จับตาหนี้สาธารณะชนเพดานเร็วกว่าคาด

ดร.อธิภัทร มุทิตาเจริญ จากคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยถึงสถานการณ์การคลังของไทยในปัจจุบัน หนึ่งในหัวข้องานเสวนา "ย้อนมอง 16 ความคิดเพื่อชีวิตคนไทย : สำรวจความคืบหน้าและทางออกที่ต้องเร่งทำ"  จัดโดยสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ (PIER) เมื่อวันที่ 23 มกราคมที่ผ่านมาว่า ขณะนี้ระดับหนี้สาธารณะต่อจีดีพีของไทยอยู่ที่ร้อยละ 66  และภายใต้แผนการคลังระยะปานกลางฉบับล่าสุด คาดว่าหนี้สาธารณะต่อจีดีพีจะไปแตะร้อยละ 70  ในปี 2571

แต่เมื่อดูในรายละเอียดของแผนการคลังระยะปานกลาง จะพบว่ามีการคาดการณ์การเติบโตของจีดีพีปีนี้ไว้ค่อนข้างสูง เมื่อเทียบกับหลายหน่วยงาน รวมทั้งตัวเลขจีดีพีของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ด้วย (ธปท.คาดว่าจะเติบโตที่ร้อยละ 1.5) เช่นเดียวกับตัวเลขอัตราเงินเฟ้อทั่วไป ซึ่งแผนการคลังระยะปานกลางคาดการณ์ในปีนี้ไว้ที่ร้อยละ 0.5 แต่จากการประมาณการของ ธปท. คาดว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไปต่ำกว่าร้อยละ 0.5 แปลว่า หนี้สาธารณะต่อจีดีพีมีโอกาสจะแตะร้อยละ 70 ในช่วงปลายปีนี้หรือต้นปีหน้า

ดังนั้น คาดว่าหลังเลือกตั้งได้รัฐบาลใหม่ น่าจะมีการขยับเพดานหนี้สาธารณะต่อจีดีพี  และ ต้องมีการจัดการความคาดหวังเกี่ยวกับวินัยการคลังของรัฐบาลให้นักลงทุนและ Credit Rating Agency เชื่อมั่นว่ารัฐบาลมีแผนดำเนินการเพื่อรักษาวินัยการคลัง  ซึ่งเรื่องนี้จะเป็นวาระหรือ agenda แรกๆ หลังรัฐบาลชนะเลือกตั้งต้องเร่งดำเนินการ ไม่ใช่นั้นจะมีความเสี่ยงถูกลดเครดิตประเทศ 

ดร.อธิภัทรกล่าวเพิ่มเติมว่า โดยปกติหากวินัยการคลังของรัฐบาลดี การขึ้นเพดานหนี้สาธารณะต่อจีดีพีไม่ได้เป็นปัญหา แต่ตอนนี้ตัวชี้วัดบางตัวของเราไม่สนับสนุน ซึ่งตัวที่น่ากังวล คือ สัดส่วนดอกเบี้ยต่อรายได้ โดย Credit Rating Agency จะดูว่า ดอกเบี้ยของหนี้สาธารณะเทียบกับรายได้ภาษีที่เก็บได้ เพียงพอหรือไม่ ซึ่งวันนี้ (สัดส่วนดอกเบี้ยต่อรายได้) อยู่ที่ร้อยละ 11  ขณะที่ benchmark คือร้อยละ 12  ที่จะคงความเป็น investment grade  รัฐบาลจึงต้องจัดการตรงนี้ให้เหมาะสม ทำอย่างไรให้เขามั่นใจว่าเรามีแผนบริหารจัดการหนี้สาธารณะได้ 

เนื่องจากสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ 2 แห่ง คือ  มูดี้ส์ และฟิทช์  ได้ปรับลด Outlook ไทยลงมาแล้ว และบอกว่าที่ปรับลดลงมาจากเรื่องวินัยการคลัง  ดังนั้นถ้าปรับเพาดานหนี้สาธารณะต่อจีดีพีเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 70 เป็นร้อยละ 80 เพราะว่าหนี้จะชนแล้ว โดยไม่มีแผนบริหารจัดการเพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่ารัฐบาลจะมีวินัยการคลัง คาดว่าในระยะสั้น S&P จะปรับลด Outlook ของไทยแน่นอน