โลกร้อนเล่นงานสกอตแลนด์ โรงกลั่นวิสกี้ถึงขั้นหยุดผลิต

แม้ “สกอตแลนด์” จะถูกมองว่าเป็นดินแดนที่อุดมด้วยฝนและแหล่งน้ำ แต่ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังทำให้ประเทศแห่งนี้เผชิญปัญหาการขาดแคลนน้ำรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะในภาคอุตสาหกรรมและการเกษตร งานวิจัยล่าสุดพบว่า ในช่วงที่เกิดภาวะน้ำแล้ง ความต้องการใช้น้ำของภาคเกษตรพุ่งสูงขึ้นกว่า 500% สะท้อนว่าแม้ประเทศที่เคยมีน้ำอุดมสมบูรณ์ ก็เริ่มเปราะบางต่อสภาพอากาศสุดขั้วมากขึ้นเรื่อย ๆ 

งานวิจัยจากมหาวิทยาลัย Strathclyde ศึกษาข้อมูลการใช้น้ำของกว่า 80 ภาคธุรกิจในสกอตแลนด์ ระหว่างปี 2008–2018 ครอบคลุมทั้งอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ อาหารและเครื่องดื่ม โรงกลั่นน้ำมัน และอุตสาหกรรมกระดาษ โดยพบว่าความต้องการใช้น้ำไม่ได้คงที่ แต่เปลี่ยนแปลงตามสภาพอากาศ เศรษฐกิจ และพฤติกรรมการผลิตของแต่ละอุตสาหกรรม 

นักวิจัยระบุว่า สกอตแลนด์กำลังเผชิญ “ฤดูหนาวที่เปียกชื้นขึ้น แต่ฤดูร้อนกลับแห้งแล้งกว่าเดิม” ซึ่งเป็นผลจากภาวะโลกร้อน ทำให้หลายพื้นที่เสี่ยงขาดแคลนน้ำมากขึ้น แม้ในอดีตประเทศนี้จะถูกมองว่าเป็นพื้นที่ที่มีน้ำเหลือเฟือก็ตาม โดยในปี 2025 สกอตแลนด์ต้องออกมาตรการจำกัดการใช้น้ำอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรก หลังเผชิญสภาพอากาศร้อนและแห้งผิดปกติ 

ข้อมูลยังพบว่า ภาคเกษตรเป็นหนึ่งในภาคส่วนที่ใช้น้ำเพิ่มขึ้นรุนแรงที่สุดในช่วงน้ำแล้ง โดยปริมาณการสูบน้ำอาจเพิ่มขึ้นสูงถึง 513% จากค่าเฉลี่ยรายเดือน ขณะที่ภาคพลังงานน้ำจะใช้น้ำมากขึ้นในช่วงเกิดน้ำท่วม ส่วนอุตสาหกรรมเครื่องดื่ม เช่น การผลิตวิสกี้ ก็มีการใช้น้ำเพิ่มขึ้นเช่นกัน 

หนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบมากคือเขต Speyside ซึ่งเป็นศูนย์กลางการผลิตสก็อตวิสกี้ของประเทศ หลายโรงกลั่นต้องหยุดดำเนินการชั่วคราวในปี 2025 เพราะระดับน้ำลดต่ำจนไม่สามารถผลิตต่อได้ ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมที่มีมูลค่าหลายล้านปอนด์ 

นักวิจัยมองว่า ปัญหานี้สะท้อนให้เห็นว่า การจัดการน้ำในอนาคตจะไม่ใช่แค่เรื่องของปริมาณน้ำ แต่ต้องเข้าใจรูปแบบการใช้น้ำที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ทั้งจากภัยแล้ง น้ำท่วม และการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ เพื่อให้ประเทศสามารถวางแผนรับมือกับสภาพอากาศสุดขั้วได้ดีขึ้น 

ทีมวิจัยยังเสนอว่า แนวทางสำคัญคือการกักเก็บน้ำในช่วงฤดูฝนและปล่อยใช้อย่างค่อยเป็นค่อยไปในฤดูแล้ง รวมถึงการใช้แนวทางธรรมชาติ เช่น การฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำ การปลูกป่า และการสร้างระบบชะลอน้ำ เพื่อช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นต่อทั้งน้ำท่วมและภัยแล้งในระยะยาว