เราขาดดุลใคร ? ทำไมไทยขาดดุลการค้าติดลบสุดในประวัติการณ์ ?

ประเทศไทยขาดดุลการค้าสูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ ที่พบว่า ในเดือนเมษายน 2569 ไทยขาดดุลการค้าสูงถึง 3.4 แสนล้านบาท 

สาเหตุที่ไทยขาดดุลการค้าสูงคืออะไร เราขาดดุลประเทศไหน และนี่ถือเป็นสัญญาณอันตรายต่อเศรษฐกิจไทยหรือไม่ ? 

รายงานภาวะการค้าของไทยล่าสุดโดยสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) พบว่าใน เดือนเมษายน 2569 ไทยมีการขาดดุลการค้าสูงที่สูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ หากพิจารณาจากสถิติตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 โดยในเดือนเมษายน 2569 เพียงเดือนเดียว ตัวเลขการขาดดุลสูงถึง -340,727.40 ล้านบาท ซึ่งเป็นการขยายตัวของการขาดดุลถึง 200.81% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน

ทั้งเมื่อดูตัวเลขตั้งแต่ต้นปี 2569 ยังพบว่า ไทยขาดดุลในทุกเดือน โดยไทยมีการนำเข้ารถยนต์และสินค้าอื่นๆ รวมมูลค่า 147,250.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ขยายตัว 35.7%) ขณะที่การส่งออกมีมูลค่า 127,752.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ขยายตัว 18.9%) ส่งผลให้ภาพรวม 4 เดือนแรกไทย ขาดดุลการค้ารวม 19,497.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 6.3 แสนล้านบาท

โดยจีนยังคงเป็นประเทศที่ไทยขาดดุลการค้ามากที่สุด โดยในเดือนเมษายน 2569 ไทยส่งออกไปจีน 4,337.6 ล้านดอลลาร์ แต่มีการขาดดุลถึง 7,680.5 ล้านดอลลาร์ และหากรวม 4 เดือนแรกของปี ไทยขาดดุลการค้ากับจีนสะสมไปแล้วถึง 29,202.1 ล้านดอลลาร์

ในทางกลับกัน สหรัฐฯ เป็นตลาดที่ไทยสามารถทำกำไรได้ โดยในเดือนเมษายน 2569 ไทยเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ 4,648.8 ล้านดอลลาร์ และรวม 4 เดือนแรกเกินดุลสะสม 21,519.4 ล้านดอลลาร์ จากยอดส่งออกที่ขยายตัวถึง 42.4%

สิ่งที่น่าจับตาคือการนำเข้าจากไต้หวันที่ ขยายตัวมากกว่า 100% ต่อเนื่องกันเป็นเวลา 4 เดือน ซึ่งเป็นผลมาจากกระแสการย้ายฐานการผลิตออกจากจีนและการเติบโตของธุรกิจ Data Center ในไทย

สาเหตุสำคัญที่ทำให้ขาดดุลการค้าสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ไม่ได้มาจากการส่งออกที่แย่ลง แต่ไทยนำเข้ามากขึ้น (Import Boom) โดยมี 3 สาเหตุหลักคือ

• การนำเข้าสินค้าเชื้อเพลิงและราคาพลังงานที่พุ่งสูง

ในเดือนเมษายน 2569 สินค้ากลุ่มเชื้อเพลิงมีการนำเข้าขยายตัวสูงถึง 128.6% โดยเฉพาะ น้ำมันดิบที่มีการขยายตัวถึง 169% จากสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางที่กดดันให้ราคาพลังงานโลกปรับตัวสูงขึ้น แม้ในช่วงหลังจะเริ่มมีสัญญาณการเจรจาหยุดยิงบ้างแล้วก็ตาม

• วัฏจักรสินค้าอิเล็กทรอนิกส์และสินค้าทุน

ไทยมีการนำเข้าสินค้า วัตถุดิบและกึ่งสำเร็จรูป ขยายตัว 38.7% โดยรายการสำคัญคือ แผงวงจรไฟฟ้า ทรานซิสเตอร์ และแผงวงจรพิมพ์ นอกจากนี้ยังมีการนำเข้า สินค้าทุน เช่น เครื่องจักรกลไฟฟ้า ขยายตัว 32.8% การนำเข้าเหล่านี้ส่วนหนึ่งเป็นการนำเข้ามาเพื่อผลิตเพื่อการส่งออกต่อตามวัฏจักรสินค้าอิเล็กทรอนิกส์โลกที่ยังอยู่ในช่วงขาขึ้นและยังไม่ถึงจุดสูงสุด

•  การย้ายฐานการผลิตและ Data Center บูม

ข้อมูลระบุว่ายอดนำเข้าสินค้าทุนและวัตถุดิบขยายตัวมากกว่า 30% ในขณะที่สินค้าอุปโภคบริโภคขยายตัวเพียง 13% สะท้อนว่าการนำเข้าส่วนใหญ่เป็นไปเพื่อการลงทุนและการผลิต มากกว่าการบริโภคที่ฟุ่มเฟือย โดยเฉพาะการนำเข้าจากไต้หวันที่พุ่งสูงเพื่อรองรับการขยายตัวของ Data Center และโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีใหม่ๆ ในไทย

สนค. คาดการณ์ว่าการนำเข้าของไทยจะยังคงขยายตัวต่อเนื่องอย่างน้อยในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 แต่ภาคการส่งออกได้มองถึงฉากทัศน์ที่ดีที่สุดว่าการส่งออกขยายตัว 8% แต่หากสถานการณ์เลวร้าย การส่งออกไทยอาจติดลบที่ -3% จากปัจจัยรุมเร้า