เมื่อนักบวชแห่งศาสนจักรยอมขายวิญญาณเพื่อแลกกับอำนาจ อำนาจ เมืองอาดานา แคว้นซิลิเซีย ทางตอนใต้ของตุรกีในปัจจุบัน คือสถานที่ที่ตำนานสัญญาปีศาจได้เริ่มต้นขึ้น ‘ธีโอฟิลุส’ นักบวชผู้ทำหน้าที่ดูแลกิจการของศาสนจักร เขามีความสามารถและเคยได้รับความไว้วางใจ แต่เมื่อมีการแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งทางศาสนาขึ้นใหม่ เขากลับสูญเสียตำแหน่งของตัวเอง เรื่องเล่าที่สืบทอดกันมามีรายละเอียดแตกต่างกัน บางฉบับเน้นความอยุติธรรมที่เขาได้รับ บางฉบับมองว่าความทะเยอทะยานและความขุ่นเคืองของเขาเป็นต้นเหตุ แต่ไม่ว่าสาเหตุมาจากเรื่องใด ผลลัพธ์ก็เหมือนกัน ธีโอฟิลุสไม่ได้อยู่ในตำแหน่งที่เขาเคยมีอีกต่อไป สำหรับบางคน การสูญเสียตำแหน่งอาจเป็นเรื่องที่ต้องยอมรับแล้วเริ่มต้นใหม่ ธีโอฟิลุสกลับเลือกอีกทาง เขาต้องการทุกอย่างกลับคืนมา แม้จะต้องขอความช่วยเหลือจากผู้ที่นักบวชอย่างเขา ไม่ควรข้องเกี่ยวมากที่สุดก็ตาม ปีศาจ…. สัญญาที่เขียนด้วยเลือด ธีโอฟิลุสติดต่อผู้ที่สามารถพาเขาไปพบซาตาน แล้วตกลงทำพันธสัญญากับปีศาจ ข้อแลกเปลี่ยนชัดเจน เขาจะมอบความภักดีให้ซาตาน เพื่อแลกกับการได้ตำแหน่งและอำนาจกลับคืนมา ในตำนานฉบับที่แพร่หลาย ข้อตกลงนี้ถูกบันทึกเป็นเอกสาร และธีโอฟิลุสลงนามด้วยเลือดของตัวเอง รายละเอียดนี้สำคัญ ปีศาจไม่ได้ให้เขาเพียงเอ่ยคำสัญญาต่อหน้า แต่ต้องทำหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรว่าตัวเองได้ตกลงอะไรไปแล้ว และข้อตกลงนั้นก็เป็นผลสำเร็จ ธีโอฟิลุสได้ตำแหน่งกลับคืนมา แต่เมื่อเวลาผ่านไป เขากลับหวาดกลัวพันธสัญญาที่ตัวเองทำไว้ เขาจึงหันกลับไปหาสิ่งที่เคยละทิ้ง โดยขอความช่วยเหลือจากพระแม่มารีเพื่อให้พ้นจากข้อตกลงกับซาตาน นี่คือจุดที่เรื่องเปลี่ยนจากตำนานของคนทะเยอทะยานไปเป็นเรื่องของคนที่ต้องการถอนคำสัญญาของตัวเอง สัญญาที่ต้องเอาคืน ธีโอฟิลุส สวดอ้อนวอนพระแม่มารีอย่างต่อเนื่อง และตามตำนาน พระแม่มารีสามารถนำเอกสารสัญญากลับคืนมาจากปีศาจ ก่อนนำกลับมาให้เขา หลังจากนั้น ธีโอฟิลุสเปิดเผยเรื่องที่เกิดขึ้นต่อสาธารณะและสารภาพความผิดของตน เหตุการณ์นี้มีรายละเอียดที่น่าสนใจมากกว่าการที่คนคนหนึ่งกลับใจ หากเรื่องจบลงเพียงการที่ธีโอฟิลุสสำนึกผิด เราก็จะได้เรื่องเล่าทางศาสนาเกี่ยวกับการกลับใจเรื่องหนึ่ง แต่การให้พระแม่มารีนำเอกสารกลับคืนมา ทำให้การปลดปล่อยของเขามีรูปธรรมชัดเจน เอกสารพันธสัญญากับซาตาน จึงเป็นหัวใจของเรื่อง ไม่ใช่เพราะกระดาษมีอำนาจในตัวเอง แต่เพราะมันทำให้การตัดสินใจของธีโอฟิลุสกลายเป็นสิ่งที่มองเห็นได้ เขาไม่อาจบิดพริ้ว… ตำนานที่เดินทาง เรื่องของธีโอฟิลุสมีต้นทางจากวรรณกรรมคริสต์ภาษากรีก โดยมักเชื่อมโยงกับเรื่องเล่าที่นักบุญยูทิเชียนัสแห่งอาดานาเป็นผู้บันทึกในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 6–7 ต่อมาเรื่องนี้ได้รับการแปลเป็นภาษาละตินในคริสต์ศตวรรษที่ 9 และแพร่หลายไปทั่วยุโรปในยุคกลาง เรื่องดังกล่าวยังปรากฏในงานศิลปะทางศาสนา เช่น ภาพ The Taymouth Hours ซึ่งเก็บรักษาอยู่ที่ British Library ภาพเล่าเหตุการณ์สำคัญตั้งแต่ธีโอฟิลุสทำข้อตกลงกับปีศาจ ไปจนถึงการที่พระแม่มารีนำเอกสารสัญญากลับคืนมา เรื่องนี้จึงเป็นหนึ่งในต้นแบบสำคัญของตำนานสัญญาปีศาจในวัฒนธรรมยุโรป แม้จะไม่ใช่ต้นกำเนิดเพียงแห่งเดียวของแนวคิดดังกล่าว สิ่งที่ทำให้เรื่องยังน่าสนใจไม่ใช่แค่การปรากฏตัวของซาตาน แต่เป็นลำดับการตัดสินใจของธีโอฟิลุส เขาสูญเสียอำนาจ จึงยอมทำทุกวิธีเพื่อเอามันกลับคืนมา เมื่อได้สิ่งที่ต้องการแล้ว เขากลับต้องการหลุดพ้นจากพันธสัญญาที่ตนทำขึ้นเอง บางทีความน่ากลัวที่สุดของสัญญาปีศาจอาจไม่ใช่การที่มนุษย์ยอมขายวิญญาณ แต่เป็นการที่เขายอมทำทุกอย่างเพื่อให้ได้สิ่งที่ตนปรารถนา โดยไม่รู้ว่าหลังจากได้มันแล้ว เขาจะต้องชดใช้ตามข้อตกลงนั้นมากเพียงใด… ภาพประกอบทั้งหมดสร้างโดย A.I. เปิดประสบการณ์ความบันเทิงที่หลากหลายสุดปัง บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !