พรรคประชาชนถูกตั้งคำถาม ขอ Laser ID สมาชิก เสี่ยงผิด PDPA?

ปมร้อน Laser ID สะเทือนพรรคประชาชน

ประเด็นทางการเมืองกลับมาร้อนแรงอีกครั้ง เมื่อเกิดข้อถกเถียงในโลกออนไลน์เกี่ยวกับการที่เว็บไซต์รับสมัครสมาชิกของ พรรคประชาชน ขอให้ผู้สมัครกรอก “เลข Laser ID” ด้านหลังบัตรประจำตัวประชาชน ควบคู่กับเลขบัตร 13 หลัก

ข้อกังวลดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงเดียวกับที่ น.ส.ธิษะณา ชุณหะวัณ อดีต สส.กทม. พรรคประชาชน ให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับบริษัท Specture C จำกัด ซึ่งมีที่ตั้งอยู่ในอาคารอนาคตใหม่ ย่านหัวหมาก กรุงเทพฯ อาคารเดียวกับที่ตั้งพรรค โดยระบุว่าบริษัทดังกล่าวทำงานด้านสื่อออนไลน์ให้พรรค ขณะที่ นายพริษฐ์ วัชรสินธุ์ โฆษกพรรค ได้ไลฟ์สดพาสำรวจอาคารดังกล่าวเพื่อตอบข้อสงสัย

เชื่อมโยงข้อกังขา บัตรเลือกตั้ง – บาร์โค้ด – QR Code

ก่อนหน้านี้ พรรคประชาชนยังอยู่ในกระแสตั้งคำถามต่อกรณีบาร์โค้ดและ QR Code บนบัตรเลือกตั้ง ส.ส. 2 ใบ ซึ่งมีผู้ตั้งข้อสังเกตว่าสามารถสืบย้อนกลับได้หรือไม่ และอาจกระทบหลัก “การลงคะแนนโดยตรงและลับ”

นายวิโรจน์ ลักขณาอดิศร ผู้สมัคร ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ได้ยื่นหนังสือต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ขอให้เปิดเผยข้อมูลต้นขั้วบัตรและรายละเอียดเกี่ยวกับระบบดังกล่าว พร้อมระบุว่าหากพบความผิดปกติอาจดำเนินคดีทั้งทางอาญาและแพ่ง

Laser ID คืออะไร ทำไมถูกจับตา

Laser ID คือรหัส 12 หลักที่อยู่ด้านหลังบัตรประชาชน ใช้ประกอบการยืนยันตัวตนทางดิจิทัล เช่น การทำธุรกรรมกับหน่วยงานรัฐหรือสถาบันการเงิน

เว็บไซต์จังหวัดสระแก้วเคยเผยแพร่ข้อมูลเตือนประชาชนว่า ไม่ควรถ่ายสำเนาด้านหลังบัตรประชาชนโดยไม่จำเป็น เพราะ Laser ID สามารถถูกนำไปใช้สวมสิทธิหรือทำธุรกรรมโดยมิชอบ พร้อมแนะนำให้ปิดบังรหัสหากต้องถ่ายสำเนา

ประเด็นจึงอยู่ที่ว่า พรรคการเมืองซึ่งเป็นองค์กรตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ.2560 มีอำนาจตามกฎหมายใดในการขอข้อมูล Laser ID จากสมาชิก

พรรคชี้แจง อ้างความจำเป็นตามกฎหมายพรรคการเมือง

ฝ่ายทะเบียนสมาชิกพรรคประชาชนออกคำชี้แจงว่า การขอ Laser Code เป็นไปเพื่อยืนยันสัญชาติไทยโดยการเกิด ตามมาตรา 24 และมาตรา 9 (1) ของกฎหมายพรรคการเมือง รวมถึงข้อกำหนดห้ามรับบริจาคจากบุคคลไม่มีสัญชาติไทย ตามมาตรา 74

พรรคระบุว่า การตรวจสอบข้อมูลในระบบฐานข้อมูลกรมการปกครองจำเป็นต้องใช้รหัสกำกับบัตรประชาชนดังกล่าว เพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมาย

ระเบียบ กกต. ระบุเอกสารสมัครสมาชิกอะไรบ้าง

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาประกาศนายทะเบียนพรรคการเมือง เรื่องการรายงานทะเบียนสมาชิกพรรค พ.ศ.2560 ของสำนักงาน กกต. เอกสารประกอบการรับสมัครสมาชิกประกอบด้วย

 • สำเนาบัตรประชาชน (ยังไม่หมดอายุ)

 • สำเนาทะเบียนบ้าน

 • เอกสารแปลงสัญชาติ (ถ้ามี)

 • ใบเสร็จค่าบำรุงพรรค

ไม่มีการระบุชัดว่าต้องใช้ Laser ID

ข้อ 6 ของประกาศยังระบุให้พรรคการเมืองนำเข้าข้อมูลสมาชิกเข้าสู่ระบบฐานข้อมูลของ กกต. และเปิดให้สมาชิกตรวจสอบได้ เพื่อความโปร่งใส

เสี่ยงผิด PDPA หรือไม่

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 (PDPA) กำหนดให้การเก็บ ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล ต้องมีฐานกฎหมายรองรับ หรือได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้ง

คำถามที่ถูกตั้งขึ้นคือ การขอ Laser ID ซึ่งเป็นข้อมูลยืนยันตัวตนสำคัญ มีความจำเป็นตามกฎหมายหรือไม่ และการยินยอมของผู้สมัครเพียงพอหรือไม่ในทางกฎหมาย

ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า จากข้อมูลของสำนักงาน กกต. ล่าสุด พรรคประชาชนมีสมาชิกกว่า 110,138 คน มีผู้บริจาค 51,828 ราย รวมยอดบริจาคประมาณ 95.92 ล้านบาท และอยู่ระหว่างกระบวนการด้านบัญชีหลังการเปลี่ยนชื่อพรรค