"อเมริกา"​ ฉลองครบ 250 ปีประกาศเอกราช ในวันที่โลกไม่เหมือนเดิม

สหรัฐอเมริกาเปิดฉากเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 250 ปีแห่งการก่อตั้งประเทศอย่างยิ่งใหญ่ ภายใต้การนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กับธีมหลักอย่าง “Freedom 250”

ภาพที่รัฐบาลพยายามนำเสนอต่อสายตาชาวโลกช่างหวือหวาและเปี่ยมด้วยสีสัน ตั้งแต่การเดินสายจัดงาน America State Fair ในหลายประเทศรวมถึงไทย การบินผาดแผลงโชว์สมรรถนะเหนือน่านฟ้า การเปิดห้องสมุดประจำตำแหน่งของทรัมป์ การบูรณะสระน้ำหน้าอนุสาวรีย์ลินคอล์น ไปจนถึงความแปลกใหม่อย่างการเนรมิตทำเนียบขาวให้กลายเป็นสังเวียนมวยกรง UFC เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์

ภาพสะท้อนที่สวนทางของ "พญาอินทรี"

เบื้องหลังแสงไฟของงานฉลอง สหรัฐฯ กำลังเผชิญกับรอยร้าวลึกทางการเมืองที่แบ่งขั้วซ้าย-ขวาอย่างรุนแรง ภาวะเงินเฟ้อรุนแรงกำลังกัดกินเงินในกระเป๋าของชนชั้นกลาง ค่าครองชีพและราคาน้ำมันพุ่งสูงเป็นประวัติการณ์จากผลกระทบลูกโซ่ของสงครามในตะวันออกกลางและอิหร่าน ซ้ำร้าย บทบาทของความเป็น "ผู้นำโลก" ที่เคยเด็ดขาดและน่าเกรงขาม กลับดูอ่อนแรงและถดถอยลงไปทุกที

ศตวรรษที่ 21 กำลังท้าทายมหาอำนาจในวัย 250 ขวบปี  ด้วยโจทย์ข้อยากที่ไม่เคยมีบรรจุไว้ในตำราเล่มไหน

สัญลักษณ์แห่งเสรีภาพที่กำลังถูกตั้งคำถาม 

เสียงระฆังแห่งเสรีภาพ (Liberty Bell) ในฟิลาเดลเฟีย, เทพีเสรีภาพที่ตั้งตระหง่าน ณ มหานครนิวยอร์ก และผืนธงแถบแดงขาวพร่างดาวสีน้ำเงิน สัญลักษณ์เหล่านี้เคยเป็นสัญลักษร์ของต้นแบบประชาธิปไตยและการเคารพในสิทธิเสรีภาพตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา

สหรัฐฯ เคยผ่านห้วงเวลาอันมืดมนที่สุดอย่างสงครามกลางเมืองในยุคก่อร่างสร้างชาติ ก่อนจะสยายปีกทะยานขึ้นเป็นมหาอำนาจเบอร์หนึ่งของโลกนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามเย็น

แต่ในวันครบรอบวันชาติ 4 กรกฎาคม 2026 บทบาท “ตำรวจโลก” และเสียงระฆังแห่งเสรีภาพนั้น กำลังถูกกลบด้วยเสียงแห่งความแตกแยกภายในประเทศและระเบียบโลกที่สั่นคลอน วันนี้พญาอินทรีจึงกำลังยืนอยู่บนทางแพร่งที่เปราะบางที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์

เมื่อกติกาโลกถูกรื้อถอน

ผศ.ดร. ประพีร์ อภิชาติสกล อาจารย์ประจำภาควิชานิติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) ในฐานะอุปนายกสมาคมอเมริกาศึกษาในประเทศไทย วิเคราะห์ว่า ตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมา สหรัฐฯ ภายใต้การนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ถือเป็น "ตัวเร่ง" สำคัญที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเวทีโลก

“ระเบียบการค้าโลกจากที่เคยมีกฎเกณฑ์ร่วมกัน ก็เริ่มไม่มี สหรัฐฯ ลดทอนสถานะของตัวเองลง และไม่ได้ทำหน้าที่เป็นตำรวจโลกอีกต่อไป ต่อจากนี้ประเทศใดที่ต้องการความร่วมมือหรือความมั่นคงจากสหรัฐฯ ก็ต้องควักเงินจ่ายเอง ไม่ใช่ให้สหรัฐฯ เป็นผู้แบกรับค่าใช้จ่ายฝ่ายเดียวเหมือนในอดีต ภาพเหล่านี้สะท้อนชัดเจนว่า อเมริกาไม่อาจเล่นบทบาทเดิมได้เหมือนวันวานอีกแล้ว” ผศ.ดร. ประพีร์ ระบุ

คนอเมริกันที่ไม่ภูมิใจใน "อเมริกัน" เหมือนเก่า

สิ่งที่น่ากังวลที่สุดอาจไม่ใช่สายตาจากภายนอก แต่เป็นความรู้สึกของคนในบ้าน นิตยสาร TIME ได้เปิดเผยผลสำรวจความคิดเห็นของชาวอเมริกันจากหลายสำนักชั้นนำ ทั้ง Pew Research Center, Gallup, AP-NORC และ Reuters/Ipsos ซึ่งผลลัพธ์ล้วนชี้ไปในทิศทางเดียวกันว่า คนอเมริกันส่วนใหญ่กำลังมองอนาคตของประเทศด้วยความวิตกกังวลและติดลบ

• 72% เชื่อว่าประเทศกำลังเดินไปในทิศทางที่ผิด

• เกือบ 60% มองว่า "ยุคทอง" หรือช่วงเวลาที่ดีที่สุดของอเมริกาได้ผ่านพ้นไปแล้ว

• 44% มองอนาคตในอีก 50 ปีข้างหน้าในแง่ร้าย (มีเพียง 28% ที่มองโลกในแง่ดี)

• 77% หวั่นใจว่าความรุนแรงทางการเมืองภายในประเทศจะทวีคูณขึ้นในอีก 5 ปีข้างหน้า

ที่น่าตกใจคือ คนอเมริกันมีความภาคภูมิใจในความเป็นชาติ "ต่ำที่สุดในรอบ 25 ปี" โดยมีเพียง 33% เท่านั้นที่ยังรู้สึก “ภูมิใจอย่างยิ่ง” (Greatly Proud) ที่ได้เกิดเป็นคนอเมริกัน ซึ่งดิ่งลงเหวอย่างน่าใจหายหากเทียบกับตัวเลข 70% ในช่วงหลังเหตุการณ์ 9/11

ด้าน ม.ล.ณัฏฐกรณ์ เทวกุล นักวิเคราะห์การเมืองอิสระ สะท้อนมุมมองต่อกระแสสังคมในเวลานี้ว่า ชาวอเมริกันจำนวนไม่น้อยเริ่มเกิดความรู้สึกเสียใจที่เลือกผู้นำคนนี้เข้ามาบริหารประเทศ

“ผู้นำคนนี้เข้าไปสร้างความปั่นป่วน กลั่นแกล้งชาติอื่นทั่วโลก และขึ้นกำแพงภาษีต่าง ๆ ซึ่งไม่ได้เอื้อประโยชน์อย่างแท้จริงให้กับใครเลย... เวลานี้คนอเมริกันราว 65-70% ทั้งกลุ่มที่เคยเลือกและไม่ได้เลือกทรัมป์ ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า พวกเขาไม่ได้รู้สึกภูมิใจเลย เพราะเขาคือคนที่ทำให้ภาพลักษณ์และชื่อเสียงของประเทศชาติต้องเสียหาย” ม.ล.ณัฏฐกรณ์ กล่าว

“ความฝันแบบอเมริกัน” (American Dream) ที่เคยดึงดูดผู้คนจากทั่วโลกกำลังถูกสั่นคลอนและตั้งคำถามอย่างหนัก...

หมุดหมายหลังจากปีที่ 250 นี้ สหรัฐฯ จะสามารถหวนคืนสู่ความยิ่งใหญ่เพื่อประกาศศักดาว่า “America is Back” ได้จริงตามคำกล่าวของทรัมป์ หรือนี่จะเป็นจุดเริ่มต้นอย่างเป็นทางการของ “ระเบียบโลกใหม่” ยุคสมัยที่อเมริกาไม่ได้เป็นผู้กำหนดทิศทางของโลกอีกต่อไป