ทรัมป์สั่งแบน Anthropic พ้นหน่วยงานรัฐ ปมปะทะเพนตากอนสะเทือนสัญญา 200 ล้านดอลลาร์

วันที่ 27 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้มีคำสั่งให้หน่วยงานรัฐบาลกลางทุกแห่งยุติการใช้งานเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ของบริษัท Anthropic ทันที คำสั่งฟ้าผ่าในครั้งนี้เกิขึ้นหลังความขัดแย้งระหว่าง Anthropic กับกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ (Pentagon) ในประเด็นด้านจริยธรรมและความมั่นคงของชาติ 

ชนวนความขัดแย้งเงื่อนไข "All lawful purposes"

ปัญหาดังกล่าวเริ่มขึ้นจากการที่กระทรวงกลาโหมเรียกร้องให้บริษัท Anthropic เปิดทางให้กองทัพใช้งานปัญญาประดิษฐ์AI รุ่น Claude ได้เพื่อวัตถุประสงค์ที่ถูกกฎหมายทุกอย่าง (All lawful purposes) โดยไม่มีข้อจำกัด แต่ดาริโอ อาโมเดอี (Dario Amodei) ซีอีโอของบริษัท Anthropic ปฏิเสธข้อเรียกร้องนี้อย่างเด็ดขาด

โดยยืนกรานข้อเสนอ 2 ข้อที่บริษัทไม่อาจยอมรับได้ คือ ห้ามใช้ปัญญาประดิษฐ์ AI เพื่อการเฝ้าระวังประชาชนในประเทศแบบเหวี่ยงแห (mass domestic surveillance) และห้ามใช้ปัญญาประดิษฐ์ AI พัฒนาอาวุธอัตโนมัติที่สามารถตัดสินใจโจมตีได้โดยปราศจากมนุษย์ควบคุม แม้ว่าทางกระทรวงกลาโหมจะออกมายืนยันว่าไม่มีความสนใจที่จะนำปัญญาประดิษฐ์ AI ไปใช้ในลักษณะนั้นก็ตาม

มาตรการตอบโต้ขั้นเด็ดขาดจากทำเนียบขาวและเพนตากอน ประธานาธิบดีทรัมป์ได้โพสต์ข้อความโจมตี Anthropic อย่างดุเดือดว่าเป็น บริษัทฝ่ายซ้ายจัด (Woke) ที่พยายามมาสั่งการวิธีทำสงครามของกองทัพ

ในขณะที่พีท เฮกเซธ (Pete Hegseth) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้สั่งให้ยกเลิกการใช้เทคโนโลยีของ Anthropic ในหน่วยงานรัฐทั้งหมดภายใน 6 เดือน พร้อมทั้งประกาศให้บริษัท Anthropic เป็นความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อุปทาน (Supply-Chain Risk) ซึ่งถือเป็นการตัดขาดไม่ให้บริษัทใดก็ตามที่ทำธุรกิจกับกองทัพสหรัฐฯ มีความสัมพันธ์ทางการค้ากับ Anthropic อีกต่อไป

ยิ่งไปกว่านั้น รัฐบาลยังขู่ที่จะบังคับใช้กฎหมาย Defense Production Act เพื่อเข้ายึดเทคโนโลยีดังกล่าวด้วย ผลกระทบมหาศาลต่อธุรกิจและปฏิบัติการทางการทหาร คำสั่งนี้ส่งผลให้สัญญาของบริษัท Anthropic กับกระทรวงกลาโหมมูลค่าสูงสุดถึง 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือ 6,200 ล้านบาท ต้องถูกยกเลิกทันที และอาจส่งผลกระทบอย่างหนักต่อแผนการเสนอขายหุ้น IPO ของบริษัทที่วางไว้ในช่วงกลางปี 2026 รวมไปถึงฐานลูกค้าเอกชนรายใหญ่ที่อาจถูกบังคับให้ต้องเลือกข้าง

ในด้านความมั่นคงการถอดปัญญาประดิษฐ์ AI รุ่น Claude ออกจากระบบถือเป็นเรื่องน่าปวดหัวสำหรับกองทัพ เนื่องจาก Claude เป็น AI เพียงรุ่นเดียวที่ทำงานอยู่ในระบบลับ (Classified systems) ของกองทัพสหรัฐฯ ในปัจจุบัน และอาจเคยถูกนำไปใช้งานจริงมาแล้วในปฏิบัติการจับกุมประธานาธิบดีมาดูโร (Maduro) ของเวเนซุเอลาเมื่อต้นปีที่ผ่านมา

นอกจากนี้ วุฒิสมาชิกและนักวิเคราะห์บางรายยังชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงทางการเมือง โดยตั้งข้อสังเกตว่า การแบนครั้งนี้อาจเป็นการเบนเข็มสัญญาไปให้ xAI บริษัทของอีลอน มัสก์ (Elon Musk) ผู้สนับสนุนรายใหญ่ของทรัมป์ หลังจากที่มีรายงานว่า AI ของ xAI เพิ่งได้รับการอนุมัติให้ใช้งานในระบบลับของกระทรวงกลาโหมเพียง 3 วันก่อนหน้าที่บริษัท Anthropic จะถูกแบน โดย xAI ยอมรับเงื่อนไข "All lawful purposes" ทุกประการ แม้เจ้าหน้าที่รัฐหลายคนจะกังวลเรื่องปัญหาด้านความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือของ AI รุ่นดังกล่าวก็ตาม