นักวิจัยพบ โลก VR อาจ “หลอกสมอง” ให้รับปีกเสมือนเป็นอวัยวะจริง เปิดทางสู่อนาคตกายภาพบำบัดและมนุษย์เสริมศักยภาพ

การศึกษาใหม่เผยว่า การเข้าไปอยู่ในโลกเสมือนจริง หรือ VR (Virtual Reality) อาจส่งผลต่อสมองมนุษย์ได้ลึกกว่าที่เคยคาดคิด โดยอาสาสมัครที่ทดลองสวมปีกเสมือนจริง เพียงไม่กี่ชั่วโมง เริ่มรับรู้และตอบสนองต่อปีกเหล่านั้นคล้ายกับว่าเป็นอวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายจริง 

ทีมนักวิจัยจาก Beijing Normal University และ Peking University ประเทศจีน ได้ศึกษาการทำงานของสมองส่วน occipitotemporal cortex (OTC) ซึ่งเป็นบริเวณที่เกี่ยวข้องกับการจดจำอวัยวะของมนุษย์ เช่น มือและเท้า ว่าสมองจะตอบสนองอย่างไร หากมนุษย์ได้รับอวัยวะใหม่ที่ไม่มีอยู่ตามธรรมชาติอย่างปีกขนนกขนาดใหญ่ในโลก VR

ในการทดลอง อาสาสมัครจำนวน 25 คน ได้สวมปีกเสมือนจริงทั้งหมด 4 ครั้ง ครั้งละ 30 นาที ภายในระยะเวลา 1 สัปดาห์ โดยในโลก VR ปีกจะเข้ามาแทนที่แขนของผู้ทดลองอย่างสมบูรณ์ พวกเขาจะไม่เห็นแขนตัวเอง แต่จะเห็นปีกที่เคลื่อนไหวได้ตามหลักอากาศพลศาสตร์ พร้อมฝึกทำภารกิจบิน เช่น บินลอดห่วงกลางท้องฟ้า

ผลการสแกนสมองด้วยเครื่อง fMRI ก่อนและหลังการทดลอง พบว่าสมองส่วน OTC มีการปรับเปลี่ยนการเชื่อมต่อของระบบประสาท และตอบสนองต่อภาพปีกรุนแรงขึ้นอย่างชัดเจน ที่สำคัญคือ รูปแบบการทำงานของสมองเริ่มคล้ายกับตอนที่มนุษย์มองเห็นแขนจริง โดยเฉพาะในสมองซีกขวา นอกจากนี้ สมองส่วนดังกล่าวยังเชื่อมต่อกับบริเวณที่ควบคุมการวางแผนและการเคลื่อนไหวได้แน่นแฟ้นมากขึ้น

แม้นักวิจัยจะระบุว่า สมองยังไม่ได้ยอมรับปีกเสมือนให้เป็นอวัยวะจริงอย่างสมบูรณ์ 100% แต่ผลลัพธ์ชี้ให้เห็นว่า VR สามารถขยายขอบเขตการรับรู้ร่างกายของมนุษย์ได้มากกว่าการใช้เครื่องมือทั่วไป ซึ่งในอดีตสมองมักแยกสิ่งเหล่านั้นออกจากร่างกายชัดเจน

งานวิจัยนี้สะท้อนถึงความสามารถด้าน “Neuroplasticity” หรือความยืดหยุ่นของสมอง ที่สามารถปรับตัวและสร้างรูปแบบการรับรู้ใหม่ได้ตามประสบการณ์ที่ได้รับ นักวิจัยเชื่อว่าการค้นพบดังกล่าวอาจต่อยอดไปสู่การพัฒนาเทคโนโลยีกายภาพบำบัด การควบคุมอวัยวะเทียม รวมถึงระบบฝึกการเคลื่อนไหวรูปแบบใหม่ในอนาคต

ทั้งนี้ งานวิจัยดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Cell Reports เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2026