคนาดาคือการลดการพึ่งพาการค้ากับเพื่อนบ้านอย่างสหรัฐอเมริกาลง และเลือกหนุนว่าที่มหาอำนาจรายใหม่อย่างจีน ซึ่งหากจะให้พูดถึงเหตุผลการตัดสินใจของแคนาดาครั้งนี้ก็คงต้องบอกว่าเป็นเพราะการเดินเกมการค้าที่ผิดพลาดเองของสหรัฐอเมริกาเองในยุคของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ช่วงที่ผ่านมา ดังที่เราได้เห็นกันว่าโดนัลด์ ทรัมป์เลือกที่จะบริหารเศรษฐกิจแบบแข็งกร้าว โดยใช้มาตรการกำแพงภาษีในการเจรจา กดดันประเทศต่าง ๆ ให้ยอมจำนนต่อความต้องการของตนเอง ซึ่งนั่นก็ทำให้แคนาดามองว่าแทนที่พวกเขาจะต้องตามเอาใจเพื่อนบ้านไปเรื่อย ๆ พวกเขาควรเลือกที่จะลดการพึ่งพาเพื่อนบ้านลง ซึ่งจะเป็นผลดีที่ยั่งยืนกับตนเองมากกว่านั่นเอง โฉมเศรษฐกิจโลกจะเปลี่ยนไปอย่างไรหลังการตัดสินใจของแคนาดาครั้งนี้ ? แม้ว่าในแง่ของการสร้างอิมแพคต่อเศรษฐกิจโลก แคนาดาจะไม่ใช่ประเทศมหาอำนาจที่สามารถกำหนดทิศทางโลกได้ แต่การตัดสินใจผูกมิตรจีนครั้งนี้ของเมเปิ้ลแดงก็ถือว่ามีนัยอยู่พอสมควรเลย เพราะการตัดสินใจของพวกเขาจะเป็นตัวอย่างสำคัญที่อาจทำให้หลายชาติเลือกตัดสินใจคล้าย ๆ กัน นั่นคือการลดการพึ่งพาสหรัฐอเมริกา และหันมาผูกมิตรจีน หรือกระทั่งชาติอื่น ๆ ที่สามารถพูดคุยบรรลุข้อตกลงที่ดีกว่าได้ เพราะจะว่าไปแล้วจีนก็ทำให้เห็นแล้วว่าผู้นำด้านเทคโลก หรือกระทั่งเทคโนโลยีใหม่ ๆ นั้นไม่จำเป็นต้องเป็นสหรัฐฯเสมอไป เพราะแม้แต่จีนเองก็สามารถสร้างแพลตฟอร์มโซเชียลยอดนิยมที่สร้างอิมแพคไปทั่วโลกอย่าง Tiktok ขึ้นมาได้ หรือแม้กระทั่งการสร้างฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์อุปกรณ์ไอทีที่มีคุณภาพของตนเองได้แม้จะถูกบริษัทเทคในอเมริกาแบนก็ตาม เช่นเดียวกันประเทศอื่น ๆ ก็ย่อมเห็นว่าโอกาสทางการค้าสำหรับอุตสาหกรรมอื่น ๆ ก็ไม่จำเป็นต้องผูกติดกับอเมริกาเสมอไป สหรัฐจะทำอย่างไร หลังเพื่อนบ้านตีตัวออกห่าง ? แม้ว่าในภาพรวมที่ผ่านมามาตรการบริหารเศรษฐกิจที่แข็งกร้าวของโดนัลด์ ทรัมป์ดูเหมือนว่าจะช่วยให้ดินแดนเบอร์เกอร์บรรลุเป้าหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับมาตรการกำแพงภาษีที่ช่วยหนุนให้พวกเขาสามารถได้ตัวเลขการค้าที่เกินดุล หรือพูดง่าย ๆ ก็คือทำให้พวกเขาดูดเงินคืนมาจากประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกได้มหาศาล แต่ในระยะยาวก็ค่อนข้างชัดเจนว่ามาตรการไม้แข็งดังกล่าวดูเหมือนจะไม่ได้ทำให้เศรษฐกิจสหรัฐฯดีขึ้นแบบยั่งยืน ตรงกันข้ามมันดูจะสั่นคลอนความเป็นมหาอำนาจของพวกเขาลงเสียด้วยซ้ำ ดังนั้นก็ค่อนข้างชัดเจนว่าเมื่อการเลือกตั้งครั้งใหม่เกิดขึ้น และได้ประธานาธิบดีคนใหม่ พวกเขาน่าจะต้องพยายามรื้อมาตรการกำแพงภาษีมาทบทวนใหม่ และเร่งเจรจากับประเทศเพื่อนบ้าน และประเทศคู่ค้าสำคัญรายอื่น ๆ เพื่อนำพาความสัมพันธ์ดี ๆ กลับคืนมา ก่อนที่ชาติต่าง ๆ จะพากันตีตัวออกห่างดินแดนเบอร์เกอร์ไปมากกว่านี้ ณัฐ ณัฐนันท์ ภาพปก/ภาพประกอบ โดยผู้เขียน (Tools Design Canva, ChatGPT) เปิดประสบการณ์ความบันเทิงที่หลากหลายสุดปัง บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !