เปิด 6 ข้อสำคัญ สะเทือนการค้าโลก หลังทรัมป์แพ้คดีภาษี

เปิด 6 ประเด็น หลังศาลสูงสุดสหรัฐฯ เพิกถอนภาษีทรัมป์

คำวินิจฉัยของ ศาลสูงสุดสหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งมีมติ 6 ต่อ 3 เสียง ให้ยกเลิกมาตรการภาษีนำเข้าวงกว้างที่กำหนดโดย โดนัลด์ ทรัมป์ กลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของนโยบายเศรษฐกิจสหรัฐฯ ในสมัยที่สองของเขา

มาตรการดังกล่าวเคยถูกใช้เป็นเครื่องมือหลักในการต่อรองทางการค้าและการต่างประเทศ การถูกเพิกถอนจึงส่งแรงสั่นสะเทือนทั้งต่อระบบเศรษฐกิจภายในประเทศ และต่อประเทศคู่ค้าทั่วโลก

1. ความท้าทายครั้งสำคัญของฝ่ายบริหาร

ศาลระบุว่าการใช้อำนาจกำหนดภาษีในลักษณะดังกล่าวไม่อยู่ในขอบเขตกฎหมายที่อ้างอิง ส่งผลให้มาตรการที่เป็นหัวใจของแนวนโยบายเศรษฐกิจของทรัมป์ต้องหยุดลง

หลังคำตัดสิน ผู้นำสหรัฐฯ แสดงความไม่เห็นด้วยต่อผู้พิพากษาที่ลงมติไม่สนับสนุนรัฐบาล พร้อมส่งสัญญาณเตรียมใช้กลไกทางกฎหมายอื่นเพื่อกำหนดมาตรการภาษีรอบใหม่

2. บทบาทศาลในฐานะกลไกถ่วงดุล

แม้ตลอดปีที่ผ่านมา ศาลสูงสุดมีคำวินิจฉัยหลายคดีที่สอดคล้องกับท่าทีของรัฐบาล แต่คดีภาษีครั้งนี้ถือเป็นการพิจารณาโดยตรงถึงขอบเขตอำนาจฝ่ายบริหาร

คำวินิจฉัยเสียงข้างมากเขียนโดย จอห์น โรเบิร์ตส์ ประธานศาลฎีกา และมีผู้พิพากษาสายอนุรักษนิยมบางส่วนร่วมลงมติ สะท้อนบทบาทของฝ่ายตุลาการในการตรวจสอบอำนาจรัฐ

3. ราคาสินค้าอาจไม่ปรับลดทันที

ก่อนหน้านี้ ภาษีนำเข้าทำให้ราคาสินค้าหลายประเภทเพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเฟอร์นิเจอร์ เสื้อผ้า หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

อย่างไรก็ตาม นักเศรษฐศาสตร์ประเมินว่า แม้มาตรการภาษีจะถูกยกเลิก แต่ราคาสินค้าอาจไม่ลดลงในระยะสั้น เนื่องจากผู้ประกอบการได้ปรับโครงสร้างราคาไปแล้ว อีกทั้งยังมีความไม่แน่นอนว่ารัฐบาลจะออกมาตรการภาษีใหม่หรือไม่

4. ประเทศคู่ค้าจับตาความเคลื่อนไหว

ประเทศคู่ค้าหลักของสหรัฐฯ ต่างประเมินสถานการณ์อย่างระมัดระวัง เพราะคำวินิจฉัยครั้งนี้ไม่ได้ปิดทางรัฐบาลในการออกมาตรการใหม่

แคนาดา เม็กซิโก และสหภาพยุโรป ติดตามทิศทางนโยบายอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะความเป็นไปได้ของภาษีในอัตราใหม่ที่อาจครอบคลุมสินค้านำเข้าทั่วโลก

5. ผลกระทบต่อรายได้รัฐบาล

ก่อนหน้าคำตัดสิน สำนักงานงบประมาณแห่งรัฐสภา ประเมินว่าภาษีนำเข้าจะสร้างรายได้จำนวนมากในช่วงหลายปีข้างหน้า

การเพิกถอนมาตรการบางส่วนอาจทำให้รายได้รัฐลดลง ขณะที่รัฐบาลระบุว่าจะเสนอทางเลือกใหม่เพื่อรักษาระดับรายได้ โดยหนึ่งในแนวคิดคือการกำหนดภาษีแบบครอบคลุมในอัตราคงที่

6. แนวทางคืนเงินภาษียังไม่ชัดเจน

คำวินิจฉัยเปิดทางให้ผู้นำเข้าอาจมีสิทธิ์ยื่นขอคืนภาษีที่ชำระไปแล้วจำนวนมาก แต่ยังไม่มีรายละเอียดขั้นตอนที่แน่ชัด

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายการค้าระบุว่า กระบวนการอาจต้องผ่านศาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และอาจใช้เวลานาน ขณะที่ผู้บริโภคซึ่งแบกรับต้นทุนราคาสินค้าที่สูงขึ้น ยังไม่มีความชัดเจนเรื่องการเยียวยา