ย้อนดูประวัติ-สถิติน่าสนใจผู้ว่าฯ กทม. ใครคือผู้ว่าฯ ที่กวาดคะแนนเสียงมากที่สุด ?

กรุงเทพมหานครมีผู้ว่า กทม.มา 17 คนแล้ว ทั้งจากแต่งตั้ง และการเลือกตั้ง และในปลายเดือนหน้า เราจะมีการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม.ครั้งที่ 12

เราเริ่มมีการเลือกตั้ง กทม. กันมาตั้งแต่เมื่อไหร่ และสถิติที่ผ่านมา ผู้ว่าฯ กทม. ชนะเลือกตั้งกันด้วยคะแนนเท่าไหร่ ใครกวาดคะแนนไปได้มากที่สุด ? วันนี้เราจะมาเล่าสถิติที่น่าสนใจของผู้ว่าฯ กทม.ให้ฟัง

การเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ในวันที่ 28 มิถุนายนนี้ คือการเลือกตั้งครั้งที่ 12 ซึ่ง กกต. ได้แถลงว่า มีประชากรที่มีสิทธิเลือกตั้งอยู่ที่ 4,507,523 คน และจะมีหน่วยเลือกตั้งอยู่ถึง 6,629 หน่วย โดยรอบนี้ เป็นการเลือกตั้งพร้อม สก. ซึ่งจะใช้งบประมาณร่วมกันที่ 290 ล้านบาท 

โดยในตอนนี้ มีแคนดิเดตที่ประกาศตัวจะลงสมัครแล้วอย่างน้อย 6 ราย ทั้งในสังกัดพรรคการเมือง อิสระ ไปถึงชัชชาติ สิทธิพันธุ์ อดีตผู้ว่าคนล่าสุด ที่ประกาศชิงตำแหน่งสมัยที่ 2 แล้ว 

ถ้าเล่าถึงตำแหน่งของผู้ว่าฯ กทม. ว่ามาจากไหน ต้องย้อนไปตั้งแต่ปี 2516 ซึ่งตอนนั้นเป็นปีสุดท้ายหลังการปกครองที่ยาวนานนับทศวรรษ ของจอมพล ถนอม กิตติขจร ซึ่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 335 ถือให้ตำแหน่งผู้ว่าฯ กทม. เป็นหัวหน้าฝ่ายบริหารขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ 

เริ่มจากการแต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี แต่ในช่วงแรกนั้น ผู้ว่าแต่ละคนต่างดำรงตำแหน่งระยะสั้นๆ ในหลักเดือน โดย 2 ปีแรก มีการเปลี่ยนผู้ว่าไปถึง 4 คน ก่อนที่ในปี 2518 จะเริ่มเป็นการเลือกตั้งผู้ว่า กทม.ครั้งแรกของไทย จากการประกาศใช้ พรบ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพฯ ที่กำหนดให้กรุงเทพฯ เป็นทบวงการเมือง มีผู้ว่าจากการเลือกตั้ง และอยู่ในวาระ 4 ปี

ในการเลือกตั้งครั้งแรก ผู้ชนะ คือ ธรรมนูญ เทียนเงิน ที่ชนะด้วยคะแนนเสียง 99,247 คะแนน คิดเป็นเพียง 39.16 % ของบัตรดี แต่ที่น่าสนใจคือ ครั้งนั้น มีชาวกทม. ที่ออกมาเลือกตั้งเพียงแค่ 13.86% เท่านั้น และชนะ อาทิตย์ อุไรรัตน์ จากพรรคพลังใหม่ไปได้เพียง 7,569 คะแนน 

แต่อยู่ในตำแหน่งได้ไม่ถึง 2 ปี หลังการรัฐประหารในปี 2519 รัฐบาลก็ได้ใช้อำนาจปลดผู้ว่าฯ กทม. ทำให้ ตำแหน่งนี้กลับมาเป็นตำแหน่งจากการแต่งตั้งอีกถึงกว่า 8 ปี ก่อนการเลือกตั้งจะกลับมาอีกครั้ง ในปี 2528 

หลังจากนั้นเป็นต้นมา หากมาดูคะแนนเลือกตั้ง น่าสนใจว่าผู้ชนะนั้น จะได้คะแนนมากกว่า 45% ของบัตรดีเกือบทุกปี ยกเว้นในการเลือกตั้งปี 2547 ที่อภิรักษ์ โกษะโยธินชนะในสมัยแรก ซึ่งได้คะแนนไปเพียง 38.20% ของบัตรดีเท่านั้น 

และปีที่ผู้ว่าฯ ชนะด้วยเสียงแบบถล่มทลาย ได้สัดส่วนมากที่สุดนั้น คือ สมัยที่ 2 ของพลตรีจำลอง ศรีเมือง ในปี 2533 ที่ได้คะแนนมากถึง 63.49% ของบัตรดี 

แต่หากนับที่จำนวนคะแนนนั้น ผู้ว่าฯ กทม. ที่กวาดคะแนนได้ถล่มทลายมากที่สุดเท่าที่เคยมีมาคือ การเลือกตั้งครั้งก่อน ของชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ที่ได้คะแนนมากถึง 1,386,215 คะแนน หรือ 52.28% ของบัตรดี 

อาจเรียกได้ว่า กรุงเทพฯ เปลี่ยนสีไปตลอด ไม่ว่าจะกับ สส. หรือผู้ว่าฯ กทม. แต่พรรคที่เรียกได้ว่ากวาดชัยชนะมากที่สุด นับตั้งแต่มีการเลือกตั้งมา 12 ครั้ง คือพรรคประชาธิปัตย์ ที่ส่งผู้ว่าฯ คว้าชัยชนะเลือกตั้งได้ถึง 3 คน และ 2 คน อย่าง อภิรักษ์ โกษะโยธิน และ มรว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ต่างก็ชนะถึง 2 สมัยด้วย 

สภา กทม. ที่บริหารควบคู่กับผู้ว่า กทม.

แต่การบริหาร กทม. ก็ไม่ได้มีเพียงแค่ผู้ว่าฯ แต่ยังมี สก. หรือสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ที่ปีนี้เองก็จะมีการเลือกตั้งในวันเดียวกัน เลือก สก. 50 เขตด้วย โดย สก.เองก็มีจุดเริ่มต้นมาคล้ายๆ กับผู้ว่าฯ กทม. โดยมี สมาชิกสภากรุงเทพฯ สมัยแรกมาตั้งแต่ปี 2516 ปีเดียวกัน เริ่มจากการแต่งตั้ง และก็มีการเลือกตั้งครั้งแรกในปี 2518 เช่นเดียวกัน 

ครั้งนี้ จะเป็นการเลือกตั้ง สก. ชุดที่ 14 มีทั้งหมด 50 เขต สมาชิกเขตเลือกตั้งละหนึ่งคน ทั้งหมด 50 คน จะทำงานขึ้นตรงกับผู้ว่าฯ กทม. โดยปีนี้ มีแนวโน้มว่าจะเป็นผู้สมัครอิสระมากขึ้น หลังแชมป์เก่า 20 ที่นั่งพรรคเพื่อไทย ปีนี้ทางพรรคประกาศจะไม่ส่งผู้สมัครในนามพรรค แต่ก็น่าจับตาว่า พรรคประชาชนที่ได้ สส.ทั้ง 33 ที่ และประกาศจะส่งผู้สมัครครบ 50 เขตจะได้ที่นั่งเพิ่มในสภา กทม.หรือไม่ 

ขณะที่ล่าสุด จากการสำรวจความคิดเห็นคนกรุงเทพมหานครของสวนดุสิตโพล เรื่องการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. พบว่า คนกรุงฯ ยังคงอยากให้ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ เป็นผู้ว่าฯ กทม. คนถัดไปมากที่สุด ถึง 56.70% (เกินครึ่งหนึ่ง) รองลงมาคือชัยวัฒน์ สถาวรวิจิตร จากพรรคประชาชนที่ 18.90% ยังไม่ตัดสินใจที่ 13.13% ซึ่งในตอนนั้น พรรคประชาธิปัตย์ยังไม่ได้เปิดตัวแคนดิเดตออกมา  

ในขณะที่ สก. ส่วนใหญ่บอกจะเลือก สก. จากพรรคประชาชนที่ 40.13% รองลงมาคือผู้สมัครอิสระ (ไม่ได้ระบุว่ากลุ่มไหน) ที่ 21.23% 

ส่วนสิ่งที่คนกรุงเทพฯ อยากเห็นในกรุงเทพฯ มากที่สุดคือ เมืองที่รถไม่ติด ขนส่งมวลชนดี ค่าโดยสารไม่แพง ที่ 28.82% รองลงมาคือ เมืองสะอาด ทางเท้าเป็นระเบียบ เดินง่าย ที่ 23.86% และเมืองปลอดภัย ปลอดอาชญากรรมและยาเสพติด ที่ 18.10%