นักวิจัยเขย่าโลก สร้าง “แผ่นดินไหวจำลอง” 8,000 ครั้งใต้เทือกเขาแอลป์สำเร็จ

นักวิจัยในสวิตเซอร์แลนด์ประสบความสำเร็จในการสร้างปรากฏการณ์สั่นสะเทือนใต้พิภพ โดยการจุดชนวนให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็ก จำนวนหลายพันครั้งภายใต้การควบคุมอย่างใกล้ชิดในห้องวิจัยใต้ดิน บริเวณเทือกเขาแอลป์ ของประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เพื่อถอดรหัสพฤติกรรมของเปลือกโลกและหาแนวทางลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติในอนาคต

การทดสอบนี้นำโดยทีมจากสถาบันเทคโนโลยีแห่งสหพันธ์สวิส ซูริก (ETH Zurich) ภายใต้โครงการที่มีชื่อว่า เฟียร์-ทู (FEAR-2 - Fault Activation and Earthquake Rupture) 

โดยทีมวิจัยจะควบคุมการทดสอบจาก เบ เดรต โต แล็บ (Bedretto Lab) เป็นห้องปฏิบัติการวิจัยธรณีวิทยาใต้ดิน ลักษณะเป็นอุโมงค์ระบายอากาศยาว 5.2 กิโลเมตร ที่มีภูเขาทับถมอยู่ด้านบนหนากว่า 1.5 กิโลเมตร สภาพแวดล้อมที่ตัดขาดจากโลกภายนอกนี้ ทำให้นักวิจัยสามารถสังเกตการณ์รอยเลื่อนได้อย่างใกล้ชิด ในระดับที่หาจากที่ไหนไม่ได้

สำหรับกระบวนการทดสอบ นักวิจัยใช้วิธีการฉีดน้ำปริมาณ 750 ลูกบาศก์เมตร เข้าไปในรูเจาะบนผนังหิน เพื่อกระตุ้นให้รอยเลื่อนที่มีอยู่เดิมเกิดการเคลื่อนตัว โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างแผ่นดินไหวขนาด 1 แมกนิจูด

ตลอดการทดลองนาน 4 วัน ทีมวิจัยสามารถกระตุ้นให้เกิดแรงสั่นสะเทือนขนาดเล็กได้ถึง 8,000 ครั้ง และยังเกิดขึ้นตามแนวรอยเลื่อนอื่น ๆ ที่ตั้งฉากกับรอยเลื่อนหลักด้วย ทำให้เกิดแผ่นดินไหวขนาดต่าง ๆ ตั้งแต่ -5 ถึง -0.14

แม้ค่าแมกนิจูดสูงสุดจะน้อยกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ แต่ทีมวิจัยยืนยันว่านี่คือความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ เพราะไม่เคยมีการทดลองสร้างแผ่นดินไหวในระดับที่ลึกและมีขนาดใหญ่เท่านี้มาก่อน โดยนักวิจัยในโครงการอธิบายเสริมว่า แม้เลขที่ได้จะเป็นค่าติดลบ แต่หากใครไปยืนอยู่ใกล้รอยเลื่อนขณะเกิดเหตุ จะสัมผัสได้ถึงแรงเร่งที่มากกว่าแรงโน้มถ่วงโลกถึง 1.5 เท่า ซึ่งแรงพอจะทำให้ตัวลอยขึ้นจากพื้นได้เลยทีเดียว

สำหรับหัวใจสำคัญของการทดลองนี้ ไม่ใช่การสร้างความเสียหาย แต่คือการเรียนรู้ที่จะ “ควบคุม” หรือจัดการสร้างแผ่นดินไหวในขนาดที่กำหนดได้ เพื่อหาวิธี ที่จะป้องกันไม่ให้มันเกิดขึ้น

ความรู้นี้จะกลายเป็นกุญแจสำคัญสำหรับอุตสาหกรรมที่ต้องทำงานใต้ดิน เช่น การทำเหมือง การขุดเจาะพลังงานความร้อนใต้พิภพ หรือการฉีดน้ำเสียลงใต้ดิน ซึ่งในอดีตเคยเกิดความผิดพลาด จนนำไปสู่แผ่นดินไหวรุนแรงมาแล้ว เช่น เหตุการณ์ในเมืองโพฮัง ประเทศเกาหลีใต้ เมื่อปี 2017 การทดลอง FEAR-2 จึงเปรียบเสมือนก้าวสำคัญที่จะทำให้มนุษย์สามารถขยายขอบเขตการใช้งานทรัพยากรใต้โลกได้อย่างปลอดภัยและมั่นคงยิ่งขึ้น