เจดี แวนซ์ กล่าวหาอิหร่านก่อการร้ายทางเศรษฐกิจ

รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ กล่าวหาอิหร่านดำเนินการก่อการร้ายทางเศรษฐกิจ ด้วยการปิดช่องแคบฮอร์มุซในช่วงแรกของการปฏิบัติการทางทหารในอิหร่าน 

การปิดล้อมท่าเรืออิหร่านโดยกองทัพเรือสหรัฐฯ ในบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ เริ่มบังคับใช้อย่างเต็มตัวตั้งแต่วันจันทร์ เวลา 10:00 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ ตรงกับเวลาประมาณ 22:00 น. ของวันเดียวกันในประเทศไทย ส่งผลให้วันนี้ เป็นวันแรกที่มาตรการดังกล่าวมีผลบังคับใช้ครบ 24 ชั่วโมง 

ตามมาตรการนี้ กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ หรือ CENTCOM ระบุว่า การปิดล้อมมุ่งเป้าไปที่เรือทุกลำที่เดินทาง เข้าหรือออกจากท่าเรือและพื้นที่ชายฝั่งของอิหร่านเท่านั้น 

ยืนยันว่าจะไม่ขัดขวางการเดินเรือที่เป็นกลางซึ่งมุ่งหน้าไปยังจุดหมายปลายทางอื่นที่ไม่ใช่อิหร่าน เป้าหมายเพื่อตัดรายได้จากการส่งออกน้ำมันของอิหร่าน และกดดันให้ผู้นำอิหร่านยอมรับเงื่อนไขในข้อตกลงสันติภาพ หลังจากที่การเจรจาในกรุงอิสลามาบัด ของปากีสถาน ล้มเหลวลงเมื่อช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา

ปัจจุบัน มีเรือรบสหรัฐฯ อย่างน้อย 15 ลำ ประจำการอยู่ในพื้นที่เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติการ รวมถึงเรือบรรทุกเครื่องบิน ยูเอสเอส อับราฮัม ลินคอล์น  มีรายงานว่าเรือบรรทุกน้ำมันอย่างน้อย 2 ลำ ได้ตัดสินใจหันหัวเรือกลับทันทีหลังจากเริ่มมีการปิดล้อม 

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากการติดตามเส้นทางเดินเรือเปิดเผยว่า มีเรือบรรทุกน้ำมันอย่างน้อยสองลำที่ถูกสหรัฐฯ คว่ำบาตรสามารถแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้สำเร็จ หนึ่งในนั้นเรือบรรทุกน้ำมันขนาดกลางสัญชาติจีน ซึ่งถูกสหรัฐฯ ขึ้นบัญชีดำในปี 2023 ฐานช่วยเหลืออิหร่านหลบเลี่ยงการคว่ำบาตร อีกลำเป็นเรือบรรทุกน้ำมัน

ซึ่งมีประวัติการขนส่งน้ำมันจากรัสเซียและอิหร่านมาก่อน ข้อมูลจาก Kpler ระบุว่าเรือลำนี้กำลังมุ่งหน้าไปยังอิรักเพื่อรับน้ำมันเตา แต่ในภาพรวม ข้อมูลติดตามเรือจาก MarineTraffic แสดงให้เห็นว่ามีเรือน้อยมากที่สัญจรในช่องแคบฮอร์มุซในช่วงเมื่อคืนนี้ต่อเนื่องจนถึงวันนี้ หลังจากที่สหรัฐฯ เริ่มปิดล้อมท่าเรืออิหร่าน 

นอกเหนือจากการปิดล้อมแล้ว สหรัฐฯ ยังได้เริ่มภารกิจกวาดล้างทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซเพื่อพยายามเปิดเส้นทางเดินเรือสากลให้กลับมาใช้งานได้ตามปกติ โดยมีเรือทำลายตอร์ปิโดกับทุ่นระเบิดอีก 11 ลำร่วมในภารกิจนี้

เจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ  กล่าวหาอิหร่านว่ากระทำการก่อการร้ายทางเศรษฐกิจ จากการที่อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซมาตั้งแต่ช่วงต้นของสงคราม 

ระบุว่าความพยายามของอิหร่านในการข่มขู่เรือทุกลำที่แล่นผ่านช่องแคบนี้ถือเป็นการโจมตีเศรษฐกิจของคนทั้งโลก พร้อมกล่าวปกป้องการที่สหรัฐฯ เริ่มดำเนินมาตรการปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านว่าเป็นการตอบโต้อย่างเท่าเทียม โดยระบุว่าในเมื่ออิหร่านเริ่มก่อน สหรัฐฯ ก็จะใช้วิธีเดียวกัน และย้ำว่าจะไม่มีเรือของอิหร่านลำใดได้ออกไปเช่นกัน

แวนซ์ระบุอีกว่า ตอนนี้ลูกบอลอยู่ในแดนของอิหร่าน และสหรัฐฯ กำลังรอการตอบสนองจากอิหร่าน โดยสหรัฐฯ มีข้อเรียกร้องที่เจรจาไม่ได้ 2 ข้อ คือ การให้สหรัฐฯ เข้าควบคุมขีดความสามารถในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม และการมีระบบตรวจสอบเพื่อให้แน่ใจว่าอิหร่านจะไม่พัฒนาอาวุธนิวเคลียร์

เอมีร์ เซอิด อิราวานี เอกอัครราชทูตอิหร่านประจำสหประชาชาติ ได้ส่งจดหมายถึงเลขาธิการสหประชาชาติ ระบุว่าการปิดล้องท่าเรือของอิหร่านโดยสหรัฐฯ เป็นการละเมิดอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของอิหร่านอย่างร้ายแรง และถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย ซึ่งขัดต่อหลักการพื้นฐานของกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ และละเมิดกฎบัตรสหประชาชาติ มาตรา 2 วรรค 4 ที่ห้ามการคุกคามหรือใช้กำลัง 

ขณะที่กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติของอิหร่าน หรือ IRGC ตอบโต้ด้วยการขู่ว่าจะโจมตีท่าเรือทุกลำในอ่าวเปอร์เซียและอ่าวโอมาน หากท่าเรือของตนเองไม่ปลอดภัย พร้อมทั้งเรียกร้องให้ประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ยุติการอนุญาตให้สหรัฐฯ ใช้ฐานทัพในดินแดนของตนเพื่อปฏิบัติการครั้งนี้

อาร์เซนิโอ โดมิงเกซ เลขาธิการองค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) ได้เน้นย้ำถึงหลักการสำคัญของกฎหมายระหว่างประเทศ ยืนยันว่า ไม่มีประเทศใดมีสิทธิอันชอบธรรมตามกฎหมายในการปิดกั้นหรือขัดขวางการเดินเรือในช่องแคบระหว่างประเทศ ที่ใช้เพื่อการสัญจรทั่วโลก ตามกฎหมายระหว่างประเทศและอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) 

สิทธิในการผ่านโดยไม่เป็นอันตรายและเสรีภาพในการเดินเรือผ่านช่องแคบระหว่างประเทศนั้นเป็นสิ่งที่ต้องได้รับการคุ้มครองและห้ามขัดขวางเลขาธิการ IMO ยังตำหนิแนวคิดการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านทางในช่องแคบระหว่างประเทศ โดยชี้ว่าจะเป็นการสร้างบรรทัดฐานที่อันตรายและขัดต่อกฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศ 

พร้อมแสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อสวัสดิภาพของลูกเรือกว่า 20,000 คนที่ติดค้างอยู่ในภูมิภาค และเรียกร้องให้ทุกฝ่ายลดระดับความรุนแรงเพื่อความปลอดภัยของพลเรือนและเสถียรภาพของการค้าโลก

เช่นเดียวกับ กัว เจี่ยคุน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของจีน แถลงประณามการประกาศปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านของสหรัฐฯ ระบุว่าเป็นการกระทำที่อันตรายและขาดความรับผิดชอบ เตือนว่ามาตรการนี้จะยิ่งซ้ำเติมความตึงเครียดและทำลายข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบางอยู่แล้ว พร้อมทั้งระบุว่าการปิดล้อมท่าเรือจะส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยในการสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของจีน ยังได้ปฏิเสธรายงานที่ว่าจีนเตรียมส่งมอบระบบป้องกันภัยทางอากาศให้กับอิหร่าน โดยระบุว่าเป็นเรื่องที่กุขึ้นมาทั้งหมด ทั้งนี้ ทรัมป์เคยขู่ว่าจะเก็บภาษีสินค้านำเข้าจากจีนเพิ่มอีก 50% หากจีนให้ความช่วยเหลือทางการทหารแก่เตหะราน จีนยังเรียกร้องให้มีการหยุดยิงอย่างครอบคลุม เพื่อสร้างสภาวะที่เอื้อต่อการลดความตึงเครียด และเสนอแนวทาง 4 จุดเพื่อสันติภาพและความมั่นคงในภูมิภาค