เตือน 5 ประเทศเสี่ยงหนัก ผู้สูงวัยรับมือ “อากาศร้อน” ไม่ไหว

ภัยจากอากาศร้อนจัดที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อาจส่งผลต่อผู้สูงอายุรุนแรงกว่าที่เคยประเมินไว้มาก งานวิจัยแบบจำลองจากสหรัฐฯ ชี้ว่า เมื่อโลกอุ่นขึ้น ผู้สูงอายุจำนวนมหาศาลอาจต้องเผชิญกับอุณหภูมิและความชื้นในระดับที่ร่างกายไม่สามารถทนได้เป็นเวลานาน โดยเฉพาะในประเทศยากจนที่ประชาชนเข้าถึงเครื่องปรับอากาศและระบบทำความเย็นได้จำกัด

งานวิจัยของทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดในสหรัฐฯ พยายามประเมินว่า ภาวะโลกร้อนจากกิจกรรมของมนุษย์จะทำให้อุณหภูมิพุ่งสูงถึงระดับที่ ผู้สูงอายุไม่สามารถรับมือได้ บ่อยและยาวนานเพียงใด

งานวิจัยก่อนหน้านี้มักใช้ตัวชี้วัดที่เรียกว่า อุณหภูมิกระเปาะเปียก (Wet-bulb temperature) ซึ่งนำทั้งอุณหภูมิและความชื้นมาคำนวณ เพื่อประเมินขีดจำกัดของร่างกายมนุษย์ในการระบายความร้อน

แต่ข้อมูลเดิมส่วนใหญ่ศึกษาจาก คนหนุ่มสาวที่มีสุขภาพดี จึงอาจประเมินความเสี่ยงของผู้สูงอายุต่ำเกินจริง เพราะเมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายจะมีความสามารถในการขับเหงื่อลดลง หัวใจอาจทำงานได้ไม่แข็งแรงเท่าเดิม และผู้สูงอายุจำนวนมากมีโรคประจำตัว ซึ่งล้วนเพิ่มความเสี่ยงจากอากาศร้อน

นักวิจัยจึงนำข้อมูลจากการทดลอง Wet-bulb รุ่นใหม่ในสหรัฐฯ ซึ่งศึกษาความสามารถในการรับมือกับความร้อนและความชื้นของคนอายุมากกว่า 60 ปี มาประกอบกับแนวโน้มประชากรโลกที่กำลังเข้าสู่สังคมสูงวัย จากนั้นสร้างแบบจำลองเพื่อประเมินผลกระทบต่อประชากรใน 3 ช่วงอายุ ภายใต้ระดับภาวะโลกร้อนที่แตกต่างกันจนถึงปี 2100

ผลการศึกษาพบว่า “ความร้อนที่ร่างกายไม่สามารถทนได้” จะเกิดขึ้นในพื้นที่กว้างกว่าและกินเวลานานกว่าที่เคยประเมินไว้ ส่งผลกระทบต่อผู้คนจำนวนมากขึ้น

หากอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกเพิ่มขึ้น 1.5 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับยุคก่อนอุตสาหกรรม นักวิจัยประเมินว่า ผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปีทั่วโลกประมาณ 22% จะเผชิญกับความร้อนในระดับไม่ปลอดภัยอย่างน้อย 1 เดือนต่อปี

และทุกครั้งที่อุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้นอีก 1 องศาเซลเซียส จะทำให้คนประมาณ 1 พันล้านคน ต้องเผชิญกับความร้อนและความชื้นที่เกินขีดความสามารถของร่างกายเพิ่มขึ้นอีกราว 1 เดือน

หากโลกอุ่นขึ้นถึง 3 องศาเซลเซียส ผู้สูงอายุในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบรุนแรงที่สุด เช่น เอเชียใต้และภูมิภาคอ่าว อาจต้องเผชิญกับอากาศร้อนอันตรายทั้งกลางวันและกลางคืนต่อเนื่องถึง 3 เดือนในแต่ละปี

ประเทศที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ ประเทศที่มีระดับความยากจนสูงและประชาชนเข้าถึงระบบทำความเย็นได้จำกัด เช่น อินเดีย ปากีสถาน บังกลาเทศ เมียนมา และไนเจอร์

นักวิจัยเตือนว่า ความร้อนที่ร่างกายไม่สามารถชดเชยหรือระบายออกได้ อาจกลายเป็นปัจจัยผลักดันให้เกิด การย้ายถิ่นภายในประเทศและการอพยพข้ามพรมแดนจากสภาพภูมิอากาศ เพิ่มขึ้น ซึ่งจะสร้างความท้าทายใหม่ทั้งด้านนโยบายและมนุษยธรรม

เพื่อหลีกเลี่ยงสถานการณ์ดังกล่าว นักวิจัยเรียกร้องให้ทั่วโลกลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ทำให้โลกร้อน พร้อมทั้งออกแบบแผนรับมือคลื่นความร้อนที่ให้ความสำคัญกับ ผู้สูงอายุและกลุ่มเปราะบาง เป็นพิเศษ

อีกประเด็นสำคัญคือ การเสียชีวิตจากความร้อนส่วนใหญ่เกิดขึ้น ภายในอาคาร ทำให้การเพิ่มโอกาสเข้าถึงเครื่องปรับอากาศและอุปกรณ์ทำความเย็นอื่น ๆ มีความสำคัญอย่างมาก

ขณะเดียวกัน ยุโรปกำลังเผชิญกับไฟป่า คลื่นความร้อนที่ยาวนาน และภัยแล้งอย่างรุนแรง ท่ามกลางฤดูร้อนที่คาดว่าจะเป็นฤดูร้อนที่ร้อนที่สุดเป็นประวัติการณ์ของทวีปซึ่งกำลังอุ่นขึ้นเร็วที่สุดแห่งหนึ่งของโลก และมีการคาดการณ์ว่า ปีหน้าอาจร้อนยิ่งกว่าเดิม