"เกาหลีเหนือ" โชว์มือถือแบรนด์ตัวเองผลิตจริงหรือรีแบรนด์จีน?

เกาหลีเหนือเปิดภาพใหม่ของประเทศผ่านงาน Pyongyang Spring International Trade Fair งานแสดงสินค้านานาชาติที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ ด้วยการนำเสนอสมาร์ตโฟนแบรนด์ท้องถิ่นรุ่นล่าสุดอย่าง Jindallae ซึ่งแปลว่า ดอกอาซาเลีย ดอกไม้ประจำคาบสมุทรเกาหลี

ภายในงาน มีการจัดแสดงสมาร์ตโฟนดีไซน์ทันสมัยหลายสี พร้อมโมดูลกล้องวงกลมขนาดใหญ่คล้ายสมาร์ตโฟนเรือธงในตลาดโลก สะท้อนความพยายามของเปียงยางในการสร้างภาพลักษณ์ว่า ประเทศยังสามารถพัฒนาเทคโนโลยีผู้บริโภคได้ แม้อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรหนักจากนานาชาติ

สื่อทางการเกาหลีเหนือระบุว่า งานดังกล่าวมีบริษัทและองค์กรเข้าร่วมกว่า 290 แห่ง จากหลายประเทศ ทั้งรัสเซีย จีน มองโกเลีย สวิตเซอร์แลนด์ และไทย แต่ไม่ได้เปิดเผยจำนวนผู้เข้าร่วมงานหรือรายละเอียดเชิงพาณิชย์เพิ่มเติม

Jindallae ถูกเปิดตัวครั้งแรกตั้งแต่ปี 2017 และรุ่นล่าสุดมีลักษณะใกล้เคียงกับโมเดลที่เปิดตัวเมื่อปีที่ผ่านมา ตามรายงานของสำนักข่าวยอนฮัปของเกาหลีใต้

อย่างไรก็ตาม แม้ภายนอกจะดูใกล้เคียงสมาร์ตโฟนระดับสากล แต่ระบบการใช้งานของโทรศัพท์ในเกาหลีเหนือแตกต่างจากโลกภายนอกอย่างสิ้นเชิง เพราะประชาชนส่วนใหญ่ไม่สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตโลกได้

สมาร์ตโฟนในประเทศจะเชื่อมต่อได้เพียงเครือข่ายอินทราเน็ตภายในประเทศที่ถูกควบคุมอย่างเข้มงวด ซึ่งทำให้รัฐสามารถจำกัดข้อมูล ข่าวสาร และกิจกรรมออนไลน์ของประชาชนได้ทั้งหมด

รายงานของ BBC ก่อนหน้านี้ยังระบุว่า โทรศัพท์มือถือในเกาหลีเหนือบางรุ่น สามารถแคปหน้าจออัตโนมัติเป็นระยะ และจัดเก็บไว้ในโฟลเดอร์ลับที่เจ้าหน้าที่รัฐสามารถเข้าถึงได้ สะท้อนว่ามือถือในเกาหลีเหนืออาจไม่ได้เป็นเพียงอุปกรณ์สื่อสาร แต่ยังเป็นเครื่องมือเฝ้าระวังของรัฐด้วย

อีกประเด็นสำคัญคือ คำถามเกี่ยวกับการผลิตจริงของสมาร์ตโฟนเหล่านี้ เพราะแม้เปียงยางจะโปรโมตว่าเป็นแบรนด์ท้องถิ่น แต่นักวิเคราะห์จำนวนมากยังสงสัยว่า เกาหลีเหนือมีศักยภาพเพียงพอหรือไม่ในการผลิตฮาร์ดแวร์เทคโนโลยีขั้นสูงด้วยตัวเอง

มาร์ติน วิลเลียมส์ นักวิชาการด้านเกาหลีเหนือ เปิดเผยในรายงานปี 2024 ว่า โทรศัพท์จำนวนมากอาจถูกผลิตโดยบริษัทจีน ก่อนนำมารีแบรนด์สำหรับตลาดเกาหลีเหนือ เนื่องจากมาตรการคว่ำบาตรของสหประชาชาติ ห้ามส่งออกฮาร์ดแวร์โทรศัพท์มือถือเข้าสู่เกาหลีเหนือโดยตรง

ข้อมูลล่าสุดจากสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ หรือ ITU ระบุว่า เกาหลีเหนือมีผู้ใช้งานโทรศัพท์มือถือราว 6.35 ล้านเลขหมาย ณ สิ้นปี 2022 ถือเป็นสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แม้ประเทศจะยังปิดกั้นโลกภายนอก

นอกจาก Jindallae แล้ว เกาหลีเหนือยังมีแบรนด์มือถือท้องถิ่นอื่น เช่น Arirang และ Phurunhanal หรือ ท้องฟ้าสีคราม ซึ่งล้วนสะท้อนความพยายามสร้างอุตสาหกรรมเทคโนโลยีภายในประเทศ

นักวิเคราะห์มองว่า การโชว์สินค้าเทคโนโลยีครั้งนี้ ไม่ได้มีเป้าหมายด้านการค้าผู้บริโภคเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นสัญญาณทางการเมืองและเศรษฐกิจ ว่าเกาหลีเหนือกำลังพยายามแสดงภาพการฟื้นตัว หลังความสัมพันธ์กับรัสเซียแน่นแฟ้นขึ้นอย่างมากในช่วงสงครามยูเครน

ก่อนหน้านี้ เกาหลีใต้ประเมินว่า เศรษฐกิจเกาหลีเหนือเริ่มมีสัญญาณดีขึ้น ส่วนหนึ่งมาจากความร่วมมือกับรัสเซีย หลังเปียงยางส่งกำลังพลและอาวุธสนับสนุนมอสโก แลกกับความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และการทหาร

ทั้งหมดนี้ทำให้สมาร์ตโฟนเกาหลีเหนือ อาจไม่ใช่เพียงสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ธรรมดา แต่กำลังกลายเป็นสัญลักษณ์ใหม่ของยุทธศาสตร์ประเทศ ที่พยายามสร้างภาพความทันสมัย ท่ามกลางข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ การคว่ำบาตร และการควบคุมประชาชนอย่างเข้มข้นที่สุดแห่งหนึ่งของโลก