ฟางข้าวไม่เผา…เอามาทำเงิน นครสวรรค์จับมือ GIZ ดันไบโอชาร์ลดฝุ่นอย่างยั่งยืน

จังหวัดนครสวรรค์เดินหน้าลดปัญหาการเผาในภาคการเกษตรอย่างเป็นรูปธรรม ล่าสุดผนึกความร่วมมือกับองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ทดสอบการผลิต “ไบโอชาร์จากฟางข้าว” เพื่อเพิ่มมูลค่าเศษวัสดุเหลือใช้ ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสร้างรายได้อย่างยั่งยืนให้กับชุมชน

สำนักงานเกษตรจังหวัดนครสวรรค์ ร่วมกับองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ภายใต้โครงการความร่วมมือไทย–เยอรมันด้านพลังงาน คมนาคม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (TGC EMC) กลุ่มงานพลังงานชีวมวล จัดประชุมหารือและทดสอบการผลิตถ่านชีวภาพหรือไบโอชาร์จากฟางข้าว ระหว่างวันที่ 13–14 มกราคม 2569 ณ ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ตำบลบึงปลาทู อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์

การประชุมครั้งนี้นำโดยนายคมกฤช อุทะโก เกษตรจังหวัดนครสวรรค์ พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง และภาคีเครือข่ายจาก GIZ บริษัท Planet2050 ประเทศเยอรมัน บริษัทเอ็นเนเบิล เอิร์ธ จำกัด ตัวแทนกลุ่มเกษตรกร ผู้นำชุมชน และสถาบันการศึกษา ได้แก่ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ และมหาวิทยาลัยแม่โจ้

วัตถุประสงค์สำคัญคือการบริหารจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร โดยนำฟางข้าวมาผลิตเป็นไบโอชาร์เพื่อใช้เป็นวัสดุปรับปรุงบำรุงดิน ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และเป็นทางเลือกใหม่ให้เกษตรกร พร้อมทั้งลดการเผาในพื้นที่อำเภอบรรพตพิสัยกว่า 100,000 ไร่ นอกจากนี้ ยังมีการอบรมการใช้เตาเผาไบโอชาร์ และสาธิตการนำไบโอชาร์ไปใช้ในแปลงเพาะปลูกจริง

โครงการดังกล่าวได้วางแผนดำเนินงานในปี 2569 ออกเป็น 5 ระยะ ตั้งแต่การเรียนรู้พื้นฐาน การทดลองในแปลง การเก็บข้อมูลเชิงลึก โครงการนำร่องขนาดกลาง ไปจนถึงการลงทุนระดับอุตสาหกรรมและการใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลในการติดตามข้อมูล โดยตั้งเป้าผลิตไบโอชาร์จากฟางข้าวได้กว่า 250 ตันต่อปี รวมถึงการต่อยอดใช้พลังงานความร้อนจากกระบวนการผลิตไปอบเมล็ดพันธุ์ข้าว และพัฒนากิจกรรมการขายคาร์บอนเครดิต

นอกจากนี้ ยังมีการส่งมอบเครื่องจักรกลการเกษตรให้กับ ศพก. ตำบลบึงปลาทู เพื่อยืมใช้งานเป็นเวลา 3 เดือน โดยได้รับการสนับสนุนจากบริษัท ซีเอ็นเอช อินดัสเทรียล (ประเทศไทย) จำกัด เพื่อช่วยจัดการฟางข้าวและลดการเผาในพื้นที่

ความร่วมมือระหว่างสำนักงานเกษตรจังหวัดนครสวรรค์และ GIZ ในการพัฒนาไบโอชาร์จากฟางข้าว ถือเป็นต้นแบบสำคัญของการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรอย่างยั่งยืน ไม่เพียงช่วยลดการเผาและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังสร้างมูลค่าเพิ่ม สร้างรายได้จากการขายฟางและคาร์บอนเครดิต และยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรในพื้นที่ พร้อมขยายผลสู่พื้นที่อื่นในอนาคต