NASA เปิดภาพ “ธารน้ำแข็งต่างดาว” เผยต้นกำเนิดน้ำในเอกภพ

นาซาเปิดภาพถ่ายใหม่ล่าสุดจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ SPHEREx เผยให้เห็นพื้นที่คาดว่าจะเป็นแหล่งกักเก็บน้ำแข็งขนาดมหึมาที่ทอดยาวผ่านหนึ่งในบริเวณก่อกำเนิดดาวฤกษ์ที่ปั่นป่วนที่สุดในกาแล็กซีทางช้างเผือก

การค้นพบที่สำคัญนี้เป็นเสมือนหน้าต่างที่เปิดให้เราเห็นว่า แท้จริงแล้วน้ำส่วนใหญ่ในเอกภพ รวมถึงน้ำในมหาสมุทรบนโลกของเรา อาจมีจุดเริ่มต้นและถูกกักเก็บไว้ที่ใด 

โดยข้อมูลจากการสำรวจในปี 2025 ที่เพิ่งได้รับการเปิดเผยนี้ ได้ทำแผนที่ของวัสดุที่เย็นจัดเป็นน้ำแข็งในพื้นที่ที่เรียกว่า "Cygnus X" ซึ่งเป็นกลุ่มเมฆก๊าซและฝุ่นหนาแน่นขนาดใหญ่ที่เป็นแหล่งกำเนิดของดาวฤกษ์ดวงใหม่จำนวนมาก

นักวิทยาศาสตร์พบว่าแหล่งกักเก็บน้ำแข็งเหล่านี้ประกอบไปด้วยโมเลกุลที่สำคัญยิ่ง เช่น น้ำ คาร์บอนไดออกไซด์ และคาร์บอนมอนอกไซด์ ซึ่งล้วนเป็นองค์ประกอบทางเคมีพื้นฐานที่อาจนำไปสู่การก่อกำเนิดสิ่งมีชีวิตได้

ฟิล คอร์นกัต (Phil Korngut) นักวิทยาศาสตร์ประจำโครงการ SPHEREx จากสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย (Caltech) อธิบายว่า "โครงสร้างเยือกแข็งอันกว้างใหญ่เหล่านี้เปรียบได้กับธารน้ำแข็งต่างดาว (Interstellar glaciers) ซึ่งมีศักยภาพในการส่งต่อน้ำปริมาณมหาศาลให้กับระบบสุริยะเกิดใหม่ในบริเวณดังกล่าว

การค้นพบนี้ยังตอกย้ำแนวคิดที่ว่า น้ำแข็งในอวกาศจะเกาะตัวอยู่บนอนุภาคฝุ่นขนาดเล็กจิ๋วที่เล็กพอ ๆ กับอนุภาคในควันเทียน และเป็นแหล่งที่มาสำคัญของน้ำในเอกภพ และคาดว่ากระบวนการก่อตัวและกักเก็บน้ำแข็งเหล่านี้เองที่ถูกเชื่อว่าเป็นตัวช่วยเพาะพันธุ์น้ำให้กับระบบดาวเคราะห์ รวมถึงดาวหางและโลกของเรา

ก่อนหน้านี้ทีมผู้วิจัยคาดหวังว่าจะพบน้ำแข็งเหล่านี้เฉพาะบริเวณด้านหน้าของดาวฤกษ์ที่สว่างจ้า ซึ่งแสงของดาวจะทำหน้าที่เหมือนไฟส่องสว่างให้เห็นวัตถุที่ขวางกั้นอยู่เท่านั้น แต่โจเซฟ โฮรา (Joseph Hora) หัวหน้าทีมวิจัยจาก Center for Astrophysics (CfA) กล่าวว่าสิ่งที่พวกเขาพบกลับแตกต่างออกไป

โดยกล้อง SPHEREx สามารถจับภาพแสงพื้นหลังที่กระจายผ่านพื้นที่กลุ่มเมฆฝุ่นตามแนวระนาบของกาแล็กซีได้สำเร็จ ทำให้นักวิทยาศาสตร์สามารถมองเห็นการกระจายตัวของน้ำแข็งในอวกาศได้อย่างละเอียดถี่ถ้วนอย่างน่าเหลือเชื่อ

นอกจากนี้ การศึกษายังพบว่าน้ำแข็งไม่ได้กระจายตัวอยู่อย่างสม่ำเสมอ แต่จะไปกระจุกตัวรวมกันหนาแน่นในบริเวณที่ฝุ่นอวกาศมีความหนาแน่นที่สุด กลุ่มฝุ่นที่หนาแน่นเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันชั้นดีที่ช่วยบล็อกรังสีอัลตราไวโอเลตอันรุนแรงจากดาวฤกษ์เกิดใหม่ ทำให้โมเลกุลของน้ำที่เปราะบางสามารถอยู่รอดมาได้ยาวนาน

ภารกิจของกล้องโทรทรรศน์ SPHEREx ยังคงดำเนินต่อไป โดยมีเป้าหมายในการสำรวจท้องฟ้าทั่วทั้งหมดเป็นระยะเวลา 2 ปี ทางนาซาระบุว่านี่เป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น และนักวิจัยกำลังตื่นเต้นที่จะได้สร้างแผนที่ที่มีความละเอียดมากขึ้นเรื่อยๆ เพื่อศึกษาการกระจายตัวของน้ำและโมเลกุลอื่น ๆ ในกาแล็กซีทางช้างเผือก

งานวิจัยอันน่าทึ่งนี้เพิ่งได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสารดาราศาสตร์ชื่อดัง The Astrophysical Journal เมื่อวันที่ 15 เมษายนที่ผ่านมา