ระบบสุริยะมี 8 ดาวเคราะห์ เรียงตามระยะจากดวงอาทิตย์ คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน ส่วนดาวพลูโตที่เคยถูกนับเป็นดวงที่ 9 ถูกจัดเป็น "ดาวเคราะห์แคระ" ตั้งแต่ปี 2006 บทความนี้พาไปรู้จักทั้ง 8 ดาวเคราะห์ และดาวเคราะห์แคระอีก 2 ดวง คือพลูโตกับซีรีส รวมเป็น 10 ดวง ว่าแต่ละดวงหน้าตาเป็นอย่างไร พื้นผิวเป็นแบบไหน ถ้าพร้อมแล้วไปดูกันเลย ดาวเคราะห์คืออะไร และทำไมพลูโตถึงไม่ใช่ดาวเคราะห์ สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) กำหนดไว้ในปี 2006 ว่าดาวเคราะห์ต้องมี 3 ข้อ โคจรรอบดวงอาทิตย์ มีมวลมากพอให้แรงโน้มถ่วงดึงตัวเองจนเป็นทรงกลม เคลียร์วัตถุอื่นออกจากเส้นทางโคจรของตัวเองได้ พลูโตผ่านสองข้อแรก แต่ไม่ผ่านข้อ 3 เพราะโคจรอยู่ในแถบไคเปอร์ที่มีวัตถุน้ำแข็งจำนวนมาก จึงถูกจัดเป็นดาวเคราะห์แคระ ปัจจุบัน IAU รับรองดาวเคราะห์แคระ 5 ดวง ได้แก่ ซีรีส พลูโต เฮาเมอา มาคีมาคี และเอริส บทความนี้เลือกพลูโตกับซีรีสมาแนะนำเพราะเป็นสองดวงที่คนรู้จักและมียานสำรวจไปถึงแล้ว กลุ่มของดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ ดาวเคราะห์หิน (ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวโลก ดาวอังคาร): มีพื้นผิวแข็ง เล็กและหนาแน่น ดาวเคราะห์ก๊าซยักษ์ (ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์): ส่วนใหญ่เป็นไฮโดรเจนกับฮีเลียม ไม่มีพื้นผิวแข็ง ดาวเคราะห์น้ำแข็งยักษ์ (ดาวยูเรนัส ดาวเนปจูน): มีน้ำ แอมโมเนีย และมีเทนในสัดส่วนสูงกว่าก๊าซยักษ์ ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ 8 ดวง หน้าตาและพื้นผิวเป็นอย่างไร 1. ดาวพุธ (Mercury) ดาวเคราะห์ดวงเล็กที่สุดและใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด หน้าตา: ลูกกลมสีเทาหม่น ดูคล้ายดวงจันทร์ของเรา พื้นผิว: เป็นหินและเต็มไปด้วยหลุมอุกกาบาต ไม่มีบรรยากาศหนาพอปกป้องจากการชนของอุกกาบาต ที่ขั้วโลกมีหลุมลึกที่แสงอาทิตย์ส่องไม่ถึง และพบหลักฐานของน้ำแข็งอยู่ในนั้น ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 4,879 กม. ระยะจากดวงอาทิตย์: ราว 58 ล้านกม. 1 ปี: 88 วันโลก อุณหภูมิ: ราว 430 องศาเซลเซียส ตอนกลางวัน และ -180 องศาเซลเซียส ตอนกลางคืน ดวงจันทร์บริวาร: ไม่มี ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดแต่ไม่ใช่ดาวที่ร้อนที่สุด เพราะแทบไม่มีบรรยากาศเก็บความร้อน พอกลางคืนความร้อนก็หนีไปหมด 2. ดาวศุกร์ (Venus) ดาวเคราะห์ที่ร้อนที่สุด หน้าตา: สว่างมากบนท้องฟ้า เรียกว่าดาวประจำเมืองหรือดาวพระศุกร์ แต่จริงๆ ถูกห่อด้วยเมฆหนาสีเหลืองขาว มองไม่เห็นพื้นผิว พื้นผิว: เป็นหินแห้งแล้ง มีภูเขาไฟและที่ราบลาวาจำนวนมาก บรรยากาศส่วนใหญ่เป็นคาร์บอนไดออกไซด์ ความกดอากาศที่พื้นสูงกว่าโลกประมาณ 90 เท่า และมีเมฆกรดซัลฟิวริก ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 12,104 กม. ใกล้เคียงโลก ระยะจากดวงอาทิตย์: ราว 108 ล้านกม. 1 ปี: ราว 225 วันโลก อุณหภูมิพื้นผิว: ราว 465 องศาเซลเซียส ร้อนพอจะหลอมตะกั่ว หมุนรอบตัวเองสวนทางกับดาวส่วนใหญ่ และหมุนช้ามาก 1 รอบใช้ราว 243 วันโลก ซึ่งนานกว่า 1 ปีของดาวศุกร์เอง ดวงจันทร์บริวาร: ไม่มี ดาวศุกร์ขนาดใกล้เคียงโลกจนเคยถูกเรียกว่า "ดาวพี่น้อง" แต่สภาพจริงเหมือนนรก เป็นตัวอย่างว่าภาวะเรือนกระจกรุนแรงได้แค่ไหน 3. โลก (Earth) บ้านของเรา หน้าตา: ลูกกลมสีฟ้าสลับขาวและเขียว เพราะมีมหาสมุทรและเมฆปกคลุม พื้นผิว: น้ำปกคลุมราว 71% ส่วนที่เหลือเป็นแผ่นดิน มีภูเขา ทะเลทราย และป่า เป็นดาวเคราะห์ดวงเดียวที่ยืนยันแล้วว่ามีสิ่งมีชีวิต บรรยากาศเป็นไนโตรเจนราว 78% และออกซิเจนราว 21% ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 12,742 กม. ระยะจากดวงอาทิตย์: ราว 150 ล้านกม. (1 หน่วยดาราศาสตร์) 1 ปี: ราว 365.25 วัน อุณหภูมิเฉลี่ย: ราว 15 องศาเซลเซียส ดวงจันทร์บริวาร: 1 ดวง คือ ดวงจันทร์ (The Moon) ซึ่งใหญ่เป็นอันดับ 5 ในบรรดาดวงจันทร์ทั้งหมดของระบบสุริยะ พอเทียบกับดาวดวงอื่นแล้วจะเห็นว่าโลกอยู่ในระยะที่ไม่ร้อนไม่เย็นเกินไป น้ำจึงเป็นของเหลวได้ 4. ดาวอังคาร (Mars) ดาวเคราะห์สีแดง หน้าตา: สีส้มแดงเพราะพื้นผิวมีสนิมเหล็ก (ไอรอนออกไซด์) พื้นผิว: เป็นหินและฝุ่นทราย มีภูเขาไฟโอลิมปัสมอนส์สูงราว 22 กม. ซึ่งสูงที่สุดในระบบสุริยะ มีหุบเหว Valles Marineris ยาวราว 4,000 กม. และมีหมวกน้ำแข็งที่ขั้ว ร่องรอยแม่น้ำโบราณแสดงว่าอดีตเคยมีน้ำไหลบนพื้นผิว ปัจจุบันบรรยากาศบางมาก ส่วนใหญ่เป็นคาร์บอนไดออกไซด์ ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 6,779 กม. ระยะจากดวงอาทิตย์: ราว 228 ล้านกม. 1 ปี: ราว 687 วันโลก 1 วัน: ราว 24 ชม. 37 นาที ใกล้เคียงโลก อุณหภูมิเฉลี่ย: ราว -60 องศาเซลเซียส ดวงจันทร์บริวาร: 2 ดวง คือโฟบอสและดีมอส ดาวอังคารคือเป้าหมายสำรวจอันดับต้นๆ เพราะเคยมีน้ำ จึงเป็นที่ที่นักวิทยาศาสตร์หวังจะพบร่องรอยของสิ่งมีชีวิตในอดีต 5. ดาวพฤหัสบดี (Jupiter) ราชาแห่งดาวเคราะห์ หน้าตา: แถบเมฆสีน้ำตาล ส้ม และขาวสลับกัน มีจุดแดงใหญ่ (Great Red Spot) ซึ่งเป็นพายุขนาดใหญ่ที่คงอยู่มานานหลายร้อยปี พื้นผิว: ไม่มีพื้นผิวแข็ง เป็นก๊าซไฮโดรเจนและฮีเลียมที่ลึกลงไปจะอัดแน่นขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นของเหลว ถ้าลงไปลึกพอจะเจอความกดดันและอุณหภูมิที่สูงมหาศาล ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 140,000 กม. ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ มีมวลมากกว่าดาวเคราะห์อื่นรวมกันทั้งหมดกว่า 2 เท่า ระยะจากดวงอาทิตย์: ราว 778 ล้านกม. 1 ปี: ราว 12 ปีโลก 1 วัน: ราว 10 ชั่วโมง หมุนเร็วที่สุดในบรรดาดาวเคราะห์ ดวงจันทร์บริวาร: กว่า 101 ดวง ที่เด่นคือ 4 ดวงใหญ่ที่กาลิเลโอค้นพบเมื่อปี 1610 ได้แก่ ไอโอ ยูโรปา แกนิมีด และคัลลิสโต โดยแกนิมีดเป็นดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ ใหญ่กว่าดาวพุธ มีวงแหวนบางๆ ดาวพฤหัสใหญ่จนเหมือนระบบสุริยะขนาดย่อมที่มีดวงจันทร์เป็นบริวาร แรงโน้มถ่วงของมันยังช่วยเบี่ยงเบนวัตถุจากอวกาศไปได้ด้วย 6. ดาวเสาร์ (Saturn) เจ้าแห่งวงแหวน หน้าตา: สีเหลืองซีด มีวงแหวนสวยงามที่สุดในบรรดาดาวเคราะห์ พื้นผิว: ไม่มีพื้นผิวแข็ง เป็นก๊าซไฮโดรเจนและฮีเลียมเช่นเดียวกับดาวพฤหัส วงแหวนประกอบด้วยก้อนน้ำแข็งและหินตั้งแต่ขนาดเม็ดทรายไปจนถึงก้อนใหญ่ ความหนาแน่นเฉลี่ยของดาวเสาร์ต่ำกว่าน้ำ ในทางทฤษฎีถ้ามีอ่างน้ำใหญ่พอ ดาวเสาร์จะลอยได้ ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 116,000 กม. ใหญ่เป็นอันดับ 2 ระยะจากดวงอาทิตย์: ราว 1,434 ล้านกม. 1 ปี: ราว 29 ปีโลก 1 วัน: ราว 10.7 ชั่วโมง ดวงจันทร์บริวาร: กว่า 280 ดวง ที่เด่นคือ ไททัน ซึ่งใหญ่เป็นอันดับ 2 ในระบบสุริยะและมีบรรยากาศหนา และ เอนเซลาดัส ซึ่งพ่นไอน้ำออกมาจากใต้น้ำแข็ง ถึงดาวพฤหัสและดาวดวงอื่นจะมีวงแหวนเหมือนกัน แต่ไม่มีดวงไหนเด่นเท่าดาวเสาร์ เพราะวงแหวนของดาวเสาร์สะท้อนแสงได้ดีมาก 7. ดาวยูเรนัส (Uranus) ดาวเคราะห์ที่นอนตะแคง หน้าตา: สีฟ้าอมเขียวเรียบๆ เพราะก๊าซมีเทนในบรรยากาศดูดกลืนแสงสีแดง พื้นผิว: ไม่มีพื้นผิวแข็ง ชั้นนอกเป็นไฮโดรเจน ฮีเลียม และมีเทน ภายในเป็นส่วนผสมของน้ำ แอมโมเนีย และมีเทนที่ร้อนและหนาแน่น จัดเป็นดาวเคราะห์น้ำแข็งยักษ์ ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 50,700 กม. ระยะจากดวงอาทิตย์: ราว 2,871 ล้านกม. 1 ปี: ราว 84 ปีโลก 1 วัน: ราว 17 ชั่วโมง แกนเอียงราว 98 องศา จึงหมุนเหมือนนอนกลิ้งไปตามวงโคจร อุณหภูมิต่ำสุดที่วัดได้ราว -224 องศาเซลเซียส ต่ำที่สุดในบรรดาดาวเคราะห์ ดวงจันทร์บริวาร: ราว 28 ถึง 29 ดวง ดวงใหญ่ 5 ดวงคือ มิแรนดา แอเรียล อัมเบรียล ไทเทเนีย และโอเบอรอน ตั้งชื่อตามตัวละครในงานของเชกสเปียร์และอเล็กซานเดอร์ โพป มีวงแหวนบางและจาง ความแปลกของดาวยูเรนัสคือแกนเอียง ซึ่งนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเกิดจากการชนครั้งใหญ่ในอดีต 8. ดาวเนปจูน (Neptune) ดาวเคราะห์ที่ไกลที่สุด หน้าตา: สีน้ำเงินเข้มสด มีแถบเมฆสีขาวบางๆ พื้นผิว: ไม่มีพื้นผิวแข็ง โครงสร้างคล้ายดาวยูเรนัส เป็นดาวเคราะห์น้ำแข็งยักษ์ มีลมแรงที่สุดในระบบสุริยะ ความเร็วสูงถึงราว 2,000 กม./ชม. ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 49,200 กม. ระยะจากดวงอาทิตย์: ราว 4,495 ล้านกม. 1 ปี: ราว 165 ปีโลก 1 วัน: ราว 16 ชั่วโมง อุณหภูมิ: ราว -214 องศาเซลเซียส ดวงจันทร์บริวาร: 16 ดวง ดวงใหญ่ที่สุดคือ ไทรทัน ซึ่งโคจรสวนทางกับการหมุนของดาวเนปจูน ดวงอื่นที่รู้จัก เช่น โพรทีอุส และ เนรีด เป็นดาวเคราะห์ที่ถูกค้นพบจากการคำนวณทางคณิตศาสตร์ก่อนจะมีใครมองเห็นผ่านกล้อง (ปี 1846) ความน่าสนใจของดาวเนปจูนคือการค้นพบ ที่ใช้ตัวเลขทำนายตำแหน่งล่วงหน้าได้ และพอมองไปจริงๆ ก็เจอดาวอยู่ตรงนั้น ดาวเคราะห์แคระ 2 ดวงที่น่ารู้จัก 9. ดาวพลูโต (Pluto) ดาวเคราะห์แคระที่คนยังคิดถึง หน้าตา: สีน้ำตาลอมครีม มีบริเวณรูปหัวใจสีขาวชื่อ Tombaugh Regio ที่ยานนิวฮอไรซอนส์ถ่ายไว้เมื่อปี 2015 พื้นผิว: มีที่ราบน้ำแข็งไนโตรเจนที่เรียบเนียนและยังมีการเคลื่อนตัว มีภูเขาน้ำแข็งสูงหลายพันเมตร และมีชั้นบรรยากาศบางมาก ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 2,377 กม. เล็กกว่าดวงจันทร์ของเรา ค้นพบเมื่อปี 1930 โดย ไคลด์ ทอมบอ (Clyde Tombaugh) 1 ปี: ราว 248 ปีโลก อุณหภูมิ: ราว -230 องศาเซลเซียส ดวงจันทร์บริวาร: 5 ดวง ได้แก่ ชารอน สติกซ์ นิกซ์ เคอร์เบรอส และไฮดรา ชารอนมีขนาดประมาณครึ่งหนึ่งของพลูโต ถึงจะถูกลดชั้น แต่พลูโตก็ยังเป็นดาวที่เต็มไปด้วยเรื่องน่าตื่นเต้น ภาพรูปหัวใจจากยานนิวฮอไรซอนส์ทำให้คนทั่วโลกกลับมาสนใจอีกครั้ง 10. ซีรีส (Ceres) ดาวเคราะห์แคระที่อยู่ระหว่างดาวอังคารกับดาวพฤหัส หน้าตา: ลูกกลมสีเทาเข้ม มีจุดสว่างขาวในหลุมอุกกาบาตชื่อ Occator พื้นผิว: เป็นหินผสมน้ำแข็ง เต็มไปด้วยหลุมอุกกาบาต จุดสว่างที่ยานดอว์นพบเมื่อปี 2015 เป็นเกลือที่หลงเหลือจากน้ำเค็มที่ซึมขึ้นมาแล้วระเหย ข้อมูลสำคัญ ขนาด: เส้นผ่านศูนย์กลางราว 940 กม. อยู่ในแถบดาวเคราะห์น้อยระหว่างดาวอังคารกับดาวพฤหัส เป็นวัตถุที่ใหญ่ที่สุดในแถบนี้ ค้นพบเมื่อปี 1801 โดยจูเซปเป เปียซซี 1 ปี: ราว 4.6 ปีโลก 1 วัน: ราว 9 ชั่วโมง ดวงจันทร์บริวาร: ไม่มี ซีรีสเคยถูกนับเป็นดาวเคราะห์ในยุคแรกหลังค้นพบ ก่อนจะถูกลดเป็นดาวเคราะห์น้อย แล้วได้เลื่อนเป็นดาวเคราะห์แคระในปี 2006 ระบบสุริยะมี 8 ดาวเคราะห์ที่แตกต่างกันมาก ตั้งแต่ดาวหินร้อนจัดอย่างดาวศุกร์ ไปจนถึงยักษ์ก๊าซและน้ำแข็งที่ไม่มีพื้นผิวแข็ง และยังมีดาวเคราะห์แคระอย่างพลูโตและซีรีสที่น่าสนใจไม่แพ้กัน สำหรับผมดาวที่น่าทึ่งที่สุด คือ ดาวเสาร์เพราะเอกลักษณ์เด่นของวงแหวนที่ทำให้มองแวบเดียวก็รู้ว่าเป็นดาวอะไร และมีความสวยงาม เพื่อนๆ ชอบดาวดวงไหนคอมเมนต์มาแบ่งปันความคิดเห็นกันได้นะครับ ขอบคุณครับ ภาพหน้าปก และ ภาพทั้งหมด ออกแบบโดย HappyBlock Pol (ภาพสร้างสรรค์ด้วย AI) เปิดประสบการณ์ความบันเทิงที่หลากหลายสุดปัง บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !