ทางออก "เดอะแบก" คนวัยทำงานกับวิกฤต Sandwich Generation

Sandwich Generation คนวัยทำงาน...กำลังแบกทั้งบ้าน โจทย์ใหญ่ของครอบครัว และเศรษฐกิจไทย ลองถามตัวเองว่า ทุกวันนี้...คุณต้องส่งเงินให้พ่อแม่หรือเปล่า" คุณต้องผ่อนบ้าน เลี้ยงลูก หาค่าเทอมให้ลูก และในขณะเดียวกัน ก็ต้องหาทางเลี้ยงตัวเองให้รอด พยายามแบ่งเงินหาเงินเก็บเอาไว้ใช้หลังเกษียณให้ได้

ถ้าคำตอบคือ "ใช่" คุณอาจกำลังเป็นหนึ่งใน Sandwich Generation หรือ "คนรุ่นแซนด์วิช" โดยไม่รู้ตัว

ศูนย์วิจัย Pew Research Center อธิบายว่า Sandwich Generation คือ คนวัยทำงาน ที่ต้องดูแลคนสองรุ่นไปพร้อมกัน ทั้งพ่อแม่อายุ 65 ปีขึ้นไป และลูกที่ยังต้องพึ่งพาทั้งด้านการเงินหรือการเลี้ยงดู 

โดยในสหรัฐฯ คนอายุ 40-59 ปีมากกว่าครึ่ง อยู่ในสถานการณ์เช่นนี้  และแนวโน้มกำลังขยายไปสู่คนอายุน้อยลง เพราะคนแต่งงานช้า มีลูกช้า ขณะที่ผู้สูงอายุมีอายุยืนยาวขึ้น

หากมองเพียงผิวเผิน เรื่องนี้อาจเป็นปัญหาของแต่ละครอบครัว แต่เมื่อมองในระดับประเทศ นี่คือผลจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่เกิดขึ้นพร้อมกันทั่วโลก

สิ่งที่เกิดขึ้น กับ Sandwich Generation คือ รายได้จำนวนมากของคนวัยทำงาน ถูกใช้ไปกับการดูแลพ่อแม่  เลี้ยงดูลูก ผ่อนบ้าน และชำระหนี้ ทำให้เงินออมลดลง การลงทุนระยะยาวชะลอตัว และกำลังซื้อของครัวเรือนอ่อนแรงลง

ประเด็นนี้ ทำให้องค์กรระดับโลก ไม่ว่าจะเป็น IMF, World Bank และ OECD ต่างประเมินไปในทิศทางเดียวกันว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องเร่งยกระดับผลิตภาพแรงงาน พัฒนาทักษะของแรงงาน และสร้างฐานรายได้ภาครัฐที่เข้มแข็ง เพื่อรองรับภาระด้านบำนาญและสาธารณสุข ที่เพิ่มขึ้นจากการเข้าสู่สังคมสูงวัย เพราะหากการปรับตัวล่าช้า ภาระทางเศรษฐกิจจะตกอยู่กับครัวเรือนมากขึ้น กระทบทั้งการบริโภค ศักยภาพการเติบโต และเสถียรภาพทางการคลังในระยะยาว