กล้องโทรทรรศน์อวกาศ ฮับเบิล และ ยูคลิด เผยภาพวาระสุดท้ายอันน่าทึ่งของดาวฤกษ์ใน เนบิวลาตาแมว

วันที่ 10 มีนาคมที่ผ่านมา นาซาเผยแพร่ภาพถ่ายอวกาศประจำวัน ซึ่งเป็นภาพอันน่าทึ่งของดาวฤกษ์ที่กำลังสิ้นอายุขัย ณ ใจกลางเนบิวลาตาแมว (Cat's Eye Nebula หรือรู้จักกันในชื่อ NGC 6543) โดยภาพนี้เป็นผลงานจากการผนึกกำลังสังเกตการณ์ของกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล (Hubble) และยูคลิด (Euclid) 

เนบิวลาตาแมวจัดเป็นเนบิวลาดาวเคราะห์ (Planetary nebula) ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากโลกออกไปราว 4,400 ปีแสง ในกลุ่มดาวมังกร (Draco) อย่างไรก็ตาม คำว่าเนบิวลาดาวเคราะห์นั้นอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ เพราะในความเป็นจริงแล้วมันไม่ได้มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับดาวเคราะห์เลย

นักดาราศาสตร์ในอดีตมองเห็นเนบิวลาเหล่านี้เป็นทรงกลมผ่านกล้องโทรทรรศน์ยุคแรก จึงเชื่อว่ามันอาจคล้ายกับดาวเคราะห์ก๊าซยักษ์ในระบบสุริยะของเรา แต่ปัจจุบันเราทราบแล้วว่า วัตถุที่มีสีสันสวยงามเหล่านี้ คือ กลุ่มเปลือกก๊าซมหาศาลที่ถูกปล่อยออกมาจากดาวฤกษ์ที่เข้าสู่ช่วงสุดท้ายของชีวิต

เมื่อดาวฤกษ์ใช้เชื้อเพลิงไฮโดรเจนสำหรับการหลอมรวมนิวเคลียสจนหมด แรงดันที่ผลักออกไปจะลดลง ทำให้ชั้นก๊าซรอบนอกหดตัว ก่อนที่อะตอมในก๊าซจะชนกันและปล่อยพลังงานออกมา ส่งผลให้ก๊าซขยายตัวออกสู่ภายนอกจนกลายเป็นเนบิวลาสีสันสดใสอย่างที่เราเห็น

องค์การนาซา (NASA) ระบุเพิ่มเติมว่า ภาพที่ได้จากการสังเกตการณ์ร่วมกันของกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลและยูคลิดช่วย "เปิดเผยให้เห็นถึงความซับซ้อนอันน่าทึ่งของการตายของดาวฤกษ์ในวัตถุนี้" 

กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลสามารถซูมเข้าไปจับภาพเปลือกก๊าซบริเวณศูนย์กลางของเนบิวลาได้อย่างใกล้ชิด ในขณะที่กล้องโทรทรรศน์อวกาศยูคลิดได้จับภาพในมุมมองที่กว้างกว่า ซึ่งเผยให้เห็นรัศมีก๊าซ (Halo) ขนาดใหญ่ที่กำลังขยายตัวออกสู่อวกาศ รัศมีก๊าซนี้ถูกระเบิดพ่นออกมาจากดาวฤกษ์ในระยะที่เก่าแก่กว่ามาก ก่อนหน้าที่เนบิวลาหลักจะก่อตัวขึ้นเสียอีก

นอกจากนี้ มุมมองภาพที่กว้างใหญ่จากกล้องยูคลิดยังช่วยเผยให้เห็นกาแล็กซีอันห่างไกลอีกนับพันที่ซ่อนตัวอยู่เป็นฉากหลังของเนบิวลา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความกว้างใหญ่ไพศาลของอวกาศที่กล้องโทรทรรศน์อวกาศทั้งสองตัวกำลังเปิดเผยให้นักดาราศาสตร์ได้ศึกษา