รัฐบาลทรัมป์เตรียมแผนบริหารไม่ผ่านคองเกรส หากแพ้เลือกตั้ง ทำได้จริงหรือไม่ ?

การเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ ที่ใกล้เข้ามาเรื่อยๆ ล่าสุด มีรายงานว่าทำเนียบขาวและรัฐบาลของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ กำลังวางแผนที่จะบริหารประเทศโดยไม่ผ่านสภาคองเกรส หากพรรคเดโมแครตชนะเลือกตั้งกลางเทอม

รอยเตอร์ส เปิดเผยว่ารัฐบาลของทรัมป์ใช้เวลาหลายเดือนที่ผ่านมาเตรียมรับมือความเป็นไปได้ที่พรรคเดโมแครตจะเข้ามาครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรส โดยได้มีการพัฒนาแผนเพื่อเดินหน้าผลักดันวาระสำคัญของรัฐบาลผ่านอำนาจฝ่ายบริหาร ขณะเดียวกันกำลังก็เตรียมรับมือกับการตรวจสอบการทำงานของรัฐบาลทรัมป์

นับตั้งแต่เดือนเมษายนที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลทรัมป์ ได้ทำงานร่วมกับสำนักงานที่ปรึกษากฎหมายทำเนียบขาว เพื่อระบุมาตรการต่าง ๆ ที่ประธานาธิบดีทรัมป์สามารถดำเนินการได้โดยอาศัยอำนาจฝ่ายบริหาร โดยไม่ต้องขอความเห็นชอบจากสภาคองเกรส ทั้งในประเด็นการเข้าเมือง มาตรการภาษีศุลกากร ค่าที่อยู่อาศัย รวมถึงการใช้จ่ายงบประมาณของรัฐบาลกลาง

นอกจากนี้ที่ปรึกษากฎหมายประจำทำเนียบขาวและทีมงาน กำลังพิจารณาด้วยว่าทรัมป์สามารถดำเนินการอะไรได้บ้างตามกฎหมายด้วยตนเอง มีเรื่องใดบ้างที่เขาสามารถผลักดันขอบเขตอำนาจของประธานาธิบดีให้กว้างขึ้นได้ และจะปกป้องการตัดสินใจเหล่านั้นในชั้นศาลอย่างไร

แล้วการบริหารประเทศโดยไม่ผ่านสภาคองเกรส  สามารถทำได้จริงหรือไม่ ?

นับตั้งแต่กลับเข้ารับตำแหน่งในเดือนมกราคม 2025 ทรัมป์ได้ทดสอบขอบเขตอำนาจของประธานาธิบดีมาแล้วหลายครั้ง โดยใช้อำนาจฝ่ายบริหารเพื่อบังคับใช้มาตรการภาษีศุลกากรในวงกว้าง เพิ่มความเข้มงวดในการบังคับใช้กฎหมายตรวจคนเข้าเมือง ลดจำนวนบุคลากรในหน่วยงานรัฐบาลกลาง และเดินหน้านโยบายต่างประเทศ รวมถึงการทำสงครามกับอิหร่าน โดยไม่ต้องผ่านความเห็นชอบจากสภาคองเกรสหรือออกกฎหมายฉบับใหม่

เนธาน กอนซาเลส บรรณาธิการของ Inside Elections ซึ่งนำเสนอการวิเคราะห์การเมืองโดยไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด กล่าวว่า ในช่วงสองปีที่ผ่านมา ประธานาธิบดีทรัมป์แทบจะเพิกเฉยต่อสภาคองเกรส และพยายามดำเนินการให้ได้มากที่สุดผ่านคำสั่งฝ่ายบริหารและการใช้อำนาจของฝ่ายบริหาและทรัมป์จะเดินหน้าทำเช่นนี้ต่อไป หากพรรคเดโมแครตได้เสียงข้างมากในสภา

แต่หากพรรคเดโมแครตเข้ามาครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรส ก็อาจสร้างอุปสรรคสำคัญต่อรัฐบาลทรัมป์ได้ เพราะเมื่อพรรคเดโมแครตควบคุมเสียงข้างมากในวุฒิสภา ก็จะสามารถขัดขวางการรับรองบุคคลที่ทรัมป์เสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งในฝ่ายตุลาการและฝ่ายบริหาร รวมถึงผู้ที่เขาเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาศาลฎีกาด้วย

อย่างไรก็ตาม มีอุปสรรคอย่างหนึ่งที่ทรัมป์ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ด้วยการใช้อำนาจฝ่ายบริหาร นั่นคือ การสอบสวนของสภาคองเกรส

ก่อนหน้านี้ สำนักข่าวรอยเตอร์เคยรายงานว่า แกนนำพรรคเดโมแครตในสภาผู้แทนราษฎรและผู้ช่วยคณะกรรมาธิการต่าง ๆ ได้หารือถึงแนวทางการใช้การไต่สวนเพื่อตรวจสอบว่าทรัมป์ใช้อำนาจประธานาธิบดีเพื่อเอื้อประโยชน์ให้แก่ตนเอง พันธมิตร หรือผู้บริจาคเงินสนับสนุนหรือไม่

ขณะเดียวกันก็มีรายงานว่าผู้ช่วยของทรัมป์ได้เตรียมรับมือกับความเป็นไปได้นี้มานานหลายเดือนแล้ว