"จิตเวช – โรคจิต – จิตเภท" ต่างกันยังไง? ปลดล็อกความเข้าใจผิด! 3 คำทางสุขภาพจิตที่คนมักจำสลับกัน

เฟซบุ๊ก แฟนเพจ "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์ ได้เผยแพร่บทความ โดยระบุว่า

โรคจิตเวช โรคจิต และ โรคจิตเภท ต่างกันอย่างไร?

คำว่า "จิตเวช" "โรคจิต" และ "จิตเภท" หลายคนมักใช้สลับกันจนสับสนครับ แต่ในทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์ สามคำนี้มีความหมายและขอบเขตที่แตกต่างกันชัดเจน โดยเรียงลำดับจากภาพใหญ่ที่สุดไปสู่ภาพเล็กเฉพาะเจาะจง ดังนี้

 1. โรคจิตเวช (Psychiatric Disorders)  ภาพใหญ่ที่สุด

โรคจิตเวช คือคำครอบจักรวาลที่ใช้เรียกกลุ่มโรคหรือความผิดปกติทางจิตใจ อารมณ์ พฤติกรรม และการทำงานของสมองทั้งหมดที่แพทย์ดูแลรักษา

- ขอบเขต: ครอบคลุมโรคทางจิตเวชทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็น โรคซึมเศร้า, โรคไบโพลาร์, โรควิตกกังวล, โรคย้ำคิดย้ำทำ, โรคนอนไม่หลับ, โรคสมาธิสั้น, โรคติดสารเสพติด รวมถึงกลุ่มโรคจิตด้วย

-สรุปง่ายๆ: โรคทางจิตใจทุกโรคถือเป็น "โรคจิตเวช" ทั้งหมดครับ

 2. โรคจิต (Psychosis / Psychotic Disorders) กลุ่มโรคที่มีการหลุดจากความจริง

โรคจิต ไม่ใช่ชื่อโรคเดี่ยวๆ แต่เป็น "กลุ่มโรค" หรือ "ภาวะทางจิตเวช" ที่มีลักษณะเด่นคือ การรับรู้ความเป็นจริงบิดเบือนไป (Loss of Reality Testing)

อาการสำคัญ

-อาการด้านบวก (Positive Symptoms): หูแว่ว ประสาทหลงผิด เห็นภาพหลอน มีความหวาดระแวง คิดว่ามีคนมาทำร้าย พูดจาสับสนไม่เป็นประโยค หรือแสดงพฤติกรรมแปลกๆ

- อาการด้านลบ (Negative Symptoms): เฉยชา ไม่แสดงอารมณ์ สีหน้าเรียบเฉย แยกตัวจากสังคม ขาดแรงจูงใจในการใช้ชีวิต

- โรคในกลุ่มนี้: มีหลายโรคที่ทำให้เกิดภาวะโรคจิตได้ เช่น โรคจิตเภท, โรคหลงผิด (Delusional Disorder), โรคจิตฉับพลัน (Brief Psychotic Disorder), หรือภาวะโรคจิตที่เกิดจากสารเสพติดและโรคทางกาย

 3. โรคจิตเภท (Schizophrenia) โรคเฉพาะในกลุ่มโรคจิต

โรคจิตเภท คือ "ชื่อโรคเฉพาะโรคหนึ่ง" ที่จัดอยู่ในกลุ่มโรคจิต โดยถือเป็นโรคจิตชนิดเรื้อรังและพบได้บ่อยที่สุดโรคหนึ่ง

 เกณฑ์ทางการแพทย์

- มีอาการของภาวะโรคจิต (เช่น หูแว่ว หลงผิด อาการด้านลบ) ชัดเจน

- ระยะเวลาเรื้อรัง: มีอาการต่อเนื่องนานตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป

- ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต การทำงาน การดูแลตัวเอง และความสัมพันธ์กับผู้คนรอบข้างอย่างชัดเจน

สรุปภาพรวม

-โรคจิตเวช = ร่มใหญ่ที่สุด (ครอบคลุม ซึมเศร้า, กังวล, นอนไม่หลับ, โรคจิต ฯลฯ)

-โรคจิต = กลุ่มโรคย่อยที่มีอาการหลุดจากความจริง หูแว่ว หว่างระแวง

- โรคจิตเภท = ชื่อโรคเฉพาะหนึ่งโรคในกลุ่มโรคจิต ที่มีอาการเรื้อรังนานเกิน 6 เดือนขึ้นไป

ข้อมูลจาก เพจ "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61557447432049