“แม่ฮ่องสอน” ไฟป่ายังระอุ พบจุดความร้อนพุ่ง 659 จุด กระทบสุขภาพประชาชน

ศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าฯ จังหวัดแม่ฮ่องสอน รายงานจุดความร้อน (Hotspot) ดาวเทียม Suomi NPP ระบบ VIIRS (NASA) ประจำวันที่ 29 มีนาคม 2569 รอบเช้า เวลา 02.19 น.  พบจุดความร้อน 445 จุด ประกอบด้วย อ.ปาย 126 จุด , อ.ปางมะผ้า 12 จุด , อ.เมืองแม่ฮ่องสอน 92 จุด , อ.ขุนยวม 51 จุด , อ.แม่ลาน้อย 21 จุด , อ.แม่สะเรียง 91 จุด และ อ.สบเมย 52 จุด จุดความร้อนประจำวันที่ 28 มีนาคม 2569 (เมื่อวานนี้) จำนวน 659 จุด จุดความร้อนสะสมตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม -  28 มีนาคม 2569 จำนวน 1,315 จุด

สถานการณ์ไฟป่าที่รุนแรงเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่อย่างหนัก เนื่องจากค่าปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน มีค่าสูงเกินมาตรฐานอยู่ในระดับเป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชาชนทั่วไป ค่าปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน เกินมาตรฐาน ในพื้นที่ ต.เวียงใต้ อ.ปาย 126.4 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ต.จองคำ อ.เมือง 74.8 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร , ต.แม่สะเรียง อ.แม่สะเรียง 98.0 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร 

นายแพทย์ทศพล ดิษฐ์ศิริ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดแม่ฮ่องสอน เปิดเผยว่า สถานการณ์ด้านสุขภาพจากฝุ่น PM2.5 จากข้อมูลเฝ้าระวังโรคที่เกี่ยวข้องกับฝุ่น PM2.5 สัปดาห์ที่ 1–12 ปี 2569 เปรียบเทียบกับปี 2568 จังหวัดแม่ฮ่องสอน พบผู้ป่วย รวม 4 กลุ่มโรค จำนวน 2,600 ราย คิดเป็นอัตรา 900.7 ต่อแสนประชากร ลดลงร้อยละ 11.3 จากปี 2568 (2,931 ราย อัตรา 1,015.3 ต่อแสนประชากร) ซึ่งยังอยู่ต่ำกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ไม่เกิน 8,200 ต่อแสนประชากร คิดเป็นร้อยละ 10.98 ของเป้าหมาย

ขณะเดียวกัน จุดเฝ้าระวัง COPD เป็นกลุ่ม โรคเดียวที่เพิ่มสูงขึ้น +5.4% โดยเฉพาะ รพ.แม่ลาน้อย (+74.4% จาก 125 เป็น 218 ราย) และ รพ.แม่สะเรียง (+18.8% จาก 298 เป็น 354 ราย) ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

กลุ่มโรค COPD (ซีโอพีดี) หรือชื่อเต็มคือ Chronic Obstructive Pulmonary Diseaseเป็น “โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง” ที่ทำให้หายใจลำบาก และเป็นมากขึ้นเรื่อย ๆภาพรวมโรค (เข้าใจง่าย)ปอดของคนปกติ = ทางเดินลมโล่ง อากาศเข้าออกได้ดีปอดของคนเป็น COPD = หลอดลมตีบ มีเสมหะ และถุงลมถูกทำลาย ทำให้อากาศ “เข้าได้ แต่เอาออกยาก”  เหนื่อย หายใจไม่สุด

อาการสำคัญ เหนื่อยง่าย โดยเฉพาะเวลาเดินหรือออกแรงไอเรื้อรัง มีเสมหะหายใจมีเสียงวี้ดแน่นหน้าอก   สาเหตุหลักสูบบุหรี่ (สาเหตุอันดับ 1) ควันไฟ ฝุ่น PM2.5การทำงานในที่มีฝุ่น/ควันเคยติดเชื้อปอดซ้ำ ๆ

ผลกระทบ เป็นโรคเรื้อรัง “ไม่หายขาด” แต่ควบคุมได้ถ้าไม่ดูแล    อาจต้องใช้ออกซิเจน หรือเข้าโรงพยาบาลบ่อยมีช่วง “กำเริบ” ที่อาการแย่ลงเร็ว (เสี่ยงอันตราย) แนวทางจัดการ (เชิงปฏิบัติ) หยุดสูบบุหรี่ทันที (impact สูงสุด)ใช้ยาพ่นขยายหลอดลมตามแพทย์สั่ง ออกกำลังกาย/ฝึกการหายใจฉีดวัคซีน (ไข้หวัดใหญ่/ปอดอักเสบ)เลี่ยงฝุ่น ควัน และมลพิษ

สรุปเชิงระบบCOPD = “โรคปอดที่ทางเดินลมตีบเรื้อรัง”  ทำให้หายใจลำบาก  ป้องกันได้ (เลิกบุหรี่)  ควบคุมได้ (ยา + พฤติกรรม)หากต้องการต่อยอดในเชิงบริการ เช่น “แนวทางคัดกรองใน OPD / Flow COPD clinic / การลด Admit” สามารถออกแบบเป็นโมเดลระบบให้สอดคล้องบริบท แต่ละอำเภอจะมีคนไข้กลุ่มนี้อยู่ 100-300 คน

ด้านการป้องกันทางสาธารณสุขจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้สนับสนุนอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลแก่กลุ่มเปราะบาง สำรองหน้ากาก N95 ดูแลความพร้อมมุ้งปลอดฝุ่น และแจกเพิ่มในผู้ป่วย COPD ที่มีอาการกำเริบ สะสม 200 ชุด ครอบคลุมผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง/COPD จำนวน 200 คน แจกหน้ากากรวมทั้งหมด 53,964 ชิ้น (Surgical Mask 18,980 ชิ้น, N95 34,984 ชิ้น)