ครั้งหนึ่งในชีวิตของลูกผู้ชาย การที่ได้เข้าพิธีอุปสมบท บวชเป็นพระภิกษุ ถือเป็นบุญกุศลอันยิ่งใหญ่ เหมือนได้ทดแทนคุณบิดามารดา และตามความเชื่อของคนโบราณ ที่เล่าขานสืบต่อกันมาว่า การได้บวชเป็นพระนั้น จะช่วยทำให้ พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย ญาติพี่น้อง ได้เกาะชายผ้าเหลืองขึ้นสวรรค์หลังจากถึงแก่กรรมไปแล้วอีกด้วย วันนี้จะพาทุกท่านไปรับชม พิธีอุปสมบท หรือที่เรียกกันง่าย ๆ ว่า พิธีบวชนาค ซึ่งเป็นพิธีงานบวชของหลานผู้เขียนเองค่ะ พิธีอุปสมบทนี้ ถูกจัดขึ้นที่พัทสีมาวัดบ้านศาลา ต.ดงใหญ่ อ.พิมาย จ.นครราชสีมา ซึ่งจะใช้เวลาจัดงานบวชแค่วันเดียวเท่านั้น สำหรับก่อนงานบวช 1 วัน จะเรียกว่า งานสุกงานดิบ คือ เป็นวันสำหรับเตรียมข้าวของต่าง ๆ ซึ่งชาวบ้านจะมาช่วยกันอย่างขะมักเขม้น ไม่ว่าจะเป็น เตรียมงานครัวและอุปกรณ์ต่าง ๆ ต้องหาแม่ครัวมาทำกับข้าว เตรียมวัตถุดิบประกอบอาหารทั้งคาวและหวานสำหรับเลี้ยงแขกที่มาช่วยงาน ทำการกางเต้นท์ จัดโต๊ะเก้าอี้สำหรับให้แขกนั่งเตรียมอุปกรณ์เครื่องเสียง วงมโหรี เตรียมสถานที่ เตรียมดอกไม้ เครื่องบายศรี สำหรับใช้ทำพิธีทำขวัญนาค เป็นต้น เมื่อถึงวันงาน พิธีสำคัญที่ต้องกล่าวถึงเลยก็คือ1. พิธีปลงผมนาค นาคจะต้องเตรียมตัวตั้งแต่ 6 โมงเช้า เพื่อทำพิธีปลงผม โดยนาคจะถือพานไว้ในมือ โดยในพานดังกล่าว จะมีใบบัว 1 ใบ ดอกบัว 3 ดอก ธูป 3 ดอก เทียน 2 เล่ม แล้วจะมีเจ้าอาวาสมาทำพิธีตัดผมให้นาค จากนั้นก็จะเป็นบรรดาญาติพี่น้องเข้ามาตัดผมให้นาคจนครบทุกคน แล้วมัคทายกก็จะใช้ใบมีดทำการโกนผมที่เหลือให้โล้น จากนั้นจึงอาบน้ำนาค และใส่ชุดนาคเป็นอันเสร็จพิธี2. พิธีทำขวัญนาคเมื่อนาคทำพิธีเสร็จ ช่วงสาย ๆ ของวันงาน ก็จะเริ่มทำพิธีทำขวัญนาค ให้นาคได้ขอขมาบิดา มารดา และญาติพี่น้องซึ่งเป็นผู้เลี้ยงดูนาคมาตั้งแต่เด็ก ของที่จะต้องใช้ในพิธีทำขวัญนาคนั้น ได้แก่ เครื่องบายศรี, เครื่องอัฐบริขาร, เครื่องสักการะ, ขันใส่ข้าวสารไว้ปักแว่นเวียนเทียน, เทียนชัย, แว่นเวียนเทียน, ช้อนเงินช้อนทอง, ใบพลู เป็นต้น สำหรับการทำขวัญนาคนี้ ก็จะให้นาคนั่งตรงกลางวงพิธี พร้อมวางชุดบายศรี เครื่องอัฐบริขาร และเครื่องสักการะต่าง ๆ ไว้ตรงหน้านาค แล้วจะห้อมล้อมไปด้วยพ่อแม่และบรรดาญาติพี่น้อง จากนั้นผู้ทำขวัญ ก็ร้องเพลงแหล่ทำขวัญนาคและวงมโหรีคอยบรรเลงดนตรีไปตามเสียงเพลง จากนั้นช่วงบ่ายของวันงาน ก็จะเป็นพิธีแห่นาคไปอุปสมบท ณ พัทสีมาวัดบ้านศาลา โดยมีแม่ถือพานผ้าไตร พ่ออุ้มบาตรและถือตาลปัตร ส่วนเครื่องแห่อื่น ๆ ก็แบ่งให้ญาติพี่น้องช่วยกันถือ บางพื้นที่ก็จะให้แฟนนาคเป็นผู้ถือหมอน ซึ่งจะมีวงมโหรีกลองยาว หรือบางงานก็จะใช้รถแห่คอยบรรเลงเพลงแห่นาครอบโบสถ์ จนครบ 3 รอบ ในระหว่างเดินแห่รอบโบสถ์ ผู้มาคนร่วมงานก็จะจับชายผ้าด้านหลังไว้ ตามความเชื่อคือ เพื่อเกาะชายผ้าเหลืองขึ้นสวรรค์นั่นเองค่ะก่อนเข้าอุโบสถ นาคจะต้องเอื้อมแตะบนประตูโบสถ์ 3 ครั้ง แล้วโปรยเหรียญโปรยทาน ให้กับผู้ที่มาร่วมงานได้เก็บไว้เพื่อเป็นสิริมงคล หลังจากนุ่งห่มผ้าเหลืองเสร็จก็จะเริ่มพิธีทางศาสนาภายในอุโบสถ ก็เป็นอันเสร็จพิธีบวชนาคแล้วค่ะ เป็นอย่างไรบ้างคะกับพิธีบวชนาค ซึ่งผู้ชายไทยที่นับถือศาสนาพุทธ จะต้องทำหน้าที่ดังกล่าว เพราะถือว่าเป็นหน้าที่ของพุทธศาสนิกชนคนไทย ให้คงอยู่สืบต่อไป อีกทั้งยังเป็นการตอบแทนพระคุณพ่อแม่ ที่ถือว่า ชายใดที่บวชให้พ่อแม่จะทำให้ท่านได้รับบุญกุศลอันยิ่งใหญ่ ได้เกาะชายผ้าเหลืองขึ้นสวรรค์ ทำให้พ่อแม่มีความสุข ปลาบปลื้มใจ ที่ได้เห็นลูกบวชเป็นพระ ต่อไปจะได้ศึกษาพระธรรมวินัย เพื่อให้ได้ขัดเกลาจิตใจ และเป็นคนดีของสังคมต่อไปนั่นเอง รูปประกอบและหน้าปกโดย ผู้เขียน