ทำไมเราควรใช้สิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม สำคัญแค่ไหน ลงทะเบียนอย่างไร ?

จ่ายเงิน 875 บาททุกเดือนเข้าประกันสังคมแล้ว เราก็ควรใช้สิทธิ ออกเสียงเพื่อสิทธิในผลประโยชน์ประกันสังคมของเราด้วย! 

โดยการเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคม หรือ “บอร์ดประกันสังคม” ที่กำลังจะเกิดขึ้นในวันที่ 27 กันยายน 2569 นี้ แต่การลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิในการเลือกตั้งนั้น จะมีถึงแค่ในสัปดาห์หน้า คือ 15 มิถุนายนนี้เท่านั้น 

ทำไมเราควรใช้สิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม บอร์ดประกันสังคมสำคัญแค่ไหน มีโครงสร้างอย่างไร และเสียงของเราจะไปเลือกใครบ้าง ?

กองทุนประกันสังคมถือเป็นกองทุนที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เงินในกองทุนนี้ไม่ได้มาจากรัฐบาล แต่มาจากเงินสมทบของลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐบาลร่วมกันสะสมมานานหลายสิบปี ดังนั้นการเลือกบอร์ดประกันสังคมจึงถึงว่าสำคัญต่อมนุษย์เงินเดือน คนทำงาน และนายจ้างเองด้วย 

หนึ่งในความสำคัญ และเป็นปัญหาที่เราพูดถึงกันในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา คือประเด็นว่ากองทุนนี้อาจจะเงินหมด ดังนั้น บอร์ดประกันสังคมมีหน้าที่บริหารเงิน 2.8 ล้านล้านบาท กำหนดทิศทางการนำเงินกองทุนไปลงทุนเพื่อสร้างดอกผลอย่างโปร่งใสและคุ้มค่าที่สุด หากบริหารผิดพลาด ย่อมส่งผลต่อเสถียรภาพของกองทุนในระยะยาว

ทั้งบอร์ดประกันสังคมเอง ยังมีอำนาจในการเสนอมาตรการเพื่อพัฒนาสวัสดิการ เช่น การเพิ่มวงเงินค่ารักษาพยาบาล เช่น ค่าทำฟัน เพิ่มเงินบำนาญชราภาพ เงินชดเชยว่างงาน และเงินสงเคราะห์บุตร ขณะที่ด้านนายจ้างเอง บอร์ดก็มีส่วนฝั่งนายจ้าง ที่มีส่วนในการกำหนดทิศทางที่กระทบต่อต้นทุนโดยตรง เช่น การเสนออัตราเงินสมทบ และการบริหารจัดการที่อาจช่วยลดภาระการซื้อประกันสุขภาพซ้ำซ้อนให้กับพนักงานได้

การเลือกตั้งนี้ยังเครื่องมือที่เปลี่ยนจากระบบการแต่งตั้งในอดีต ไปสู่ระบบที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และยึดถือประโยชน์ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเป็นหลักด้วย 

ทั้งที่ผ่านมา ประเด็นปัญหาของการใช้เงินกองทุนประกันสังคมก็ถูกสังคมตั้งคำถามอยู่เรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นการใช้เงินไปที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ไม่สามารถรับรองรายงานทางการเงินของ สปส. ได้ เนื่องจากตรวจสอบที่มาของทรัพย์สินและงบประมาณได้ไม่ครบถ้วน

การใช้งบประมาณพัฒนาระบบแอปพลิเคชันกว่า 850 ล้านบาท แต่ระบบกลับล้มเหลว ใช้งานจริงไม่ได้ และพบการอนุมัติงบประมาณเพื่อจัดทำของที่ระลึก เช่น ปฏิทินและหมวก สูงถึงหลัก 1,000 ล้านบาทในรอบ 20 ปี ซึ่งไม่ได้ส่งผลต่อสิทธิประโยชน์โดยตรงของผู้ประกันตน ทั้งระบบราชการเป็นใหญ่ จากการผูกโยงของประธานบอร์ดและเลขาธิการมาจากข้าราชการเป็นหลัก และปัญหาสำคัญที่ผู้ประกันตนมักวิจารณ์คือ ความเหลื่อมล้ำในระบบการรักษาพยาบาลและการคุ้มครองสิทธิผู้ป่วยที่ยังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ

ดังนั้นการเลือกตั้งครั้งนี้ อย่างน้อยก็เป็นการเลือกตัวแทนที่เราออกเสียงให้ไปตรวจสอบ และกำหนดทิศทางที่ชัดเจน โปร่งใสขึ้นได้ 

โครงสร้างบอร์ดและใครบ้างที่ลงสมัคร ?

คณะกรรมการประกันสังคมจะมีทั้งหมด 21 คน แบ่งเป็น:

• กรรมการโดยตำแหน่ง 7 คน: เช่น ปลัดกระทรวงแรงงาน (ประธานบอร์ด), ผู้แทนจากกระทรวงการคลัง, มหาดไทย, สาธารณสุข และสำนักงบประมาณ

• กรรมการจากการเลือกตั้ง 14 คน: แบ่งเป็นฝ่ายนายจ้าง 7 คน และฝ่ายผู้ประกันตน 7 คน

ในการลงทะเบียน ผู้ประกันตน 1 คน สามารถเลือกผู้สมัครฝั่งตนเองได้ไม่เกิน 7 หมายเลข และฝั่งนายจ้างก็เลือกผู้สมัครฝั่งนายจ้างได้ไม่เกิน 7 หมายเลขเช่นกัน

ซึ่งขณะนี้ก็มี มีผู้สมัครหลายกลุ่มที่ลงสมัครแล้ว ไม่ว่าจะเป็น ทีมประกันสังคมก้าวหน้า ที่เคยชนะเลือกตั้งในครั้งก่อนจากฝั่งผู้ประกันตน นำโดย รศ.ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี ที่ครั้งนี้ลงสมัครทั้งฝั่งนายจ้าง และผู้ประกันตน ชูนโยบายมุ่งเน้นการทำ Zero Budgeting ทบทวนงบฯ ที่ไม่จำเป็นกว่า 5,000 ล้านบาท เพื่อนำมาเพิ่มสิทธิประโยชน์ในระยะเวลา 2 ปีจากนี้ 

และ หมอบูรณ์ อารยพล กลุ่มขอคืนไม่ใช่ขอทานเสนอนโยบายสำคัญอย่างสูตรคำนวณบำนาญ Best 60 หรือคิดจาก 60 เดือนที่ดีที่สุด ตามโมเดลสากล รวมถึงกลุ่มของพนัส ไทยล้วน พ่อมดประกันสังคม อดีตบอร์ดประกันสังคม 8 สมัย ที่ฟอร์มทีมพลังแรงงาน เป็นต้น

ใครคือผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และมีจำนวนเท่าไหร่ ?

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ นายจ้างและผู้ประกันตน แม้ในปัจจุบันจะมีผู้ประกันตนในระบบมากกว่า 12 ล้านคน แต่จากการเลือกตั้งครั้งแรกในปี 2566 พบว่ามีผู้มาใช้สิทธิมีเพียง 1.5 แสนคนเท่านั้น หรือคิดเป็นเพียง 18.25% ของผู้มีสิทธิทั้งหมด แต่จากข้อมูลล่าสุด สำหรับการเลือกตั้งปี 2569 พบว่าลงทะเบียนแล้วกว่า 5 แสนคน

คุณสมบัติของผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้แก่

1. สัญชาติไทย

2. สถานะ: เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33, 39 หรือ 40 หรือเป็นนายจ้างที่ขึ้นทะเบียนในระบบ

3. ระยะเวลาการขึ้นทะเบียน: ต้องขึ้นทะเบียนต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 6 เดือนก่อนเดือนที่ประกาศเลือกตั้ง (เช่น สำหรับปี 2569 ต้องขึ้นทะเบียนก่อนเดือนธันวาคม 2568)

4. การจ่ายเงินสมทบ: ต้องมีการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนไม่น้อยกว่า 3 เดือน ภายในช่วง 6 เดือนก่อนเดือนที่ประกาศเลือกตั้ง (ช่วงเดือนพฤศจิกายน 2568 - เมษายน 2569)

หากบุคคลใดเป็นทั้งนายจ้างและผู้ประกันตน จะต้องเลือกใช้สิทธิเพียงฝั่งเดียวเท่านั้น

ช่องทางการลงทะเบียน:

1. เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม: www.sso.go.th (ใช้ได้ทั้งนายจ้างและลูกจ้าง)

2. แอปพลิเคชัน SSO Plus: เฉพาะฝั่งผู้ประกันตน/ลูกจ้าง

3. ที่ทำการสำนักงานประกันสังคม: ติดต่อด้วยตนเองได้ทุกสาขาทั่วประเทศ

ขั้นตอนการลงทะเบียนผ่านช่องทางออนไลน์:

1. เข้าสู่ระบบสมาชิกในเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

2. เลือกเมนู “ลงทะเบียนเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม”

3. กรอกข้อมูลส่วนตัวและตรวจสอบคุณสมบัติ

4. แนบเอกสารที่กำหนด (สำหรับนายจ้างนิติบุคคลต้องใช้หนังสือรับรองที่ออกไม่เกิน 6 เดือนประกอบด้วย)

5. กดยืนยันข้อมูลและรอตรวจสอบรายชื่อในวันที่ 10 สิงหาคม 2569

นอกจากการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมแล้ว จนถึงวันพรุ่งนี้ (8 กรกฎาคม 2569) เว็ปไซต์สภาเองได้เปิดรับฟังความคิดเห็นเกี่ยกับ ร่างพระราชบัญญัติการประกันสังคม พ.ศ. … ที่มีใจความสำคัญ 4 ประเด็น คือ ปรับโครงสร้างองค์กร, เพิ่มประสิทธิภาพการลงทุน, เพิ่มสัดส่วนตัวแทนผู้ประกอบการและแรงงาน และยกระดับความโปร่งใส

โดยสามารถเข้าไปอ่านรายละเอียด และแสดงความเห็นได้ที่ https://www.parliament.go.th/section77/survey_detail.php?id=579&fbclid=IwY2xjawS5bOhleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFUbXh1WkJMaE1OOENvUThhc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHruv-k3S4ge5jRVPeRp2Vjsik-CHhIVjiL9KYjmzzWibQCPxflyj5YOR2NDQ_aem_l9bMwCIyZV6n0Wuy7FC4Zg