นาซาปรับแผน Artemis 3 ไม่ลงจอดดวงจันทร์ เล็งเปิดแข่งขัน SpaceX และ Blue Origin

ภายหลังจากองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ หรือ นาซา (NASA) ประกาศปรับโครงสร้างโครงการสำรวจดวงจันทร์ Artemis ครั้งสำคัญ โดยภารกิจ Artemis 3 จะไม่มีการส่งนักบินอวกาศลงจอดบนพื้นผิวดวงจันทร์ตามแผนเดิม ล่าสุดมีรายงานเพิ่มเติมว่าภารกิจดังกล่าวอาจไม่ได้ใช้จรวดขนาดยักษ์ Starship ของบริษัท SpaceX ในการทำภารกิจเพียงบริษัทเดียวอีกต่อไป 

โดยตามแผนงานใหม่ ภารกิจ Artemis 3 ซึ่งมีกำหนดปล่อยตัวในปี 2027 จะปฏิบัติภารกิจอยู่เพียงในวงโคจรระดับต่ำของโลก (Low Earth Orbit) เท่านั้น เป้าหมายหลักของภารกิจจะเปลี่ยนเป็นการทดสอบเทคโนโลยีและขีดความสามารถต่าง ๆ โดยเฉพาะขั้นตอนการนัดพบและเชื่อมต่อ (Rendezvous and Docking) ระหว่างแคปซูลอวกาศ Orion กับยานลงจอดเชิงพาณิชย์ ซึ่งอาจเป็นของ SpaceX และ Blue Origin หรือทั้งสองบริษัท ขึ้นอยู่กับการประเมินของนาซา

การปรับเปลี่ยนดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงจุดยืนของนาซาที่ไม่ต้องการพึ่งพาผู้รับเหมาเพียงรายเดียว และต้องการกระตุ้นให้เกิดการแข่งขันระหว่าง SpaceX และ Blue Origin ย้อนกลับไปเมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว ฌอน ดัฟฟี่ (Sean Duffy) อดีตรักษาการผู้บริหารนาซา ได้เปิดให้บริษัทอื่นเข้ามาแข่งขันชิงสัญญาการสร้างยานลงจอดสำหรับ Artemis 3 เนื่องจากความกังวลเรื่องความล่าช้าในการพัฒนายาน Starship ของ SpaceX ซึ่งแม้จะผ่านการทดสอบบินมาแล้วถึง 11 ครั้ง และบรรลุตามการทดสอบเพียงบางครั้งเท่านั้น

ส่วนทางด้านบริษัท Blue Origin บริษัทอวกาศของ เจฟฟ์ เบโซส (Jeff Bezos) ซึ่งกำลังพัฒนายานลงจอดแบบมีลูกเรือที่ชื่อว่า Blue Moon ก็กำลังเตรียมพร้อมอย่างเต็มที่ เดิมทียาน Blue Moon ถูกวางแผนให้ใช้งานในภารกิจ Artemis 5 ในปี 2030 แต่นาซามีแนวคิดที่จะดึงยานดังกล่าวมาใช้งานให้เร็วขึ้น เพื่อตอบรับโอกาสนี้ บริษัท Blue Origin ได้ประกาศเมื่อปลายเดือนมกราคมที่ผ่านมาว่า จะระงับเที่ยวบินท่องเที่ยวอวกาศแบบกึ่งวงโคจร (Suborbital) เป็นเวลาอย่างน้อย 2 ปี เพื่อทุ่มทรัพยากรเร่งพัฒนายานลงจอดบนดวงจันทร์ให้สำเร็จ 

การปรับแผนครั้งนี้ ทำให้กำหนดการส่งมนุษย์กลับไปลงจอดบนดวงจันทร์ครั้งแรกนับตั้งแต่ยุคอพอลโล (Apollo) ถูกเลื่อนไปเป็นภารกิจ Artemis 4 ในปี 2028 แทน โดยอาจมีการลงจอดครั้งที่สองตามมาในภารกิจ Artemis 5 ภายในปีเดียวกัน นอกจากนี้ นาซายังมีแผนที่จะใช้จรวด Space Launch System (SLS) รุ่น Block I แบบปัจจุบันต่อไป แทนที่จะเปลี่ยนไปใช้รุ่นอัปเกรด Block IB ในภารกิจ Artemis 4 ตามที่เคยวางแผนไว้แต่เดิม

จาเร็ด ไอแซคแมน (Jared Isaacman) ผู้บริหารของนาซา ระบุถึงสาเหตุของการปรับเปลี่ยนแนวทางในครั้งนี้ว่า นาซาจำเป็นต้องทำงานให้เร็วขึ้นและลดความล่าช้าให้ได้ เพื่อรับมือกับการแข่งขันทางอวกาศจากประเทศคู่แข่งสำคัญอย่างจีน ที่ตั้งเป้าจะส่งนักบินอวกาศไปเหยียบดวงจันทร์ให้สำเร็จภายในปี 2030 โดยเขาเน้นย้ำว่า "การใช้จรวดในรูปแบบมาตรฐานเดียวกัน เพิ่มความถี่ในการบิน และดำเนินงานอย่างเป็นระบบทีละขั้นตอน คือ กุญแจสำคัญที่จะทำให้นาซากลับไปสร้างความสำเร็จระดับประวัติศาสตร์ได้อีกครั้ง"