รีเซต

“พาณิชย์” ชี้แจงข้อตกลงกับสหรัฐฯ ART ย้ำไม่ใช่เปิดเสรีทุกอย่าง ยังไม่เริ่มลดภาษี

“พาณิชย์” ชี้แจงข้อตกลงกับสหรัฐฯ ART ย้ำไม่ใช่เปิดเสรีทุกอย่าง ยังไม่เริ่มลดภาษี
TNN ช่อง16
18 พฤศจิกายน 2569 ( 11:05 )

“พาณิชย์” แจงข้อเท็จจริง ART ย้ำเปิดตลาดตามกรอบและเงื่อนไข มุ่งรักษาตลาดส่งออกอันดับ 1 ควบคู่ดูแลเกษตรกรและผู้ประกอบการไทย


กระทรวงพาณิชย์ชี้แจงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา (Agreement on Reciprocal Trade: ART) หลังจากที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ลงนามในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทย-สหรัฐฯ ร่วมกับนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ในห้วงการประชุมสุดยอดอาเซียน ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ที่่ผ่านมา โดยแถลงการณ์ร่วมดังกล่าวยืนยันว่า ทั้งสองประเทศได้บรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade หรือ ART) แล้ว


โดยกระทรวงพาณิชย์ยืนยันว่าการเจรจามีเป้าหมายสำคัญในการรักษาตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างโอกาสทางการค้าให้ผู้ประกอบการไทย โดยการเปิดตลาดเป็นไปตามกรอบ รายการสินค้า และเงื่อนไขที่ทั้งสองฝ่ายเจรจาตกลงกัน ไม่ใช่การเปิดเสรีโดยปราศจากหลักเกณฑ์ พร้อมคำนึงถึงผลกระทบต่อเกษตรกร ผู้ผลิต และผู้ประกอบการภายในประเทศ


สำหรับกรอบการเจรจา ART มีการดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568 โดยรัฐบาลในขณะนั้นได้เจรจาจนได้ข้อสรุปในระดับกรอบความร่วมมือ (Framework Agreement) ซึ่งเป็นที่มาของอัตราภาษีที่ไทยได้รับในระดับ 19% และมีการประกาศสาระสำคัญผ่าน Joint Statement ต่อสาธารณชนเมื่อเดือนตุลาคม 2568 ในสมัยรัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล 1 ก่อนที่การเจรจาจะดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงการได้ข้อสรุปในสาระสำคัญของ ART เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ที่ผ่านมา




การเปิดตลาดสินค้าตามกรอบความตกลงมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มทางเลือกให้แก่ผู้บริโภคและผู้ประกอบการไทย ทั้งในด้านสินค้า วัตถุดิบ และปัจจัยการผลิต โดยเฉพาะสินค้าที่ประเทศไทยไม่ได้ผลิตเอง หรือผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการภายในประเทศ ซึ่งจะช่วยเพิ่มการแข่งขัน ลดต้นทุน และเพิ่มโอกาสให้ภาคธุรกิจไทยสามารถแข่งขันได้ดียิ่งขึ้น


ทั้งนี้ การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าสินค้าจากสหรัฐฯ จะเข้ามาแทนที่สินค้าของไทยทั้งหมด แต่เป็นการเพิ่มโอกาสให้สินค้าสามารถแข่งขันกันภายใต้กลไกตลาด โดยผู้บริโภคและผู้ประกอบการเป็นผู้ตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าที่เหมาะสมกับความต้องการและต้นทุนของตนเอง


ขณะเดียวกัน สินค้าเกษตรและสินค้าอ่อนไหวที่อาจส่งผลกระทบต่อเกษตรกรและผู้ผลิตภายในประเทศ จะต้องได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยมีการกำหนดเงื่อนไขและมาตรการกำกับดูแลตามที่ตกลงกัน เช่น การกำหนดโควตานำเข้าและมาตรการควบคุมที่เหมาะสม เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเปิดตลาดกับการดูแลผู้ผลิตภายในประเทศ


เหตุผลสำคัญที่ประเทศไทยต้องเดินหน้าเจรจา คือการรักษาตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย โดยในปี 2568 ไทยส่งออกไปสหรัฐฯ มูลค่าประมาณ 2.37 ล้านล้านบาท และมีการประเมินว่าการส่งออกไปยังตลาดดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการจ้างงานของคนไทยประมาณ 1.25 ล้านคน


การรักษาตลาดที่มีศักยภาพสูงเช่นนี้จึงมีความสำคัญต่อทั้งผู้ส่งออก ผู้ประกอบการ SMEs ภาคอุตสาหกรรม เกษตรกร และแรงงานไทย หากประเทศไทยไม่สามารถรักษาความสามารถในการแข่งขันได้ ก็อาจเปิดโอกาสให้ประเทศคู่แข่ง โดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้าน เข้ามาแย่งชิงส่วนแบ่งตลาดและโอกาสทางการค้าของไทย


นอกจากนี้ ภายใต้กรอบความร่วมมือที่ทั้งสองฝ่ายได้เจรจาและตกลงกันไว้ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568 ยังครอบคลุมการนำเข้าสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ มูลค่าประมาณ 2.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ รวมถึงการซื้อสินค้าและบริการด้านพลังงานและอากาศยาน โดยเป็นกรอบความร่วมมือที่กำหนดไว้ตั้งแต่การเจรจาในระยะแรก


ที่ผ่านมา ประเทศไทยมีดุลการค้าเกินดุลกับสหรัฐฯ อย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงที่เริ่มการเจรจาในปี 2568 ไทยมีมูลค่าดุลการค้าเกินดุลอยู่ในอันดับที่ 11 ของประเทศคู่ค้าสหรัฐฯ ก่อนขยับขึ้นมาอยู่ในอันดับที่ 7 ในช่วงรัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล 1 และข้อมูลครึ่งแรกของปี 2569 ขยับมาอยู่ในอันดับที่ 5


ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนถึงความสำคัญของตลาดสหรัฐฯ ต่อเศรษฐกิจไทย และความจำเป็นที่ประเทศไทยต้องรักษาความสามารถในการแข่งขัน เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยยังสามารถเข้าถึงตลาดที่มีประชากรกว่า 300 ล้านคน และมีกำลังซื้อสูงได้อย่างต่อเนื่อง แม้จะมีการดำเนินการตามกรอบความตกลง ART แต่ไทยยังมีโอกาสรักษาตลาดสหรัฐฯ ได้ต่อไป หากผู้ประกอบการไทยสามารถแข่งขันและขยายการส่งออกได้อย่างมีประสิทธิภาพ


สำหรับการได้ข้อสรุปในสาระสำคัญของ ART ยังไม่ใช่ขั้นตอนสุดท้ายของการดำเนินการ โดยประเทศไทยยังต้องผ่านกระบวนการภายในประเทศที่เกี่ยวข้อง ทั้งการตรวจสอบและขัดเกลารายละเอียดทางกฎหมาย การรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การสร้างความเข้าใจแก่ประชาชน ตลอดจนกระบวนการพิจารณาของคณะรัฐมนตรี คณะกรรมาธิการ และรัฐสภาตามขั้นตอนและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการปรับปรุงกฎระเบียบที่จำเป็นก่อนความตกลงจะมีผลใช้บังคับ


กระทรวงพาณิชย์ยืนยันว่า การเจรจา ART เป็นการดำเนินนโยบายเพื่อรักษาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว โดยมุ่งรักษาตลาดส่งออกสำคัญ เพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการไทย และเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ควบคู่กับการดูแลเกษตรกร ผู้ผลิต และประชาชนภายในประเทศ เพื่อให้ประเทศไทยสามารถใช้ประโยชน์จากความตกลงทางการค้าได้อย่างสมดุลและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อเศรษฐกิจไทย


ด้านกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศชี้แจงเพิ่มเติมเกี่ยวกับการลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทย – สหรัฐฯ โดยนายกรัฐมนตรี (นายอนุทิน ชาญวีรกูล) กับประธานาธิบดีสหรัฐฯ (นายโดนัลด์ ทรัมป์) ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ซึ่งมีวัตถุประสงค์ เพื่อประกาศเจตนารมณ์ร่วมกันว่าทั้งสองฝ่ายสามารถสรุปผลในสาระสำคัญของการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทย – สหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ได้แล้ว และจะดำเนินการต่อไปเพื่อให้สามารถลงนามและใช้บังคับความตกลงได้ต่อไป ทั้งนี้ การลงนามในแถลงการณ์ร่วมฯ ยังไม่ใช่การลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์ และไม่มีผลให้ไทยต้องปรับลดภาษีนำเข้าแต่อย่างใด


กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ ยืนยันว่า การลดภาษีจะยังไม่เกิดขึ้นในทันที แต่จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อทั้งสองฝ่ายได้มีกระบวนการขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมาย ลงนามความตกลง และได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภาเพื่อให้ความตกลงมีผลใช้บังคับ ซึ่งปัจจุบันสินค้าที่นำเข้าจากสหรัฐฯ ยังคงเสียภาษีนำเข้าในอัตราเดิมทุกรายการ


ทั้งนี้ ตามกรอบความตกลง ART ที่ทั้งสองประเทศประกาศร่วมกันเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2568 ไทยจะลดภาษีให้สินค้าสหรัฐฯ ประมาณร้อยละ 99 ของรายการสินค้าทั้งหมด ซึ่งเป็นระดับการเปิดตลาดที่ใกล้เคียงกับประเทศอื่นที่จัดทำ ART กับสหรัฐฯ เช่น กัมพูชา และอินโดนีเซีย 


อย่างไรก็ดี ไทยจะไม่ลดภาษีนำเข้าสินค้าสหรัฐฯ ทุกรายการ โดยการลดภาษีเป็นองค์ประกอบหนึ่งของความตกลงทางการค้าที่ไทยจัดทำกับประเทศคู่ค้า ซึ่งการปรับลดภาษีจะเริ่มเมื่อความตกลงมีผลใช้บังคับ และเป็นไปตามตารางข้อผูกพันที่กำหนดเงื่อนไขไว้เป็นรายสินค้า โดย ART ก็ยึดหลักการเดียวกัน ตลอดการเจรจา 


ทีมไทยแลนด์ได้หารือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างใกล้ชิด เพื่อคำนึงถึงผลกระทบต่อผู้ผลิต เกษตรกร และผู้ประกอบการไทยอย่างรอบด้าน 


ภายหลังการลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์ รัฐบาลจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ก่อนเสนอต่อรัฐสภาเพื่อพิจารณาตามกระบวนการที่กฎหมายกำหนดอย่างโปร่งใส โดยยึดผลประโยชน์ของประเทศเป็นที่ตั้ง 


ทั้งนี้ การเจรจาความตกลง ART มีความสำคัญต่อการรักษาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของไทย เนื่องจากสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย มีมูลค่าการส่งออกกว่า 2.37 ล้านล้านบาท และเกี่ยวข้องกับการจ้างงานของคนไทยกว่า 1.25 ล้านคน การเจรจาจึงมุ่งรักษาตลาดส่งออกสำคัญของประเทศ และสร้างโอกาสให้สินค้าไทยได้รับเงื่อนไขทางภาษีที่สามารถแข่งขันกับประเทศคู่แข่งได้ ควบคู่กับการดูแลผลกระทบต่อเกษตรกรและผู้ประกอบการในประเทศอย่างรอบด้าน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง