รีวิว เจาะลึกอาชีพ "วิศวกรกระบวนการผลิต" (Process Engineer) ทำงานเกี่ยวกับอะไรบ้าง? มีรายได้ดีไหม? มีความก้าวหน้ามากแค่ไหน? วิศวกรกระบวนการผลิต (Process Engineer) คือ ผู้กุมหัวใจสำคัญในการออกแบบ และควบคุมกระบวนการผลิต สร้างมาตรฐาน ทำงานร่วมกันกับหน่วยงานอื่นๆ เช่น ฝ่ายวิจัยและพัฒนา (R&D), ฝ่ายผลิต (Production), ฝ่ายขาย, ฝ่ายจัดซื้อ, ฝ่ายซ่อมบำรุง และฝ่ายอื่นๆ โดยมีเป้าหมายหลัก คือ การออกแบบ และเตรียมความพร้อมกระบวนการผลิตทุกขั้นตอน เพื่อให้สายการผลิตเดินหน้าได้อย่างราบรื่น และมีประสิทธิภาพสูงสุด ของเสียน้อยที่สุด ส่งสินค้าได้ทันตามกำหนด และต้นทุนที่เหมาะสมที่สุด ก่อนอื่นผมขอบอกก่อนนะครับว่า วิศวกรกระบวนการผลิต (Process Engineer) ขอบเขตงานอาจแตกต่างกันไปตามแต่ละองค์กร และแตกต่างกันในแต่ละอุตสาหกรรม แต่หน้าที่หลักๆ จะครอบคลุมเนื้องานที่ใกล้เคียงกัน ดังนี้คือ การออกแบบและเตรียมกระบวนการ (Process Setup): ทำหน้าที่กำหนดมาตรฐาน วิธีการทำงาน กำหนดเครื่องจักรและอุปกรณ์ให้เหมาะสม เพื่อให้สามารถผลิตชิ้นงานได้คุณภาพตามที่ลูกค้าต้องการก่อนเริ่มผลิตงานจริงๆ การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (Continuous Improvement): ทำหน้าที่เป็นผู้นำในการวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาเชิงระบบในกระบวนการผลิต (ต่างจาก Production Engineer ที่เน้นแก้ปัญหาหน้างานเฉพาะหน้า) เช่น การลด Cycle Time, ปรับปรุง Condition ในกระบวนการผลิตเฉพาะทาง ยกตัวอย่างเช่น งานฉีดขึ้นรูปอะลูมิเนียมด้วยแรงดันสูง (Aluminum High Pressure Die Casting Condition) หรืองานประกอบ เพื่อลดของเสีย และเพิ่มผลกำไร การบริหารจัดการโปรเจกต์ (Project Management): ทำหน้าที่เป็นผู้นำ (Project Leader) ในการนำเข้าและติดตั้งเครื่องจักรใหม่ บริหารเวลา เจรจากับผู้ผลิต (Supplier) และประสานงานนำเสนอความคืบหน้าต่อทีมผู้บริหาร ความปลอดภัยและมาตรฐาน (Safety & Environment): นอกจากนี้ในทุกๆ การออกแบบกระบวนการผลิต จำเป็นต้องคำนึงถึงความปลอดภัยในการทำงาน สภาพแวดล้อม และหลัก 5ส. เป็นอันดับแรก หากเราอยากที่จะเติบโตในสายงานของ "วิศวกรกระบวนการผลิต" (Process Engineer) เดี๋ยวเรามาดูกันนะครับว่า ทักษะสำคัญที่ขาดไม่ได้ มีอะไรกันบ้างครับผม ทักษะการวิเคราะห์และการคำนวณ (Analytical & Calculation Skills): ต้องมีความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลที่เฉียบขาด และแม่นยำเรื่องการคำนวณพื้นฐานทางวิศวกรรม เพราะเป็นสิ่งที่ต้องประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาเกือบแทบทุกวัน การโน้มน้าวใจและภาวะผู้นำ (Persuasion & Leadership): มีศิลปะในการสื่อสารและโน้มน้าวใจ โดยเฉพาะเมื่อต้องเปลี่ยนวิธีการทำงานของพนักงานที่คุ้นชินกับระบบเดิมๆ มานานนับสิบปี ให้ยอมรับและเชื่อมั่นในกระบวนการใหม่ที่ออกแบบมาอย่างมีประสิทธิภาพกว่า ความเชี่ยวชาญด้านซอฟต์แวร์ (Software Proficiency): เชี่ยวชาญโปรแกรมที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบและการทำงานเชิงวิศวกรรม เช่น AutoCAD, SolidWorks, UG รวมถึง Microsoft Office สำหรับวิเคราะห์ข้อมูลและนำเสนองาน การสื่อสารทางด้านภาษาอังกฤษ (English Communication): ทักษะภาษาอังกฤษจำเป็นมากสำหรับการประสานงานกับซัพพลายเออร์ต่างชาติ หรือวิศวกรผู้เชี่ยวชาญที่เข้ามาติดตั้ง และทดสอบเครื่องจักร และอุปกรณ์ มีความใส่ใจในรายละเอียด (Attention to Detail): ต้องมีความละเอียดรอบคอบขั้นสุด เพราะหาก Process Engineer ออกแบบกระบวนการผิดพลาดตั้งแต่ต้น ผลกระทบจะลุกลามไปยังคุณภาพ ต้นทุน ความปลอดภัย และจะกลายเป็นปัญหาเรื้อรังที่ฝ่ายผลิตต้องเผชิญไปตลอดอายุของผลิตภัณฑ์นั้น ต่อไปเรามาดูกันนะครับว่า "วิศวกรกระบวนการผลิต" (Process Engineer) จะมีรายได้เป็นยังไงกันบ้าง และมีความก้าวหน้าในหน้าที่อาชีพการงานยังไงกันบ้างนะครับผม สำหรับตำแหน่งงานของ "วิศวกรกระบวนการผลิต" (Process Engineer) จะมีเงินเดือนคร่าวๆ ดังนี้ วิศวกรเรียนจบใหม่ยังไม่มีประสบการณ์ เงินเดือนจะเริ่มที่ประมาณ 20,000 – 28,000 บาทต่อเดือน วิศวกรที่มีประสบการณ์ตั้งแต่ 1 – 5 ปี เงินเดือนจะเริ่มที่ประมาณ 30,000 – 65,000 บาทต่อเดือน วิศวกรที่มีประสบการณ์ตั้งแต่ 6 – 10 ปี เงินเดือนจะเริ่มที่ประมาณ 70,000 – 100,000 บาทต่อเดือน วิศวกรที่มีประสบการณ์มากกว่า 10 ปี เงินเดือนจะเริ่มที่ประมาณ 120,000 บาทต่อเดือน ขึ้นไป ทั้งนั้นทั้งนี้ เงินเดือน หรือค่าตอบแทนก็ขึ้นอยู่กับความรู้ และความสามารถ ของแต่ละคนด้วยนะครับ สำหรับในด้านความก้าวหน้าของ "วิศวกรกระบวนการผลิต" (Process Engineer) สามารถเติบโตในสายบริหารจัดการโรงงานได้ไกลถึงระดับ Process Engineering Manager, Plant Manager, Factory Manager หรือระดับบริหารระดับสูงอย่าง COO และ CEO นอกจากนี้ ด้วยความที่สายงานนี้บังคับให้ต้องมองภาพรวมทั้งระบบ (ตั้งแต่ต้นทุนการผลิต การประสานงานกับฝ่ายจัดซื้อ logistic การตลาด ลูกค้า และซัพพลายเออร์) ทักษะรอบด้านเหล่านี้จึงเป็นรากฐานที่แข็งแกร่งมาก หากวันหนึ่งวิศวกรต้องการผันตัวไปเปิดบริษัทรับให้คำปรึกษาด้านวิศวกรรม (Engineering Consulting) หรือประกอบธุรกิจส่วนตัวในแวดวงอุตสาหกรรมในอนาคต ตำแหน่งนี้จึงเป็นบททดสอบและโรงเรียนชั้นดีสำหรับผู้ที่มองการณ์ไกลในสายอาชีพนี้ ด้วยครับผม หวังว่าบทความรีวิวนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับทุกๆ ท่านนะครับผม ------------------------------------------------ Mr. Adisak Banpot Aluminum High Pressure Die Casting Expert | AB Die Casting Learning Center (ความรู้ทางวิศวกรรมเชิงปฏิบัติจากประสบการณ์จริงในอุตสาหกรรม) Practical Engineering Knowledge from Real Industry Experience ภาพหน้าปกจาก: AI ภาพจากลำดับที่ 1 จาก: AI ภาพจากลำดับที่ 2 จาก: AI ภาพจากลำดับที่ 3 จาก: AI ภาพจากลำดับที่ 4 จาก: AI ภาพจากลำดับที่ 5 จาก: AI เปิดประสบการณ์ความบันเทิงที่หลากหลายสุดปัง บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !