คลื่นคนรุ่นใหม่ 1.2 พันล้านคน กับอนาคตในยุค AI งาน ชีวิต หรือวิกฤตที่ต้องก้าวข้าม
หัวใจสำคัญของการเสวนาในวันแรก คือการเผชิญหน้ากับความจริงที่ว่า ภายใน 10 ถึง 15 ปีข้างหน้า จะมีคนรุ่นใหม่ในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาถึง 1.2 พันล้านคน ที่มีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์และก้าวสู่วัยทำงาน การเปลี่ยนแปลงนี้อาจกลายเป็น "ผลประโยชน์ทางประชากรศาสตร์" มหาศาล
หากเยาวชนได้รับการสนับสนุนด้านสุขภาวะ การศึกษา และการฝึกฝนทักษะที่พร้อมรองรับอนาคต ทว่าคำถามสำคัญคือ ในยุคที่ AI กำลังกลายมาเป็นปัจจัยสำคัญในชีวิต คนรุ่นใหม่กลุ่มนี้จะก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงานแบบใด
อาเจย์ บังกา: นิยามของงาน, ศักดิ์ศรี และการขับเคลื่อนด้วย "Small AI"
"คำว่า 'งาน' ไม่ได้จำกัดแค่การทำงานในบริษัทขนาดใหญ่ บริษัทขนาดเล็ก หรือการเป็นผู้ประกอบการเท่านั้น แต่มันคือการได้เป็นส่วนที่มีประสิทธิผลในสังคม การมีความหวัง และความรู้สึกถึงศักดิ์ศรีที่มาจากการสร้างรายได้และเป็นส่วนหนึ่งของระบบ"
อาเจย์ บังกา ชี้ว่า ความเสี่ยงสำคัญในประเทศตลาดเกิดใหม่ ไม่ใช่การที่ AI เข้ามาแย่งงาน แต่คือการที่สังคมนำ AI มาประยุกต์ใช้สร้างงานช้าเกินไป ในขณะที่ประเทศพัฒนาแล้วอาจวิตกเรื่องโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLMs) เข้ามาทดแทนแรงงาน ทางออกของประเทศกำลังพัฒนาคือ "Small AI" ซึ่งเป็น AI ขนาดเล็ก เฉพาะทาง ต้นทุนต่ำ และใช้งานผ่านสมาร์ตโฟนทั่วไปได้ เพื่อนำมาช่วยเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) ให้แก่ครู บุคลากรสาธารณสุขชุมชน และเกษตรกรรายย่อย
ทาร์มาน ชานมูการัตนัม: วิกฤต "บันไดขั้นแรกที่หายไป" และการรื้อสร้างการศึกษา
ทาร์มาน ชานมูการัตนัม ประธานาธิบดีสิงคโปร์ เตือนว่า ลำพังเพียงการเติบโตทางเศรษฐกิจไม่เพียงพอต่อการสร้างงานที่ดี และ AI อาจยิ่งถ่างรอยแยกนี้ให้กว้างขึ้นจนกลายเป็น "เศรษฐกิจรูปตัว K" ที่กลุ่มแรงงานระดับกลางสูญเสียความมั่นคง
ประเด็นที่น่าจับตาที่สุดสำหรับคนรุ่นใหม่ คือปรากฏการณ์ "บันไดขั้นแรกของการจ้างงาน" (The First Rung in Employment) ที่กำลังหดตัวลงอย่างชัดเจน
"ตำแหน่งงานแรกหลังสำเร็จการศึกษากำลังเผชิญกับความต้องการจ้างงานที่ลดลง ข้อมูลนี้ชัดเจนที่สุดในภาคเทคโนโลยี และเริ่มปรากฏในทุกภาคส่วน หากเราสูญเสียโอกาสตรงนี้ไป คนรุ่นใหม่ไม่เพียงต้องรอไปอีกปีเพื่อแข่งขันกับรุ่นถัดไป แต่พวกเขาจะสูญเสียทักษะ คุณลักษณะที่จับต้องไม่ได้ และสูญเสียความเชื่อมั่นต่ออนาคต"
ทาร์มาน ชานมูการัตนัม เสนอว่า ภาครัฐต้องร่วมมือกับภาคเอกชนในการสร้างแรงจูงใจให้เปิดรับบัณฑิตจบใหม่ เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้จากการทำงานจริง ขณะเดียวกัน ระบบอุดมศึกษาต้องลดการมุ่งเน้นแต่วิชาการเพียงอย่างเดียว เนื่องจากผลตอบแทนและคุณค่าของใบปริญญาลดลงอย่างเห็นได้ชัด แล้วหันมาผลักดัน การศึกษาเชิงประยุกต์ และรูปแบบทวิภาคี ที่ผู้เรียนได้ฝึกงานในสถานประกอบการจริงอย่างเข้มข้น
ควบคู่ไปกับความยืดหยุ่นทางความคิด นอกจากนี้ AI ยังช่วยเปิดทางสู่ปรากฏการณ์ "บริษัทคนเดียว" (One-Person Company) ซึ่งเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ใช้เครื่องมือ AI ในการเริ่มต้นธุรกิจและเข้าถึงตลาดโลกได้ด้วยตนเอง
คริสตาลินา กอร์เกียวา: "สึนามิที่เคลื่อนตัวช้า" และกับดักของงานประจำ
งานวิจัยของ IMF ระบุว่า งานประจำที่เป็นงานทำซ้ำๆ (Routine repetitive jobs) กำลังลดลง ซึ่งถือเป็นความเสี่ยงโดยตรงต่อคนรุ่นใหม่
"คนที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือคนรุ่นใหม่ที่กำลังก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงาน ในอดีตพวกเขาจะเริ่มต้นจากงานรูทีนเหล่านี้แล้วค่อยๆ เติบโตขึ้นไป แต่หากงานเหล่านี้หายไป ฉันไม่คิดว่าคนรุ่นใหม่คนไหนอยากเห็นอนาคตทางวิชาชีพของตัวเองจบลงที่การเป็นเพียงบาริสต้าในร้านกาแฟ"
คริสตาลินา กอร์เกียวา ย้ำว่า AI ไม่ได้ทำให้ความต้องการแรงงานมนุษย์หมดไป แต่เป็นการ "โยกย้ายทิศทางความต้องการ" ไปสู่ทักษะใหม่ ภาครัฐจึงมีหน้าที่ปรับระบบการศึกษา ส่งเสริม การเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong learning) และเตรียมรับมือกับประเด็นด้านการคลัง เมื่อโครงสร้างรายได้เปลี่ยนจากการจัดเก็บภาษีแรงงานไปสู่ผลตอบแทนจากทุนและเทคโนโลยีมากขึ้น
เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ: วิสัยทัศน์เจ้าภาพไทย "AI in all, all in AI, AI for all"
AI in all: การนำ AI เข้ามาช่วยเพิ่มผลิตภาพในงานและธุรกิจเดิม โดยยกตัวอย่างการเปิดตัวผู้ช่วยอัจฉริยะ "นกกระซิบ" (Nokkasip AI) ที่ฝังอยู่ในแอปพลิเคชันกระเป๋าเงินดิจิทัล เพื่อช่วยผู้ค้ารายย่อยเกือบ 1 ล้านรายในการบริหารสต็อก คำนวณผลกำไร และสามารถนำข้อมูลการค้าไปต่อยอดขอสินเชื่อจากธนาคารโดยไม่ต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน
All in AI: การสร้างขีดความสามารถเพื่อรองรับงานใหม่ ผ่านโครงการจับคู่ทักษะ (Skill Bridge) ระหว่างสถาบันการศึกษากับกลุ่มผู้ลงทุนด้านดาต้าเซ็นเตอร์ เซมิคอนดักเตอร์ และคลาวด์ พร้อมทั้งมุ่งลดต้นทุนการประมวลผลและต้นทุนโทเคน (Token) เพื่อให้สตาร์ทอัปและมหาวิทยาลัยสามารถเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐาน AI ได้อย่างเท่าเทียม
AI for all: การดูแลไม่ให้ใครถูกทิ้งไว้ข้างหลัง โดยใช้โครงสร้างพื้นฐานข้อมูลดิจิทัลภาครัฐ (DPI) เชื่อมโยงข้อมูลเพื่อช่วยเหลือแรงงานในการเปลี่ยนผ่านอย่างตรงจุด ทั้งการอุดหนุนรายได้ การฝึกทักษะใหม่ (Reskilling) ตลอดจนการป้องกันภัยคุกคามรูปแบบใหม่อย่างสแกมเมอร์และดีพเฟก (Deepfakes)
Tag
ยอดนิยมในตอนนี้