เปิดสภา 25 ส.ค. รัฐบาลอนุทินรับ 4 วาระใหญ่ ฝ่ายค้านจ่อซักฟอก

การเมืองไทยกำลังเข้าสู่ช่วงสำคัญอีกครั้ง เมื่อสภาผู้แทนราษฎรเตรียมเปิดสมัยประชุมสามัญประจำปี 2569 ครั้งที่ 2 ตั้งแต่วันที่ 25 สิงหาคม ถึง 22 ธันวาคม 2569 ทำให้กลไกตรวจสอบของฝ่ายนิติบัญญัติกลับมาเดินหน้าเต็มรูปแบบ ท่ามกลางวาระด้านกฎหมาย เศรษฐกิจ และประเด็นการเมืองที่รัฐบาลภายใต้การนำของ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ต้องบริหารจัดการควบคู่กัน

เปิดสภา 25 สิงหาคม จับตา 4 วาระสำคัญ

ตลอดระยะเวลาเกือบ 4 เดือนของสมัยประชุม มีอย่างน้อย 4 วาระที่ต้องติดตาม ได้แก่ พระราชกำหนดกู้เงิน 4 แสนล้านบาท ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2570 การขับเคลื่อนแก้ไขรัฐธรรมนูญ และการอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล

โดยเฉพาะวาระด้านเศรษฐกิจและการคลัง ทั้ง พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้านบาท และงบประมาณปี 2570 จะเป็นพื้นที่สำคัญที่รัฐบาลต้องชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับวัตถุประสงค์การใช้เงิน ความคุ้มค่า และกรอบวินัยการคลัง ขณะที่การพิจารณาของสภาจะทำให้เห็นทิศทางและความพร้อมของพรรคร่วมรัฐบาลในการผลักดันวาระสำคัญ

ส่วนประเด็นแก้ไขรัฐธรรมนูญยังเป็นอีกเรื่องที่ต้องติดตาม ทั้งในด้านแนวทาง เนื้อหา และการรวบรวมเสียงสนับสนุนในรัฐสภา ซึ่งจะดำเนินไปพร้อมกับวาระด้านเศรษฐกิจและการตรวจสอบฝ่ายบริหาร

ฝ่ายค้านยืนยันยื่นซักฟอก แต่ยังไม่เปิดวัน

นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ผู้นำฝ่ายค้าน ยืนยันว่า ฝ่ายค้านจะยื่นญัติอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลภายในสมัยประชุมนี้อย่างแน่นอน แต่ยังไม่เปิดเผยกำหนดวันและรายละเอียดทั้งหมด โดยให้เหตุผลว่าการกำหนดจังหวะล่วงหน้าเกี่ยวข้องกับยุทธศาสตร์ทางการเมือง รวมถึงเงื่อนไขทางกฎหมายหลังมีการยื่นญัติ

หลังเปิดสภา ฝ่ายค้านยังสามารถใช้กลไกอื่นควบคู่กัน ทั้งกระทู้ถามสด ญัตติด่วน และการตรวจสอบผ่านคณะกรรมาธิการ ก่อนเข้าสู่การอภิปรายไม่ไว้วางใจ

ข้อมูลที่ฝ่ายค้านเตรียมนำมาตรวจสอบรัฐบาลมีหลายประเด็น โดยจากข้อมูลที่เปิดเผยขณะนี้ มีอย่างน้อย 3 กลุ่มเรื่องที่ถูกจับตา ได้แก่ กรณีตรวจสอบการเลือกสมาชิกวุฒิสภา หรือคดีฮั้วเลือก สว. กรณีทุจริตสอบบรรจุข้าราชการท้องถิ่น และโครงการ TH-AI Passport

อย่างไรก็ตาม แต่ละกรณียังอยู่ในกระบวนการตรวจสอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การนำเข้าสู่เวทีสภาจึงต้องพิจารณาข้อเท็จจริง หลักฐาน และความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติหน้าที่ของฝ่ายบริหารเป็นสำคัญ

รัฐบาลพร้อมรับการตรวจสอบ ย้ำต้องอยู่บนข้อเท็จจริง

ด้านนายอนุทินส่งสัญญาณว่ารัฐบาลพร้อมรับการตรวจสอบตามกลไกรัฐสภา โดยเห็นว่าฝ่ายค้านมีสิทธิทำหน้าที่ แต่การอภิปรายควรอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริง เหตุผล และกรอบกฎหมาย

สำหรับกรณีการตรวจสอบการเลือก สว. ฝ่ายรัฐบาลมีแนวทางชี้แจงว่า จำเป็นต้องแยกบทบาทระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติกับฝ่ายบริหาร และพิจารณาว่าประเด็นที่จะนำมาอภิปรายมีความเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ของนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีโดยตรงเพียงใด

ดังนั้น แนวทางรับมือของรัฐบาลจะมีทั้งมิติทางกฎหมายและการเมือง โดยด้านหนึ่งต้องเตรียมข้อมูลสำหรับชี้แจงข้อกล่าวหาหรือข้อสงสัยในสภา ขณะที่อีกด้านต้องเดินหน้าบริหารราชการและผลักดันนโยบาย โดยเฉพาะเศรษฐกิจ การช่วยเหลือประชาชนจากสถานการณ์น้ำท่วม การบริหารสถานการณ์ชายแดน และการปราบปรามการทุจริต

พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้าน-งบฯ 2570 วัดความพร้อมรัฐบาล

นอกเหนือจากศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจ วาระด้านเศรษฐกิจอาจเป็นบททดสอบสำคัญไม่ต่างกัน เนื่องจากการพิจารณา พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้านบาท และ งบประมาณรายจ่ายปี 2570 เกี่ยวข้องโดยตรงกับทิศทางการใช้จ่ายภาครัฐและการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

รัฐบาลจึงต้องทำให้การพิจารณากฎหมายสำคัญเดินหน้าตามกรอบเวลา พร้อมชี้แจงรายละเอียดต่อสภา ขณะที่ฝ่ายค้านมีพื้นที่ตรวจสอบทั้งแหล่งที่มาของเงิน การจัดลำดับโครงการ และผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นต่อเศรษฐกิจ

ในทางการเมือง การลงมติในวาระสำคัญเหล่านี้ยังเป็นจังหวะที่ต้องติดตามความเป็นเอกภาพของพรรคร่วมรัฐบาล โดยเฉพาะจำนวนเสียงสนับสนุนและท่าทีของแต่ละพรรคต่อประเด็นสำคัญ

4 จุดจับตาหลังเปิดสภา 25 สิงหาคม

จุดแรก คือ ความคืบหน้าคดีฮั้วเลือก สว. หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีผลการตรวจสอบหรือข้อมูลเพิ่มเติม ย่อมมีผลต่อเนื้อหาที่ฝ่ายค้านจะนำเข้าสู่การอภิปราย แต่การกำหนดความรับผิดทางการเมืองยังต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและความเชื่อมโยงกับฝ่ายบริหาร

จุดที่สอง คือ วันและรูปแบบการอภิปรายไม่ไว้วางใจ ซึ่งฝ่ายค้านยังไม่เปิดรายละเอียดว่าจะยื่นเมื่อใด รวมถึงจะมุ่งอภิปรายรัฐบาลโดยรวม นายกรัฐมนตรี หรือรัฐมนตรีรายใดเป็นหลัก

จุดที่สาม คือ การพิจารณา พ.ร.ก.กู้เงินและงบประมาณปี 2570 ซึ่งเป็นทั้งวาระเศรษฐกิจและการทดสอบการประสานเสียงภายในรัฐบาล โดยประชาชนจะได้เห็นรายละเอียดการจัดสรรงบประมาณและเป้าหมายการใช้จ่ายชัดเจนขึ้นผ่านกระบวนการรัฐสภา

จุดที่สี่ คือ ความคืบหน้าของคดีและการตรวจสอบนอกสภา โดยเฉพาะกรณีสอบบรรจุข้าราชการท้องถิ่นและการเลือก สว. ซึ่งยังต้องรอข้อเท็จจริงจากหน่วยงานที่รับผิดชอบก่อนประเมินผลทางการเมือง

เปิดสภารอบนี้ วัดทั้งผลงานและการชี้แจง

ช่วง 25 สิงหาคม-22 ธันวาคม 2569 จึงเป็นช่วงที่รัฐบาลต้องบริหารหลายวาระพร้อมกัน ตั้งแต่การผลักดันกฎหมายและมาตรการเศรษฐกิจ การจัดทำงบประมาณ ไปจนถึงการตอบข้อซักถามของฝ่ายค้าน

แม้รัฐบาลยังมีเสียงสนับสนุนในสภาเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนวาระ แต่ผลทางการเมืองของสมัยประชุมนี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนเสียงลงมติเพียงด้านเดียว การชี้แจงข้อมูล การดำเนินการของหน่วยงานตรวจสอบ และผลงานของรัฐบาลในช่วงหลายเดือนข้างหน้า จะเป็นองค์ประกอบสำคัญต่อบรรยากาศทางการเมืองก่อนปิดสมัยประชุมวันที่ 22 ธันวาคม 2569