ค้นพบดาวเคราะห์สุดขั้ว "L 98-59 d" โลกมหาสมุทรลาวากำมะถันที่ท้าทายทุกการจัดประเภทดาวเคราะห์หิน

วันที่ 16 มีนาคม นักดาราศาสตร์ได้เปิดเผยการค้นพบสุดน่าทึ่งของดาวเคราะห์นอกระบบที่มีชื่อว่า L 98-59 d ซึ่งอยู่ห่างจากโลกออกไปประมาณ 35 ปีแสง โดยใช้ข้อมูลจากการสังเกตการณ์ผ่านกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เว็บบ์ (JWST) กล้องโทรทรรศน์ภาคพื้นดิน และการใช้แบบจำลองคอมพิวเตอร์ขั้นสูง เผยให้เห็นว่าดาวดวงนี้มีพื้นผิวที่เป็นมหาสมุทรลาวาเดือดพล่าน ซึ่งอาจนำไปสู่การนิยามดาวเคราะห์ประเภทใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน 

สำหรับดาว L 98-59 d มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่าโลกของเราประมาณ 1.6 เท่า แม้ว่าตามขนาดแล้วมันจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มซูเปอร์เอิร์ธ (Super-Earth) หรือดาวเคราะห์หินที่ใหญ่กว่าโลกแต่เล็กกว่าดาวเนปจูน แต่ดาวดวงนี้กลับมีองค์ประกอบที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง

นักวิทยาศาสตร์คาดว่ามวลของดาว L 98-59 d ประกอบด้วยซิลิเกตหลอมเหลวที่ทำหน้าที่กักเก็บปริมาณกำมะถัน (Sulfur) จำนวนมหาศาลไว้ลึกลงไปภายใน ทำให้นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าดาวดวงนี้อาจเป็นตัวแทนของกลุ่มดาวเคราะห์ประเภทใหม่ คือ "โลกมหาสมุทรแมกมาที่อุดมด้วยกำมะถัน"

ความน่าสนใจของดาวดวงนี้ คือ การที่มหาสมุทรแมกมายังคงสภาพเป็นของเหลวมาได้ยาวนานหลายพันล้านปี เนื่องจากมันสามารถรักษาชั้นบรรยากาศที่อุดมไปด้วยไฮโดรเจนเอาไว้ได้ ชั้นบรรยากาศที่มีแรงดันสูงและหนาทึบนี้ทำให้เกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกบนพื้นผิวดาว
 
เมื่อประกอบกับรังสีจากดาวฤกษ์แม่ และความร้อนที่เกิดจากแรงโน้มถ่วงขึ้นน้ำลง (Tides) ของดาวเคราะห์เพื่อนบ้าน ปัจจัยทั้งหมดจึงทำงานร่วมกันเพื่อรักษาสภาพมหาสมุทรลาวาแห่งนี้ไว้ ซึ่งเป็นสภาวะที่ไม่อยู่ในเกณฑ์การจัดประเภทดาวเคราะห์ใด ๆ ที่นักวิทยาศาสตร์เคยรู้จัก 

แฮร์ริสัน นิโคลส์ (Harrison Nicholls) ผู้นำการวิจัยซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Nature Astronomy เมื่อวันที่ 16 มีนาคมที่ผ่านมาระบุว่า "การค้นพบนี้ตอกย้ำให้เห็นถึงความหลากหลายของสภาพแวดล้อมดาวเคราะห์ในกาแล็กซี ซึ่งเราต้องคำนึงถึงเมื่อทำการศึกษาดาวเคราะห์ในเขตเอื้ออาศัยได้ (Habitable zone)"

นอกจากนี้ การจำลองประวัติศาสตร์ในยุคเริ่มต้นของดาวยังชี้ให้เห็นว่า ดาวเคราะห์ขนาดใกล้เคียงโลกอาจก่อตัวขึ้นด้วยองค์ประกอบธาตุที่แตกต่างจากโลกอย่างมาก ซึ่งจะช่วยเปิดมุมมองใหม่ในการค้นหาดาวเคราะห์หินดวงอื่น ๆ ต่อไปในอนาคต