หัวใจล้มเหลวในไทย แนวโน้มเพิ่มขึ้น ผู้ป่วยหลักล้าน เสียชีวิตราว 10% ต่อปี

ภาวะหัวใจล้มเหลว (Heart Failure) กำลังเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย หลังข้อมูลจากงานวิชาการและหน่วยงานด้านสาธารณสุขหลายแห่งระบุว่า จำนวนผู้ป่วยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ทั้งจากการเข้าสู่สังคมสูงวัยและการเพิ่มขึ้นของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน และโรคหลอดเลือดหัวใจ

ปัจจุบันมีการประเมินว่าประเทศไทยมีผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวประมาณ 1% ของประชากร หรือคิดเป็นผู้ป่วยระดับ หลักล้านคน โดยภาวะดังกล่าวเกิดจากการที่หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงอวัยวะต่าง ๆ ได้อย่างเพียงพอ ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการเหนื่อยง่าย หายใจลำบาก บวมที่ขา หรืออ่อนเพลีย ซึ่งกระทบต่อคุณภาพชีวิตและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิต

ข้อมูลจากงานวิชาการด้านการพยาบาลผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวในประเทศไทย ระบุว่า ภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันมีความชุกประมาณ 2–3% ของประชากรทั่วไป และอาจพบได้สูงถึง 20–30% ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 70 ปีในบางกลุ่มประชากรที่ศึกษา สะท้อนว่าผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

ด้านข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุข พบว่า อัตราผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงปี 2562–2566 จากประมาณ 264–310 คนต่อประชากรแสนคน เพิ่มเป็น 329.68 คนต่อประชากรแสนคน ในปี 2566 ขณะที่ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีสัดส่วนผู้ป่วยสูงกว่าภูมิภาคอื่น ส่วนกรุงเทพมหานครมีสัดส่วนผู้ป่วยประมาณ 7.9% ของผู้ป่วยทั้งหมด

ในด้านความรุนแรงของโรค หลายงานวิจัยในประเทศไทยระบุว่า ผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวมีอัตราการเสียชีวิตเฉลี่ยประมาณ 10% ต่อปี และมีผู้ป่วยประมาณ 50% เสียชีวิตภายใน 5 ปี หลังได้รับการวินิจฉัยโรค ขณะที่บางการศึกษาระดับโรงพยาบาลจังหวัด พบอัตราการเสียชีวิตเฉลี่ย 4.7–5.4% ต่อปี และมีอัตราการกลับเข้ารักษาซ้ำในโรงพยาบาลมากกว่า 30% ของผู้ป่วยทั้งหมด

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจระบุว่า การวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น รวมถึงการควบคุมโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง และการปรับพฤติกรรมสุขภาพ สามารถช่วยลดความรุนแรงของโรค ลดการกลับมานอนโรงพยาบาล และเพิ่มโอกาสการมีคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยได้