การฟ้อนรำ เป็นศิลปะแขนงหนึ่งที่อ่อนช้อยงดงามด้วยท่วงท่า ลีลา ของท่ารำ การฟ้อนรำยังบ่งบอกถึงวัฒนธรรมประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ของชาติได้เป็นอย่างดี ในวันนี้แอดจะพาผู้อ่านทุกท่านไปรู้จักกับการฟ้อนรำของจังหวัดนครราชสีมาหรือที่เรียกกันว่าโคราช ซึ่งการฟ้อนรำแบบนี้ถูกจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี เรียกว่า การรำบวงสรวงท้าวสุรนารีหรือการรำบวงสรวงย่าโม นั่นเองค่ะ (ภาพก่อนพิธีรำบวงสรวงค่ะ)ก่อนจะทำการรำบวงสรวงนั้นแอดจะขอเล่าประวัติของคุณย่าโมให้อ่านคร่าว ๆ นะคะ เผื่อใครยังไม่ทราบว่าท่านเป็นใครและเหตุใดชาวโคราชจึงต้องเคารพและรำบวงสรวงถวายท่าน คุณหญิงโมเป็นชาวจังหวัดนครราชสีมา ท่านเป็นภริยาของพระยาสุริยเดชซึ่งมีตำแหน่งเป็นปลัดเมืองนครราชสีมาในสมัยนั้น ชาวโคราชจะเรียกท่านว่าคุณหญิงโม ท่านเป็นผู้มีสติปัญญาเฉลียวฉลาดมาก โดยมีเหตุการณ์ครั้งสำคัญที่ทำให้เกิดวีรกรรมอันน่ายกย่องของท่านที่ชาวโคราชและชาวไทยทุกคนจำได้เป็นอย่างดีนั่นก็คือ วีรกรรมปราบเจ้าอนุวงศ์ที่ยกทัพมาหวังจะเป็นกบฏที่กรุงเทพฯ แต่ผ่านมาเมืองนครราชสีมาช่วงที่ปลัดเมืองนครราชสีมาจึงได้กวาดต้อนเอาชาวนครราชสีมารวมทั้งคุณหญิงโมกลับไปลาวด้วย และในเหตุการณ์ครั้งนี้ก็ทำให้คุณหญิงโมสามารถเอาชนะฝ่ายเจ้าอนุวงศ์ได้ด้วยกลอุบายอันชาญฉลาดที่บริเวณทุ่งสัมฤทธิ์ หลังจากวีรกรรมของท่านผ่านพ้นไปท่านจึงได้รับสมญานามว่า "ท้าวสุรนารี" และพอหลังท่านถึงแก่อสัญกรรมก็ได้สร้างอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารีขึ้นมาเพื่อเป็นการเชิดชูเกียรติให้กับท่าน ต่อมาภายหลังก็มีการสร้างอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารีไว้ทุกอำเภอของจังหวัดนครราชสีมาเพื่อให้ประชาชนได้สักการะบูชาอย่างทั่วถึงสำหรับการรำบวงสรวงย่าโมนั้น ก็ถูกจัดเพื่อแสดงความเคารพ กตัญญูต่อคุณย่าโมที่เปรียบเสมือนที่พึ่ง ที่เคารพสักการะของชาวโคราช โดยจะจัดการรำบวงสรวงย่าโมขึ้นในงานประจำปีของโคราช หรือที่เรียกกันว่า งานย่าโมนั่นเอง ซึ่งการจัดงานย่าโมก็จะอยู่ระหว่างวันที่ 23 มีนาคม ถึง 3 เมษายน ของทุกปี ทางจังหวัดนครราชสีมาได้จัดให้ทุกอำเภอจัดการรำบวงสรวงย่าโมขึ้น โดยให้สตรีชาวโคราชมาเข้าร่วมรำบวงสรวงตามความสมัครใจ และในครั้งหนึ่งแอดก็เคยเป็นส่วนหนึ่งในการเข้าร่วมรำบวงสรวงด้วยค่ะ (ภาพนำดอกไม้ถวายย่าโมก่อนพิธีรำบวงสรวงค่ะ)ในการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการรำบวงสรวงในครั้งนั้น อันดับแรกเลยเนื่องจากขณะนั้นแอดยังทำงานอยู่ที่ทำงานเก่า แล้วหัวหน้างานชวนไปลงชื่อสมัครเข้าร่วมรำ จึงได้ลงชื่อสมัครไป จากนั้นก็เริ่มทำการฝึกซ้อมรำโดยการเข้าร่วมฝึกซ้อมรำกับทางอำเภอ ซึ่งก็ต้องเดินทางไปเข้าร่วมการฝึกซ้อมรำในช่วงเย็นหลังเลิกงานเป็นประจำทุกวันเป็นระยะเวลาเกือบ 1 เดือนจนกระทั่งในวันจริงของการรำบวงสรวง ทางอำเภอก็ปิดถนนที่ใช้สัญจรในตัวอำเภอ แล้วก็ตั้งขบวนนางรำออกเป็นแถว แถวละ 5 คน ยืนห่างกันเป็นแนวยาวของถนนออกไป ซึ่งนางรำก็เป็นสตรีจำนวนหลายร้อยคนกันทีเดียวพอถึงกำหนดเวลารำบวงสรวง แอดและสตรีนางรำทุกคนก็ทำการร่ายรำ (ภาพที่ถ่ายช่วงการรำบวงสรวงไม่ได้ถ่ายไว้ ยังแอบเสียดายอยู่เลยค่ะ) ซึ่งเพลงที่ใช้รำบวงสรวงนั้นก็เป็นเพลงเกี่ยวกับการสดุดีความกล้าหาญท้าวสุรนารี จนกระทั่งการร่ายรำจบลง ประชาชนทุกคนที่มาชมการแสดงรำบวงสรวงก็ต่างปรบมือชื่นชมกันเสียงดังกึกก้องไปทั่วริมถนนที่ใช้รำทั้งสองฝั่งพอเสร็จสิ้นพิธีของการรำบวงสรวง นายอำเภอก็จะกล่าวคำชื่นชม ขอบคุณ และมอบเกียรติบัตรให้กับนางรำทุกคน แอดเองก็ได้รับเกียรติบัตรมาด้วย ซึ่งก็รู้สึกภูมิใจเป็นอย่างมากที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการรำบวงสรวงสดุดีความกล้าหาญให้กับย่าโม ซึ่งถือว่าเป็นวีรสตรีผู้กล้าหาญของโคราชที่ชาวโคราชต่างเคารพ ศรัทธามาอย่างยาวนาน และนอกจากนั้นยังถือว่าเป็นการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีให้อยู่คู่กับท้องถิ่นโคราชอีกด้วย และนี่ก็คือศิลปะการฟ้อนรำที่เป็นเอกลักษณ์หนึ่งของชาวโคราชที่แอดนำเสนอผ่านการบอกเล่าจะประสบการณ์จริง และถูกถ่ายทอดออกสู่สายตาของสาธารณชนต่อเนื่องมาทุกปีเป็นระยะเวลาเนิ่นนานค่ะ หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่านทุกท่าน และหากใครสนใจอยากมาชมศิลปะการร่ายรำแบบนี้ก็สามารถมาชมได้ที่งานย่าโมของทุกปีนะคะภาพประกอบบทความโดย ผู้เขียน