Nordlaks พลิกโฉมฟาร์มแซลมอนยักษ์กลางทะเล กู้วิกฤตอาหารโลกยั่งยืน

นูร์ดลักส์ (Nordlaks) เป็นบริษัทครอบครัวชั้นนำจากภูมิภาคทางตอนเหนือของนอร์เวย์ที่มีประสบการณ์ในการผลิตปลาแซลมอนคุณภาพสูงมาอย่างยาวนานกว่า 30 ปี โดยจุดเริ่มต้นของบริษัทก่อตั้งขึ้นในปี 1989 แนวคิดบริษัทเชื่อว่าปลาแซลมอนคือโซลูชันสำคัญและเป็นแหล่งโปรตีนที่ยั่งยืนที่สุดในการตอบโจทย์วิกฤตความมั่นคงทางอาหารของโลก

ตลอดจนมีส่วนช่วยในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น และเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม บริษัทจึงได้บุกเบิกพัฒนาเทคโนโลยีและการเพาะเลี้ยงแบบใหม่ๆ ที่สร้างแรงสั่นสะเทือนให้กับอุตสาหกรรมสีน้ำเงิน (Blue Industry) ทั้งระบบโดยชูนวัตกรรมฟาร์มปลาทะเลที่โดดเด่นแบ่งออกเป็น 2 โครงการหลัก ได้แก่

1. ฟาร์มปลาทะเลเปิด “Jostein Albert” (The Ocean Farm)

ฟาร์มต้นแบบแห่งนี้ถือกำเนิดขึ้นจากโครงการริเริ่มด้านนวัตกรรมของทางการนอร์เวย์ในปี 2015 และเริ่มนำมาใช้งานจริงในปี 2020 ตัวฟาร์มเป็นโครงสร้างเหล็กลอยน้ำขนาดยักษ์ที่มีความยาวถึง 385 เมตร กว้าง 59.5 เมตร และมีปริมาตรน้ำ 400,000 ลูกบาศก์เมตร ซึ่งสามารถรองรับปลาแซลมอนได้สูงสุดถึง 10,000 ตัน

ความก้าวหน้าทางวิศวกรรมของฟาร์มแห่งนี้ คือ การออกแบบให้โครงสร้างทั้งหมดถูกยึดติดกับพื้นทะเลด้วยสมอ 11 ตัว ที่เชื่อมต่อเข้ากับส่วนหัวของฟาร์ม (Rotating turret) ระบบนี้ทำให้ตัวฟาร์มสามารถหมุนทิศทางเพื่อรับมือกับสภาพอากาศ คลื่นลม และกระแสน้ำได้เสมอ ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการช่วยลดแรงกระทำต่อโครงสร้างและลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมต่อพื้นทรายใต้ทะเล 

ยิ่งไปกว่านั้น ฟาร์ม Jostein Albert แห่งนี้ยังช่วยปลดล็อกข้อจำกัดทางภูมิศาสตร์ ทำให้สามารถนำฟาร์มไปตั้งในทะเลเปิดที่มีความท้าทายสูงได้ การย้ายการผลิตออกจากแนวชายฝั่งช่วยกระจายความหนาแน่นของการเพาะเลี้ยง ซึ่งมีส่วนสำคัญในการควบคุมและป้องกันการแพร่ระบาดของเห็บทะเล (Salmon lice) ได้เป็นอย่างดี ผลการเฝ้าระวังทางสิ่งแวดล้อมยังระบุชัดเจนด้วยว่า สภาพแวดล้อมใต้ทะเลมีพัฒนาการที่ดีขึ้นแม้จะอยู่ในระหว่างรอบการผลิต ซึ่งถือเป็นผลลัพธ์เชิงบวกที่หาได้ยากในอุตสาหกรรมนี้

2. แทงก์น้ำทะเลกึ่งปิด “Storbåtsegga” (The Ocean Tank)

และอีกหนึ่งนวัตกรรมขั้นสูงคือโครงการ “Storbåtsegga” หรือเดิมชื่อโครงการ Hydra ซึ่งเป็นแทงก์น้ำผลิตปลาแซลมอนระบบกึ่งปิด (Semi-closed production tank) ขนาดใหญ่ที่มีความสูง 50 เมตรและเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก 78 เมตร สามารถจุผลผลิตปลาได้ 3,120 ตัน

จุดเด่นของนวัตกรรมแทงก์นี้อยู่ที่การสร้างกำแพงป้องกันทางกายภาพ โดยผนังของแทงก์จะปิดทึบและจมลึกลงไปจากผิวน้ำ 20 เมตร ซึ่งเป็นระดับความลึกที่ช่วยป้องกันไม่ให้ปลาสัมผัสกับเห็บทะเลและจุลชีพก่อโรคที่มักอาศัยอยู่ในกระแสน้ำชั้นบน ส่วนใต้ระดับความลึก 20 ถึง 27 เมตร จะถูกเปิดให้เป็นแบบก้นโปร่งที่ปิดไว้ด้วยตาข่ายเหล็กเพื่อกันปลาหลุดรอด ความอัจฉริยะของการออกแบบคือการติดตั้งแผ่นควบคุมทิศทางน้ำ (Guide vanes) ไว้ที่ฐาน เพื่ออาศัยกระแสน้ำตามธรรมชาติให้ไหลเวียนดึงน้ำใหม่ที่สะอาดและมีออกซิเจนสูงเข้ามาภายในแทงก์อย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องใช้พลังงานสูบน้ำ 

นอกจากนี้ ขยะอินทรีย์และของเสียจากปลาจะตกลงสู่ด้านล่างและถูกพัดพาไปตามธรรมชาติ “Storbåtsegga” ยังถูกออกแบบให้เป็นสิ่งอำนวยความสะดวกไร้คนขับ (Unmanned facility) ที่ใช้ระบบอัตโนมัติในการให้อาหารและควบคุมฟาร์มจากระยะไกลได้อย่างเต็มรูปแบบ

โดยนวัตกรรมระดับเมกะโปรเจกต์เหล่านี้ ไม่เพียงสะท้อนวิสัยทัศน์เพื่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังสร้างผลกระทบเชิงบวกทางเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของ Nordlaks โดยทางบริษัทได้วางแผนเงินลงทุนในโครงการ Havfarm และสายการผลิตตลอดห่วงโซ่คุณค่ามากกว่า 5 พันล้านโครนนอร์เวย์ (NOK) การพัฒนาพื้นที่และการขยายสายการผลิตนี้เป็นกลไกสำคัญที่ทำให้เกิดการสร้างงานอย่างมหาศาล โดยช่วยเพิ่มอัตราการจ้างงานของบริษัทจากราว 500 ตำแหน่ง เป็นมากกว่า 800 ตำแหน่ง ในระยะเวลาเพียง 5 ปี หรือระหว่างปี 2017-2022

เทคโนโลยีเหล่านี้ไม่เพียงแก้ปัญหาที่สั่งสมมาอย่างยาวนานในอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ อย่างเรื่องสวัสดิภาพปลาและเห็บทะเล แต่ยังเป็นการสร้างมาตรฐานใหม่ในการผลิตโปรตีนที่มีรอยเท้าคาร์บอนต่ำ เพื่อตอบโจทย์ประชากรโลกที่กำลังเพิ่มสูงขึ้นในอนาคตได้อย่างแท้จริง