วิจัยเผย “หมีขั้วโลก” อ้วนท้วนสมบูรณ์ขึ้น สวนทางวิกฤตน้ำแข็งละลาย

ท่ามกลางวิกฤตการณ์น้ำแข็งขั้วโลกที่หดตัวลงอย่างต่อเนื่องจนน่าตกใจ กลับมีรายงานที่สร้างความประหลาดใจให้แก่แวดวงวิทยาศาสตร์ เมื่อผลการศึกษาล่าสุดพบว่าหมีขั้วโลกบริเวณหมู่เกาะ สฟาลบาร์ ของนอร์เวย์ (Svalbard archipelago) มีดัชนีมวลกายเฉลี่ยเพิ่มสูงขึ้น หรือพูดง่าย ๆ คือมันอ้วนขึ้น ตลอดช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา แม้ถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติจะลดลง

ทีมนักวิจัยนำโดย จอน อาร์ส (Jon Aars) นักวิจัยอาวุโสจากสถาบันขั้วโลกนอร์เวย์ ได้ทำการวิเคราะห์ข้อมูลจากการจับหมีขั้วโลกตัวเต็มวัยจำนวน 770 ตัว ระหว่างปี 1992 - 2019 เพื่อเก็บบันทึกการวัดร่างกายกว่า 1,188 ครั้ง โดยนำมาเปรียบเทียบกับจำนวนวันที่ท้องทะเลไม่มีน้ำแข็งปกคลุม (Ice‑free days) ซึ่งเป็นช่วงที่หมีขั้วโลกจะล่าแมวน้ำได้ลำบาก เนื่องจากขาดแผ่นน้ำแข็งสำหรับยืน จนต้องขึ้นมาอยู่บนฝั่ง ซึ่งมักจะหาอาหารได้ยากกว่า

ผลลัพธ์พบว่าในช่วง 27 ปีที่ผ่านมา โลกร้อนขึ้นจนจำนวนวันที่ทะเลไม่มีน้ำแข็งปกคลุม เพิ่มขึ้นถึง 100 วัน หรือเฉลี่ยเพิ่มขึ้น 4 วันต่อปี แต่ถึงแม้น้ำแข็งจะละลายแบบนี้ สภาพร่างกายของหมีขั้วโลกโดยเฉลี่ยตั้งแต่ปี 2000 เป็นต้นมา กลับดีขึ้น และพวกมันมีไขมันสะสมเพิ่มขึ้น หรือหมายถึง พวกมันอ้วนขึ้นแทนที่จะผอมลงเพราะไม่มีอาหารกิน แบบที่หลายคนเคยกังวล

การที่หมีขั้วโลกมีร่างกายที่อ้วนท้วนสมบูรณ์ขึ้นแบบนี้ คือเครื่องหมายสะท้อนถึงความอยู่รอด โดยเฉพาะในตัวเมีย หากมีน้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์ในช่วงฤดูใบไม้ร่วง พวกมันจะไม่สามารถสืบพันธุ์หรือให้กำเนิดลูกหมีได้ ดังนั้น การที่พวกมันอ้วนขึ้นจึงถือเป็นสัญญาณบวกต่อการขยายพันธุ์ในระยะสั้น

ส่วนคำถามสำคัญที่ว่า ทำไมน้ำแข็งละลาย แต่หมีถึงอ้วนขึ้นได้ ? ทีมนักวิจัยคาดการณ์ว่าปรากฏการณ์นี้อาจเกิดจากปัจจัยหลัก 2 ประการ ประการแรกได้แก่ การฟื้นตัวของเหยื่อบนบก โดยสัตว์ที่เป็นอาหารอย่าง เรนเดียร์ และ วอลรัส มีจำนวนเพิ่มขึ้นหลังจากในอดีตเคยถูกมนุษย์ล่าอย่างหนัก

และประการที่สองคือ ยุทธศาสตร์การล่าที่เปลี่ยนไป เพราะเมื่อน้ำแข็งละลาย พื้นที่ที่เหยื่ออย่าง แมวน้ำวงแหวน จะไปรวมตัวกันจึงแคบลง ส่งผลให้หมีขั้วโลกสามารถดักล่าเหยื่อได้ง่ายและมีประสิทธิภาพมากขึ้นในพื้นที่จำกัด

แม้ข้อมูลนี้จะเป็นข่าวดี แต่ผู้เชี่ยวชาญยังคงทิ้งท้ายด้วยคำเตือนที่น่ากังวลว่า สภาวะหมีอ้วนแบบนี้ อาจเป็นเพียงความโชคดีชั่วคราว หากน้ำแข็งยังคงละลายต่อไป หมีขั้วโลกอาจต้องเดินทางไกลขึ้นเพื่อหาอาหารจนสูญเสียพลังงานมากกว่าที่ได้รับ ในอนาคตอาจจะถึงขีดจำกัด และเราอาจจะได้เห็นหมีขั้วโลกเหล่านี้เริ่มผอมลง ซึ่งเป็นสิ่งที่นักวิจัยคาดว่าอาจจะมาถึงในไม่ช้า