"Toyota" จ่อปฏิรูปใหญ่ในจีน รับศึก BYD–Geely–Chery

อุตสาหกรรมรถยนต์จีนกำลังเข้าสู่จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ หลังมีสัญญาณว่า Toyota (โตโยต้า) อาจปรับโครงสร้างธุรกิจในตลาดรถยนต์ขนาดใหญ่ที่สุดของโลก เพื่อลดความซ้ำซ้อนและรับมือการแข่งขันจากผู้ผลิตรถยนต์ท้องถิ่นที่รุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว

กว่างโจว ออโตโมบิล กรุ๊ป หรือ GAC เปิดเผยแผนเข้าซื้อหุ้นบางส่วนจาก FAW Group ในบริษัทร่วมทุนผลิตรถยนต์แห่งหนึ่ง ซึ่งมีพันธมิตรเป็นบริษัทที่จดทะเบียนในต่างประเทศ ขณะที่สื่อทางการจีนรายงานว่า บริษัทร่วมทุนดังกล่าวอาจเป็น FAW Toyota

หากการซื้อหุ้นเกิดขึ้นจริง อาจเปิดทางให้ธุรกิจหลักสองส่วนของโตโยต้าในจีน ได้แก่ FAW Toyota ทางภาคเหนือ และ GAC Toyota ทางภาคใต้ เชื่อมโยงหรือทำงานร่วมกันมากขึ้น อย่างไรก็ตาม GAC, FAW และโตโยต้า ยังไม่ได้ยืนยันรายละเอียดของธุรกรรมดังกล่าว

ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา โตโยต้าใช้พันธมิตรทั้งสองรายขยายฐานการผลิต การขาย และเครือข่ายตัวแทนจำหน่ายทั่วจีน แต่เมื่อยอดขายในตลาดชะลอตัว สงครามราคาทวีความรุนแรง และผู้บริโภคเปลี่ยนไปใช้รถยนต์ไฟฟ้ากับรถปลั๊กอินไฮบริดมากขึ้น การรักษาระบบบริหารสองเครือข่ายคู่ขนานจึงมีต้นทุนสูงและเกิดความซ้ำซ้อน

นักวิเคราะห์ประเมินว่า การรวมการบริหารบางส่วนจะช่วยโตโยต้าลดต้นทุนด้านการลงทุน การขาย และการกระจายสินค้า พร้อมทำให้ตัดสินใจได้รวดเร็วขึ้น แต่การเพิ่มประสิทธิภาพเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ เพราะปัญหาสำคัญของค่ายรถต่างชาติ คือการสูญเสียความได้เปรียบด้านเทคโนโลยีที่ผู้บริโภคสัมผัสได้ โดยเฉพาะระบบอัจฉริยะ ซอฟต์แวร์ภายในรถ และเทคโนโลยีรถยนต์ไฟฟ้า

ข้อมูลสมาคมรถยนต์นั่งส่วนบุคคลแห่งประเทศจีนระบุว่า ในช่วง 8 เดือนแรกของปี บริษัทร่วมทุนทั้งสองแห่งของโตโยต้ามีส่วนแบ่งยอดขายรถยนต์นั่งประมาณร้อยละ 7 ตามหลัง บีวายดี จีลี่ ออโต และโฟล์คสวาเกน ขณะที่ในปี 2021 ธุรกิจทั้งสองแห่งเคยมีอันดับรวมเป็นที่ 2 รองจากโฟล์คสวาเกนเท่านั้น

แรงกดดันยังสะท้อนผ่านเครือข่ายจำหน่าย โดย FAW Toyota เหลือตัวแทนจำหน่าย 651 แห่ง ลดลงมากกว่าร้อยละ 15 จากจุดสูงสุดในปี 2022 ส่วน GAC Toyota ลดลงมากกว่าร้อยละ 10 เหลือ 620 แห่ง

ตลาดรถยนต์จีนมีกว่า 100 แบรนด์และเผชิญปัญหากำลังผลิตส่วนเกิน ส่งผลให้อัตรากำไรของภาคการผลิตรถยนต์ลดเหลือเพียงร้อยละ 1.5 ต่ำที่สุดในรอบเกือบ 10 ปี รัฐบาลจีนจึงส่งสัญญาณสนับสนุนการควบรวมและปรับโครงสร้างค่ายรถรายใหญ่

ความเคลื่อนไหวของโตโยต้าจึงอาจไม่ใช่เพียงการลดต้นทุนของบริษัทเดียว แต่เป็นสัญญาณว่า โมเดลบริษัทร่วมทุนระหว่างค่ายรถต่างชาติกับพันธมิตรจีนที่ใช้มาหลายสิบปี กำลังเข้าสู่ยุคใหม่ ซึ่งต้องเน้นความเร็ว ต้นทุนที่ต่ำลง และยุทธศาสตร์ตลาดที่เป็นหนึ่งเดียวมากกว่าเดิม