เปิดประวัติ “หลี่เฉียง” นายกรัฐมนตรีจีน ผู้ผลักดัน Tesla ตั้งโรงงานในจีน

การเดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการของ หลี่เฉียง (Li Qiang) นายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายน 2569 ตามคำเชิญของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี เป็นการเยือนไทยครั้งแรกของหลี่เฉียงนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งในปี 2566 และเป็นครั้งแรกในรอบ 7 ปีที่นายกรัฐมนตรีจีนเดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ หลังจากหลี่เค่อเฉียง อดีตนายกรัฐมนตรีจีน เดินทางมาเมื่อปี 2562

การเยือนครั้งนี้มีความสำคัญต่อการขยายความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ การค้า และการลงทุนระหว่างไทยกับจีน โดยเฉพาะอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า เทคโนโลยีขั้นสูง และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งเป็นภาคเศรษฐกิจที่ทั้งสองประเทศให้ความสำคัญ ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลกและการแข่งขันด้านเทคโนโลยี

สำหรับหลี่เฉียง นอกจากบทบาทนายกรัฐมนตรีจีนแล้ว ยังมีประสบการณ์บริหารพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญของประเทศ ทั้งมณฑลเจ้อเจียง มณฑลเจียงซู และมหานครเซี่ยงไฮ้ โดยเฉพาะการสนับสนุนโครงการลงทุนของ Tesla ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจากสหรัฐอเมริกา ก่อนก้าวขึ้นเป็นผู้นำฝ่ายบริหารของประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก

หลี่เฉียงคือใคร จากเจ้อเจียงสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจีน

หลี่เฉียงเกิดเมื่อเดือนกรกฎาคม 2502 ที่เมืองรุ่ยอัน มณฑลเจ้อเจียง ทางชายฝั่งตะวันออกของจีน ปัจจุบันอายุ 67 ปี เริ่มต้นชีวิตการทำงานในเดือนกรกฎาคม 2519 ก่อนเข้าศึกษาสาขาเครื่องจักรกลการเกษตรที่มหาวิทยาลัยเกษตรเจ้อเจียง และสำเร็จการศึกษาในปี 2525

ต่อมาเข้าร่วมพรรคคอมมิวนิสต์จีนในเดือนเมษายน 2526 และเริ่มเติบโตในสายงานบริหารท้องถิ่น โดยมีประสบการณ์ทำงานทั้งด้านการบริหารราชการ การพัฒนาเศรษฐกิจ และการประสานงานภายในพรรคคอมมิวนิสต์จีน

ด้านการศึกษา หลี่เฉียงเข้าศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาสาขาเศรษฐศาสตร์โลกที่โรงเรียนพรรคส่วนกลาง ระหว่างปี 2544-2547 ก่อนสำเร็จการศึกษาหลักสูตรบริหารธุรกิจสำหรับผู้บริหาร หรือ Executive MBA จากมหาวิทยาลัยโปลีเทคนิคฮ่องกง ในปี 2548

ประสบการณ์การทำงานช่วงแรกของหลี่เฉียงส่วนใหญ่อยู่ในมณฑลเจ้อเจียง ซึ่งเป็นหนึ่งในฐานการผลิตและการส่งออกสำคัญของจีน มีภาคธุรกิจเอกชนและผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อมจำนวนมาก ก่อนเข้าสู่ตำแหน่งบริหารระดับมณฑลและรัฐบาลกลางในเวลาต่อมา

เส้นทางการเมืองจากเจ้อเจียง ทำงานใกล้ชิดสีจิ้นผิง

ระหว่างปี 2545-2547 หลี่เฉียงดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ประจำเมืองเวินโจว มณฑลเจ้อเจียง ซึ่งเป็นเมืองเศรษฐกิจสำคัญที่มีชื่อเสียงด้านอุตสาหกรรมการผลิตและผู้ประกอบการเอกชน

ต่อมาในปี 2547 ได้รับแต่งตั้งเป็นเลขาธิการใหญ่ หรือ Secretary-General ของคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์ประจำมณฑลเจ้อเจียง ทำหน้าที่หัวหน้าสำนักงานและประสานงานการบริหารภายในคณะกรรมการพรรคประจำมณฑล

ตำแหน่งดังกล่าวทำให้หลี่เฉียงมีโอกาสทำงานใกล้ชิดกับสีจิ้นผิง ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ประจำมณฑลเจ้อเจียง โดยหลี่เฉียงทำหน้าที่ในลักษณะหัวหน้าคณะทำงานประจำสำนักงาน ระหว่างปี 2547-2550 ก่อนที่สีจิ้นผิงจะก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำระดับประเทศ

ในปี 2554 หลี่เฉียงได้รับแต่งตั้งเป็นรองเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ประจำมณฑลเจ้อเจียง และก้าวขึ้นเป็นรักษาการผู้ว่าการมณฑลเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2555 ก่อนจะได้รับเลือกเป็นผู้ว่าการมณฑลอย่างเป็นทางการในวันที่ 30 มกราคม 2556

ระหว่างดำรงตำแหน่งผู้ว่าการมณฑลเจ้อเจียง หลี่เฉียงมีบทบาทสนับสนุนการปฏิรูประบบราชการ การลดขั้นตอนอนุญาตประกอบธุรกิจ และการพัฒนาระบบบริการภาครัฐผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อเพิ่มความสะดวกในการดำเนินธุรกิจและสนับสนุนภาคเอกชน

จากนั้นในปี 2559 ได้รับแต่งตั้งเป็นเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ประจำมณฑลเจียงซู ก่อนย้ายไปดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคประจำมหานครเซี่ยงไฮ้ในปี 2560 ซึ่งเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจ การเงิน และการลงทุนระหว่างประเทศของจีน

ผลักดัน Tesla ตั้งโรงงานเซี่ยงไฮ้ หนุนอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า

หนึ่งในผลงานสำคัญที่ทำให้หลี่เฉียงได้รับความสนใจจากแวดวงธุรกิจระหว่างประเทศ คือการสนับสนุนการลงทุนของบริษัท Tesla ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจากสหรัฐอเมริกา ในมหานครเซี่ยงไฮ้ ระหว่างที่ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคประจำเมือง

เดือนกรกฎาคม 2561 หลี่เฉียงได้พบกับอีลอน มัสก์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Tesla ในช่วงที่บริษัทลงนามข้อตกลงจัดตั้งโรงงานผลิตรถยนต์ไฟฟ้าในเซี่ยงไฮ้ ภายใต้นโยบายส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศและการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์พลังงานใหม่ของรัฐบาลจีน

โครงการดังกล่าวนำไปสู่การก่อสร้างโรงงาน Tesla Gigafactory Shanghai ซึ่งเป็นฐานการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าสำคัญของบริษัท และเป็นหนึ่งในโครงการลงทุนที่เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตรถยนต์ต่างชาติสามารถถือหุ้นในกิจการได้ทั้งหมด โดยไม่จำเป็นต้องจัดตั้งบริษัทร่วมทุนกับผู้ผลิตรถยนต์จีน

โรงงานแห่งนี้เริ่มก่อสร้างในเดือนมกราคม 2562 และสามารถเริ่มผลิตรถยนต์ได้ภายในปีเดียวกัน ก่อนขยายกำลังการผลิตอย่างต่อเนื่อง เพื่อรองรับทั้งตลาดภายในประเทศจีนและการส่งออกไปยังตลาดต่างประเทศ

การลงทุนของ Tesla ยังมีส่วนสนับสนุนการเติบโตของอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง ทั้งการผลิตแบตเตอรี่ ชิ้นส่วนยานยนต์ ระบบอิเล็กทรอนิกส์ และเทคโนโลยีการผลิตรถยนต์ไฟฟ้า ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมยานยนต์พลังงานใหม่ของจีน

บทบาทของหลี่เฉียงในช่วงเวลาดังกล่าวอยู่ที่การสนับสนุนการดำเนินโครงการในระดับมหานครเซี่ยงไฮ้ และการประสานนโยบายส่งเสริมการลงทุน เพื่อให้โครงการสามารถดำเนินการได้ตามแผน

จากผู้นำเซี่ยงไฮ้ สู่เก้าอี้นายกรัฐมนตรีจีน

เดือนตุลาคม 2565 หลี่เฉียงได้รับเลือกเข้าสู่คณะกรรมการประจำกรมการเมืองแห่งคณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน ซึ่งเป็นองค์กรระดับสูงสุดในการกำหนดทิศทางการเมืองและนโยบายสำคัญของประเทศ

ต่อมาเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2566 สภาประชาชนแห่งชาติจีนมีมติรับรองให้หลี่เฉียงดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี สืบต่อจากหลี่เค่อเฉียง โดยหลี่เฉียงมีสถานะเป็นผู้นำลำดับที่ 2 ในโครงสร้างอำนาจสูงสุดของพรรคคอมมิวนิสต์จีน รองจากประธานาธิบดีสีจิ้นผิง

ในฐานะนายกรัฐมนตรี หลี่เฉียงรับผิดชอบการบริหารงานของคณะรัฐมนตรีจีน หรือคณะรัฐมนตรีแห่งรัฐ ครอบคลุมการขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจ การค้า การลงทุน อุตสาหกรรม และการประสานงานระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภายใต้ทิศทางนโยบายของพรรคคอมมิวนิสต์จีน

ภารกิจสำคัญของหลี่เฉียงในช่วงดำรงตำแหน่ง ได้แก่ การสนับสนุนการบริโภคภายในประเทศ การส่งเสริมการลงทุนของภาคเอกชน การพัฒนาอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง และการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต เพื่อรองรับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจจีน

นอกจากนี้ รัฐบาลจีนยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า ปัญญาประดิษฐ์ เซมิคอนดักเตอร์ และพลังงานสะอาด ควบคู่กับการบริหารความเสี่ยงในภาคอสังหาริมทรัพย์และการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก

เปิดไทม์ไลน์เส้นทางชีวิตหลี่เฉียง

- ปี 2502 เกิดที่เมืองรุ่ยอัน มณฑลเจ้อเจียง ประเทศจีน

- ปี 2519 เริ่มต้นชีวิตการทำงาน

- ปี 2525 สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเกษตรเจ้อเจียง

- ปี 2526 เข้าเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์จีน

- ปี 2545 ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคประจำเมืองเวินโจว

- ปี 2547 เป็นเลขาธิการใหญ่คณะกรรมการพรรคประจำมณฑลเจ้อเจียง ทำงานใกล้ชิดสีจิ้นผิง

- ปี 2548 สำเร็จการศึกษา Executive MBA จากมหาวิทยาลัยโปลีเทคนิคฮ่องกง

- ปี 2554 ดำรงตำแหน่งรองเลขาธิการพรรคประจำมณฑลเจ้อเจียง

- ปี 2555 ได้รับแต่งตั้งเป็นรักษาการผู้ว่าการมณฑลเจ้อเจียง

- ปี 2556 ได้รับเลือกเป็นผู้ว่าการมณฑลเจ้อเจียงอย่างเป็นทางการ

- ปี 2559 ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคประจำมณฑลเจียงซู

- ปี 2560 ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคประจำมหานครเซี่ยงไฮ้

- ปี 2561 สนับสนุนการลงทุนโรงงาน Tesla ในเซี่ยงไฮ้

- ปี 2565 เข้าสู่คณะกรรมการประจำกรมการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์จีน

- ปี 2566 เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจีน เมื่อวันที่ 11 มีนาคม

- ปี 2569 เดินทางเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการ ระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายน

เยือนไทย 13-15 พฤศจิกายน 2569 ขยายความร่วมมือเศรษฐกิจและการลงทุน

การเดินทางเยือนประเทศไทยของหลี่เฉียง ระหว่างวันที่ 13-15 พฤศจิกายน 2569 เป็นไปตามคำเชิญของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี โดยมีกำหนดเข้าร่วมพิธีต้อนรับอย่างเป็นทางการที่ทำเนียบรัฐบาล และหารือทวิภาคีกับนายกรัฐมนตรีไทย รวมถึงร่วมเป็นสักขีพยานการลงนามเอกสารความร่วมมือระหว่างสองประเทศ

การเยือนครั้งนี้ยังเป็นการต่อยอดความสัมพันธ์ภายหลังนายอนุทินเดินทางเยือนจีนอย่างเป็นทางการระหว่างวันที่ 16-20 กรกฎาคม 2569 ซึ่งทั้งสองประเทศได้หารือแนวทางส่งเสริมความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ การค้า การลงทุน และการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งอนาคต

สำหรับประเด็นความร่วมมือระหว่างไทยกับจีน ครอบคลุมอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ พลังงานสะอาด เซมิคอนดักเตอร์ การศึกษา และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงความร่วมมือด้านความมั่นคงและการปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ

ไทย-จีน เดินหน้าความร่วมมือยานยนต์ไฟฟ้า ระยะ 5 ปี

หนึ่งในประเด็นสำคัญด้านเศรษฐกิจ คือความร่วมมือระหว่างกระทรวงอุตสาหกรรมของไทยกับกระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศของจีน หรือ MIIT เพื่อส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่

คณะรัฐมนตรีไทยได้อนุมัติบันทึกความเข้าใจ หรือ MOU ความร่วมมือระยะเวลา 5 ปี ระหว่างหน่วยงานของทั้งสองประเทศ โดยมีเป้าหมายส่งเสริมการพัฒนารถยนต์ไฟฟ้า ยานยนต์อัจฉริยะ เทคโนโลยีแบตเตอรี่ และระบบรีไซเคิลที่เกี่ยวข้อง

ความร่วมมือดังกล่าวมุ่งเพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้าร่วมในห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมยานยนต์ รวมถึงสนับสนุนการถ่ายทอดองค์ความรู้ การพัฒนาบุคลากร และการยกระดับศักยภาพอุตสาหกรรมไทยให้สามารถรองรับเทคโนโลยียานยนต์แห่งอนาคต

นอกจากนี้ ทั้งสองประเทศยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาความร่วมมือด้านการเกษตร โดยเฉพาะมาตรการสุขอนามัยพืชสำหรับการส่งออกทุเรียนสดและสละสดจากไทยไปยังจีน เพื่อเพิ่มความสะดวกทางการค้าและขยายโอกาสให้สินค้าเกษตรไทยเข้าสู่ตลาดผู้บริโภคจีน

การเดินทางเยือนประเทศไทยครั้งนี้มีกำหนดสิ้นสุดในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 ก่อนที่หลี่เฉียงจะเดินทางต่อไปยังกรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน-จีน ครั้งที่ 29 ระหว่างวันที่ 15-16 พฤศจิกายน 2569

สำหรับประเทศไทย การเยือนของนายกรัฐมนตรีจีนครั้งนี้เป็นโอกาสสำคัญในการขยายความร่วมมือด้านการลงทุน เทคโนโลยี และการพัฒนาอุตสาหกรรมใหม่ โดยเฉพาะการส่งเสริมประเทศไทยให้เป็นฐานการผลิตยานยนต์ไฟฟ้า การเพิ่มศักยภาพผู้ประกอบการไทย และการขยายตลาดส่งออกสินค้าเกษตร ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างไทยกับจีนในระยะยาว