อินโดนีเซียย้ายเมืองหลวง หนีน้ำท่วมเมือง กทม.เสี่ยงจมอันดับ 4 ต้องทำอย่างไร?

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat   ระบุว่า ภัยพิบัติน้ำท่วม ทำให้อินโดนีเซียย้ายเมืองหลวง ส่วนกรุงเทพอันดับ 4 ของโลก..เอาไงดี?

อินโดนีเซียกำลังย้ายเมืองหลวงจากกรุงจาการ์ตา (Jakarta) ไปยังเมืองนูซันตารา (Nusantara) ซึ่งตั้งอยู่บนเกาะบอร์เนียว วันที่ 17 สิงหาคม 2567 ประธานาธิบดีได้จัดพิธีประกาศสถานะความเป็นเมืองหลวงอย่างเป็นทางการและจะสมบูรณ์ในปี 2588

ทำไมต้องย้ายออกจาก "จาการ์ตา"?

กรุงจาการ์ตาเผชิญกับวิกฤตหลายด้านพร้อมกันจนไม่สามารถรองรับการเป็นเมืองหลวงในอนาคตได้อีกต่อไป ซึ่งปัญหาหลักคือกรุงจารการ์ตาเป็นหนึ่งในเมืองที่จมน้ำเร็วที่สุดเป็นอันดับ 1 ของโลก ปัจจุบันบางพื้นที่ทรุดลงถึง 25 เซนติเมตรต่อปี เนื่องจากการสูบน้ำบาดาลมาใช้มากเกินไป ประกอบกับระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ โดยมีการคาดการณ์ว่าพื้นที่เกือบทั้งหมดของเมืองจะจมอยู่ใต้น้ำภายในปี 2050 นอกจากนี้กรุงจาการ์ตายังมีจำนวนประชากรที่หนาแน่นกว่า 30 ล้านคน ส่งผลให้เกิดปัญหารถติดและมลพิษขั้นวิกฤต ซึ่งปัญหารถติดสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจมหาศาล และยังทำให้มลพิษทางอากาศ ฝุ่น PM2.5 ติดอันดับย่ำแย่ที่สุดในโลก รวมถึงปัญหาภัยพิบัติทางธรรมชาติ ซึ่งเป็นลักษณะที่ตั้งและภูมิประเทศ โดยเกาะชวาที่ตั้งของกรุงจาการ์ตา ตั้งอยู่บนแนววงแหวนแห่งไฟ ทำให้เสี่ยงต่อการเผชิญกับแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิดที่สูงมาก

ทำไม "นูซันตารา" เมืองหลวงใหม่อินโดนีเซียถึงดีกว่า?

“นูซันตารา” เป็นเมืองหลวงใหม่ตั้งอยู่ในจังหวัดกาลิมันตันตะวันออก บนเกาะบอร์เนียว ซึ่งมีข้อได้เปรียบกว่ากรุงจาการ์ตาด้านความปลอดภัยจากภัยพิบัติ โดยเกาะบอร์เนียวเป็นพื้นที่ที่ปลอดภัยที่สุดในอินโดนีเซีย เนื่องจากอยู่ห่างจากวงแหวนแห่งไฟ ซึ่งเป็นแนวแผ่นดินไหว ทำให้ความเสี่ยงเรื่องแผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด และสึนามิต่ำมาก ขณะเดียวกันการสร้างเมืองใหม่ได้ใส่แนวคิดเมืองสีเขียวอัจฉริยะ (Smart & Green City) โดยนูซันตาราถูกออกแบบให้เป็นเมืองที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รักษาพื้นที่ป่าไม้ไว้ถึง 75% เน้นการใช้พลังงานหมุนเวียน 100% และออกแบบให้คนเดินเท้าหรือใช้รถสาธารณะไฟฟ้าเป็นหลัก ลดการก่อมลพิษทางอากาศ

เมืองหลวงใหม่กระจายความแออัด

การสร้างเมืองใหม่เป็นการกระจายความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ โดยที่ผ่านมาเศรษฐกิจของอินโดนีเซียกระจุกตัวอยู่ที่เกาะชวาเกือบ 60% ดังนั้นการย้ายเมืองหลวงไปอยู่ศูนย์กลางภูมิศาสตร์ของประเทศ จะช่วยกระจายรายได้ โครงสร้างพื้นฐาน และความเจริญไปยังเกาะอื่น ๆ ที่ยังล้าหลัง แม้ว่าจะเริ่มต้นจากศูนย์ แต่การสร้างเมืองใหม่บนพื้นที่ว่าง ทำให้สามารถวางผังเมืองได้อย่างเป็นระบบ มีท่อระบายน้ำที่ดี ถนนหนทางกว้างขวาง และไม่มีปัญหาแออัดเหมือนเมืองเก่า

เมื่อหันกลับมามองสถานการณ์เมืองหลวงของไทยตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน ดร.สนธิ ได้ทิ้งท้ายกับคำถามที่ว่า กรุงเทพมหานครถูกจัดให้อยู่ในอันดับที่ 4 ของโลกที่มีความเสี่ยงสูงต่อการประสบภัยน้ำท่วมหนักและการจมน้ำ...เอาไงดี?