29 ก.ค. “วันเสือโคร่งโลก” ชวนปกป้อง "ผู้ล่าแห่งผืนป่า" ก่อนจะเหลือเพียงแค่ตำนาน

วันที่ 29 กรกฎาคมของทุกปี ตรงกับ "วันเสือโคร่งโลก" (Global Tiger Day) ซึ่งจัดขึ้นเพื่อสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการอนุรักษ์เสือโคร่ง สัตว์ผู้ล่าลำดับสูงสุดของระบบนิเวศ และส่งเสริมความร่วมมือของนานาประเทศในการปกป้องประชากรเสือโคร่งและถิ่นอาศัยที่กำลังเผชิญภัยคุกคามจากการสูญเสียพื้นที่ป่า การลักลอบล่าสัตว์ และการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมาย

“วันเสือโคร่งโลก” มีจุดเริ่มต้นจากการประชุมสุดยอดว่าด้วยการอนุรักษ์เสือโคร่ง (Tiger Summit) เมื่อปี 2553 ที่นครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซีย โดย 13 ประเทศที่ยังคงมีประชากรเสือโคร่งอาศัยอยู่ตามธรรมชาติ ซึ่งรวมถึงประเทศไทย ได้ร่วมกันประกาศ "ปฏิญญาเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก" พร้อมกำหนดเป้าหมายฟื้นฟูประชากรเสือโคร่งทั่วโลก หรือโครงการ "TX2" ที่มุ่งเพิ่มจำนวนเสือโคร่งในธรรมชาติให้เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าภายในปี 2565 ผ่านการคุ้มครองผืนป่า การปราบปรามการลักลอบล่า และการอนุรักษ์แหล่งอาศัยของสัตว์ป่า

ปัจจุบัน แม้จำนวนเสือโคร่งในธรรมชาติทั่วโลกจะมีแนวโน้มฟื้นตัวในบางประเทศ แต่ยังคงถูกจัดเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ (Endangered) ตามบัญชีแดงของสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) โดยประชากรเสือโคร่งที่เหลืออยู่ในธรรมชาติมีเพียงไม่กี่พันตัว กระจายอยู่ใน 13 ประเทศของเอเชีย และยังคงเผชิญความเสี่ยงจากการบุกรุกพื้นที่ป่า ความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่า รวมถึงผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ส่งผลต่อระบบนิเวศ

สำหรับประเทศไทย ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์เสือโคร่งของโลก โดยเฉพาะผืนป่าตะวันตก ซึ่งประกอบด้วยเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งและทุ่งใหญ่นเรศวร รวมถึงพื้นที่ป่าอนุรักษ์ใกล้เคียง ที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในแหล่งอาศัยของเสือโคร่งอินโดจีนที่มีความสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของภูมิภาค และมีแนวโน้มที่ประชากรเสือโคร่งเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจากการบังคับใช้กฎหมาย การลาดตระเวนเชิงคุณภาพ และการติดตามประชากรด้วยกล้องดักถ่ายภาพ

เนื่องในวันเสือโคร่งโลกปี 2569 กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกับภาคีเครือข่ายด้านการอนุรักษ์ จัดกิจกรรมรณรงค์ภายใต้แนวคิด "Tiger Rewilding : คืนเสียงคำราม คืนความสมดุล" ณ สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคมที่ผ่านมา เพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการอนุรักษ์เสือโคร่ง สร้างความเข้าใจถึงบทบาทของสัตว์ผู้ล่าในระบบนิเวศ และเปิดโอกาสให้ประชาชน โดยเฉพาะเยาวชน ได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติ

นักอนุรักษ์ระบุว่า เสือโคร่งเป็น "สัตว์ผู้ล่าลำดับสูงสุด" (Apex Predator) ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมจำนวนสัตว์กินพืชและสัตว์ขนาดกลาง ไม่ให้เพิ่มจำนวนมากเกินไป จนส่งผลกระทบต่อความสมบูรณ์ของป่า หากประชากรเสือโคร่งลดลง ย่อมส่งผลต่อห่วงโซ่อาหารและสมดุลของระบบนิเวศในระยะยาว

การอนุรักษ์เสือโคร่งจึงไม่ได้หมายถึงการปกป้องสัตว์ป่าเพียงชนิดเดียว แต่ยังครอบคลุมถึงการอนุรักษ์ผืนป่าต้นน้ำ ความหลากหลายทางชีวภาพ และแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด ซึ่งล้วนมีความเชื่อมโยงกับคุณภาพสิ่งแวดล้อมและความมั่นคงของทรัพยากรธรรมชาติที่มนุษย์พึ่งพา

ผู้เชี่ยวชาญด้านสัตว์ป่ามองว่า ความสำเร็จของการอนุรักษ์เสือโคร่งจะเกิดขึ้นได้จากความร่วมมือของทุกภาคส่วน ทั้งการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด การลดการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมาย การฟื้นฟูผืนป่า การมีส่วนร่วมของชุมชนในพื้นที่ และการสร้างความตระหนักรู้แก่สังคม เพื่อให้เสียงคำรามของเสือโคร่งยังคงดังก้องอยู่ในผืนป่า และเป็นสัญลักษณ์ของระบบนิเวศที่อุดมสมบูรณ์และยั่งยืนต่อไปในอนาคต