“สมอง” กลายเป็นแหล่งสะสม ของ “ไมโครพลาสติก” งานวิจัยชี้พบมากกว่าอวัยวะอื่น 30 เท่า

ไมโครพลาสติกไม่เพียงปนเปื้อนอยู่ในสิ่งแวดล้อมรอบตัวของราเท่านั้น แต่ยังหลุดรอดเข้าสู่ร่างกายของมนุษย์ได้อีกด้วย โดยงานวิจัยล่าสุดพบว่า สมองของมนุษย์มีความเข้มข้นของไมโครพลาสติกสูงกว่าตับหรือไตถึง 7–30 เท่า และระดับการสะสมยังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า ในบรรดาอวัยวะทั้งหมดของร่างกาย “สมอง” ดูเหมือนจะเป็นอวัยวะที่สะสมพลาสติกมากที่สุด โดยข้อมูลจากตัวอย่างเนื้อเยื่อสมองของผู้เสียชีวิตพบว่า ปริมาณไมโครพลาสติกเพิ่มขึ้นราว 50% ระหว่างปี 2016 ถึง 2024 

ข้อมูลนี้สร้างความกังวลถึงผลกระทบของมลพิษพลาสติกต่อสุขภาพสมอง ระบบประสาท และโรคเรื้อรังในอนาคต แม้ว่าจะยังไม่มีหลักฐานยืนยันชัดเจนว่าไมโครพลาสติกเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อมโดยตรงหรือไม่ก็ตาม 

อนุภาคไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติกมีขนาดเล็กมากจนสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านอาหาร น้ำดื่ม และอากาศ ก่อนกระจายไปยังอวัยวะต่าง ๆ โดยก่อนหน้านี้มีการตรวจพบไมโครพลาสติกในเลือด รกของหญิงตั้งครรภ์ คราบไขมันในหลอดเลือด รวมถึงเนื้อเยื่อสมอง การทดลองในสัตว์ยังพบว่า อนุภาคนาโนพลาสติกสามารถผ่าน Blood-Brain Barrier ซึ่งเป็นระบบป้องกันสำคัญของสมอง ได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ตั้งข้อสังเกตว่าสมองมีไขมันสูง อาจดึงดูดและกักเก็บอนุภาคพลาสติกไว้ได้ดีกว่าอวัยวะอื่น ๆ 

หนึ่งในแหล่งสำคัญของไมโครพลาสติกอาจมาจาก “อาหารแปรรูป” เช่น น้ำอัดลม ขนมขบเคี้ยว อาหารสำเร็จรูป และอาหารพร้อมรับประทาน เนื่องจากอาหารเหล่านี้ผ่านกระบวนการผลิตที่สัมผัสพลาสติกหลายขั้นตอน ทั้งจากบรรจุภัณฑ์ เครื่องจักรในโรงงาน และการจัดเก็บระหว่างขนส่ง

ข้อมูลจากงานวิจัยระบุว่า ผู้ที่บริโภคอาหารแปรรูปสูงมีความเสี่ยงต่ออาการผิดปกติด้านสุขภาพจิตเพิ่มขึ้น 53% มีความเสี่ยงโรคซึมเศร้าเพิ่มขึ้น 44% และความวิตกกังวลเพิ่มขึ้น 48% การเพิ่มสัดส่วนอาหารแปรรูปเพียง 10% ในอาหารประจำวัน มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงปัญหาความคิดและความจำเพิ่มขึ้น 16% 

การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของปริมาณไมโครพลาสติกในสมองภายในเวลาเพียงไม่กี่ปี อาจส่งผลต่อสุขภาพสมองของมนุษย์ในระดับประชากรในอนาคต และกำลังกลายเป็นหนึ่งในภัยเงียบที่แทรกซึมเข้าไปถึง “สมอง” ซึ่งเป็นอวัยวะที่สำคัญที่สุดของมนุษย์