อาวุธเผาไหม้ที่โลกจับตา “ฟอสฟอรัสขาว” ร้อนแรงกว่า 1,300 องศาฯ

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เกี่ยวกับ “ฟอสฟอรัสขาว” อาวุธเผาไหม้ที่อันตรายในสงคราม

ท่ามกลางความขัดแย้งในหลายพื้นที่ของโลก โดยเฉพาะสงครามในตะวันออกกลาง มีรายงานการใช้อาวุธที่สร้างความกังวลอย่างมากต่อประชาคมโลก นั่นคือ “ฟอสฟอรัสขาว” สารเคมีที่มีคุณสมบัติรุนแรงและก่ออันตรายต่อมนุษย์อย่างยิ่ง แม้ในทางทหารจะใช้เพื่อสร้างฉากควันหรือทำเครื่องหมายเป้าหมาย แต่การนำมาใช้ในพื้นที่ที่มีพลเรือนอาศัยอยู่ถือเป็นเรื่องอ่อนไหวและถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด เนื่องจากผลกระทบของมันสามารถสร้างบาดแผลร้ายแรงและคุกคามชีวิตมนุษย์ได้

มีการใช้ฟอสฟอรัสขาวถล่มในสงครามตะวันออกกลาง ซึ่งถือเป็นสารเคมีอันตรายที่กองทัพมักใช้ในการสร้างฉากควัน มาร์กจุดเป้าหมาย หรือใช้เป็นอาวุธเผาไหม้ และถือเป็นสารเคมีต้องห้ามเมื่อใช้ต่อเป้าหมายทางด้านพลเรือน อันตรายของฟอสฟอรัสขาวเกิดจากคุณสมบัติทางเคมีที่สามารถลุกไหม้ได้เองทันทีเมื่อสัมผัสกับก๊าซออกซิเจน และให้ความร้อนสูงถึงประมาณ 815–1,300 องศาเซลเซียส ความร้อนระดับนี้ทำให้มันกลายเป็นอาวุธที่สร้างความเสียหายอย่างรุนแรงต่อทั้งสิ่งปลูกสร้างและร่างกายมนุษย์

อันตรายต่อร่างกายมนุษย์จากฟอสฟอรัสขาวสามารถเกิดขึ้นได้หลายรูปแบบ ประการแรกคือการเกิดบาดแผลไหม้ฉกรรจ์ ซึ่งสามารถทำลายเนื้อเยื่อลึกจนถึงกระดูก เนื่องจากสารชนิดนี้สามารถละลายในไขมันได้ดี จึงสามารถเผาไหม้ทะลุผ่านผิวหนังลงไปสู่กล้ามเนื้อและกระดูกได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ฟอสฟอรัสขาวยังมีลักษณะเหนียวคล้ายแว็กซ์ ทำให้มันติดแน่นกับผิวหนังหรือเสื้อผ้าและดับได้ยาก อีกทั้งยังสามารถลุกไหม้ซ้ำได้ทุกเมื่อเมื่อสัมผัสกับอากาศ แม้จะมีการล้างออกไปแล้วก็ตาม

นอกจากอันตรายจากการเผาไหม้ภายนอกแล้ว ฟอสฟอรัสขาวยังมีพิษต่อระบบอวัยวะภายในของร่างกาย แม้บาดแผลภายนอกจะมีขนาดไม่มาก แต่สารเคมีที่ดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดสามารถทำให้อวัยวะสำคัญ เช่น ตับ ไต และหัวใจ ล้มเหลวได้ อีกทั้งยังทำให้เกิดภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำอย่างรุนแรง ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะและหัวใจหยุดเต้น นอกจากนี้ควันพิษจากฟอสฟอรัสขาวยังเป็นอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ เนื่องจากมีส่วนประกอบของกรดฟอสฟอริก ทำให้เกิดการระคายเคือง ไอ แน่นหน้าอก และอาจนำไปสู่ภาวะน้ำท่วมปอดได้ ขณะเดียวกันดวงตาก็อาจได้รับอันตรายอย่างรุนแรง เช่น อาการปวดตา แผลไหม้ที่กระจกตา และอาจร้ายแรงถึงขั้นทำให้ตาบอด

จากคุณสมบัติที่ก่อให้เกิดอันตรายอย่างรุนแรงทั้งต่อร่างกายมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ฟอสฟอรัสขาวจึงถูกจัดว่าเป็นสารเคมีที่ต้องใช้ด้วยความระมัดระวังอย่างยิ่ง และการนำมาใช้ในพื้นที่ที่มีพลเรือนอาศัยอยู่ย่อมสร้างความกังวลด้านมนุษยธรรมอย่างมาก ในบริบทของสงครามสมัยใหม่ ประเด็นการใช้อาวุธชนิดนี้จึงยังคงเป็นเรื่องที่ถูกถกเถียงและเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดในเวทีนานาชาติ เนื่องจากผลกระทบของมันสามารถสร้างความสูญเสียต่อชีวิตมนุษย์ได้อย่างร้ายแรง