น้ำ นำพาความเย็นชื่นใจมาให้ จึงไม่แปลกที่น้องหมาส่วนใหญ่ แม้ไม่ชอบถูกจับอาบน้ำ แต่ก็ชอบเล่นน้ำ ชอบแช่อยู่กับน้ำ หรือชอบอยู่ในที่ชื้น ๆ นาน ๆ...แต่น้ำและความชื้น ถ้าร่างกายน้องหมาได้สัมผัสมากเกินพอดี ก็อาจนำพาเอาภัยเงียบมาได้มากมาย ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพน้องหมาทั้งในระยะสั้นและในระยะยาว...ครั้งนี้ เป็นการแชร์ความรู้จากผู้เขียนเองซึ่งเป็นนุดเวอร์ชั่นเลี้ยงไปเรียนรู้ไป ว่าน้ำและความชื้นส่งผลอะไรต่อสุขภาพน้องหมาบ้าง แล้วผู้เขียนรับมือปัญหาเหล่านั้น (ภายใต้การดูแลแนะนำของคุณหมอ) อย่างไรบ้างค่ะ1. โรคผิวหนังมักรุนแรงขึ้นด้วยความชื้นลักษณะอาการโรคผิวหนังในน้องหมา สังเกตได้จากน้องหมามีแผลอักเสบหรือเปื่อยหายยาก มีกลิ่นตัวรุนแรง และมีอาการคันจนกระทั่งเจ็บปวดหรือแสบค่ะ...เท่าที่สังเกตทั้งจากน้องหมาที่เลี้ยงและน้องหมาอื่น ๆ โรคผิวหนังมักเกิดกับน้องหมาอายุเยอะ เพราะมีการสะสมของเชื้อโรค ในขณะที่ภูมิต้านทานลดลง...ความสกปรกและความชื้น มีส่วนในการเร่งความรุนแรง แต่ก็ไม่จำเป็นเสมอไปว่าเราจะไม่เจอโรคผิดหนังในน้องหมาเด็กกับน้องหมาที่สะอาด เพราะมันเกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน และโอกาสสัมผัสเชื้อโรค กับตัวเร่งปฏิกิริยาอย่างเช่นความชื้นค่ะน้องหมาอาจไม่จำเป็นต้องเป็นโรงผิวหนังทั้งตัว...แต่จุดที่ชื้นง่ายและสัมผัสความชื้นบ่อย ๆ เช่น ปาก ก้น อุ้งเท้า จะพบว่ามีอาการโรงผิวหนังก่อนบริเวณอื่น ๆ ค่ะโรคผิวหนังไม่หายเองนะคะ บางทีหายไปในฤดูที่อากาศแห้ง แล้วกลับมาอีกในฤดูฝนหรือเมื่อสัมผัสกับคามชื้นมาก ๆ...ต้องอาศัยการรักษาอย่างต่อเนื่อง บางเคสก็ข้ามปีกันเลยทีเดียวค่ะการรับมือการพาน้องหมาไปตรวจวินิจฉัยกับคุณหมอ จะทำให้เราทราบว่า น้องหมาเป็นโรคผิวหนังด้วยเชื้ออะไร เพื่อการรักษาที่ตรงจุด...เชื้อมีหลายชนิดนะคะ มีทั้งรา ยีสต์ แบคทีเรีย ไร แม้แต่พยาธิ เป็นต้นค่ะออกจากร้านหมอมา น้องก็จะได้ทั้งยาทาและยากิน ซึ่งก็มีฤทธิ์ทั้งฆ่าเชื้อและรักษาแผล พร้อมกับคำสั่งเช่น รักษาความสะอาด แต่ระวังไม่ให้น้องหมาตัวชื้น จนกระทั่ง อย่าให้กินอาหารปรุงแต่งหรือมีโซเดียมมาก ซึ่งก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยเร่งความรุนแรงของโรคผิวหนัง เป็นต้นค่ะพอทราบแบบนี้แล้ว ที่บ้านจึงไม่ตามใจให้น้องหมาเล่นน้ำหรือเล่นน้ำฝนบ่อย ถ้าห้ามไม่ได้ทุกครั้ง หลังเล่นแล้วก็ต้องเช็ดตัวน้องให้แห้ง หลังอาบน้ำก็ต้องเช็ดหรือเป่าไดร์ให้แห้ง คือไม่ปล่อยให้ตัวน้องแห้งเองค่ะ...และเราจะไม่ให้น้องนอนในที่ชื้น ๆ แฉะ ๆ ค่ะ2. โรคไข้หวัดมักมากับน้ำและฝนลักษณะอาการช่วงหน้าฝนจนกระทั่งช่วงเปลี่ยนฤดูกาลปลายปี จะเป็นช่วงระบาดของไข้หวัดในน้องหมา...เราจะสังเกตเห็นว่า น้องมีอาการซึม ไม่ค่อยอยากกินสักเท่าไหร่ เล่นก็เบาลงหรือไม่ได้มีท่าทีอยากจะเล่นเหมือนเดิม และเหนื่อยง่ายค่ะ...อีกอาการสำคัญคือไอ ซึ่งแสดงถึงการอักเสบที่หลอดลม จะไปมากไอน้อยก็ขึ้นกับช่วงอาการของไข้และสภาพร่างกายของน้องค่ะ...ในน้องหมาบางตัว อาจมีอาการอาเจียนร่วมด้วยค่ะอาการซึมและอาการไอ จริง ๆ แล้วเป็นตัวบ่งชี้สำหรับหลายโรค ทั้งเบาและหนัก...แต่เมื่อได้ตรวจเลือด ไม่พบความผิดปกติของเม็ดเลือดแดง ยกเว้นค่าที่แสดงการติดเชื้อ (ค่าเม็ดเลือดขาว) วินิจฉัยร่วมกับอาการภายนอกอื่น ๆ เช่น หูและเหงือกยังแดงอยู่...เราก็พอจะเบาใจว่าน้องหมาเป็นเพียงไข้หวัด (อาจพ่วงหลอดลมอักเสบด้วย) ค่ะ เท่าที่เห็นจากน้องหมาของคนอื่น โรคไข้หวัด ถ้าไม่รักษา ใช้เวลา 2 อาทิตย์ในการฟื้นตัวเอง และ 1 อาทิตย์แรก น้องหมาจะแสดงอาการทรมานมาก ซึมมาก นอนซม ไอหนัก เหนื่อยมาก และไม่อยากกินอะไร...ถ้ารักษาแต่เนิ่น ๆ ร่วมกับการดูแล ก็ใช้เวลาไม่ถึงอาทิตย์ในการฟื้นตัวค่ะการรับมือยาสำหรับอาการไข้หวัด ก็มีทั้งยาฉีดและยากิน เป็นยาปฏิชีวนะ ยาละลายเสมหะ ยาขยายหลอดลม และยาแก้ปวดแก้ไข้ กินครบโดสก็กลับไปหาคุณหมอเพื่อติดตามอาการอีกครั้งค่ะการดูแลทั่วไปก็คือ ให้น้องหมานอนแบบอุ่น ๆ ซึ่งอาจจะยากสักหน่อยสำหรับน้องหมาขี้ร้อน...ที่บ้านจึงใช้วิธีใส่เสื้อแทนห่มผ้าให้ค่ะ...ช่วงนี้ก็ให้อาหารอ่อน ๆ หน่อย จะได้ไม่ระคายเคืองหลอดลมมากเกินไปค่ะเท่าที่เลี้ยงน้องหมามาแต่ละรุ่น และสังเกตจากน้องหมาที่อื่น...บางตัวไม่เคยเป็นไข้หวัดเลย ส่วนบางตัวก็เป็น เป็นน้อยบ้าง มากบ้าง แถมติดกันได้ด้วย เหมือนคนนั่นแหละค่ะ...เราจึงได้ทราบว่า ภูมิต้านทานของน้องหมาแต่ละตัวไม่เท่ากัน...สำหรับน้องหมาที่บ้าน ตัวที่ภูมิต้านทานต่ำ เราก็จะระมัดระวังมากขึ้น ไม่ให้เขาเปิดตัวมากนักกับกิจกรรมและสภาพแวดล้อมที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อโรค เช่น สระว่ายน้ำ สนามเด็กเล่นสำหรับน้องหมา เป็นต้นค่ะเดี๋ยวนี้เชื้อโรคมีฤทธิ์รุนแรงขึ้น เริ่มจากโรคไข้หวัด ถ้าไม่รีบจัดการก็อาจนำไปสู่โรคอื่น ๆ ที่หลอดลมและปอด...ผู้เขียนและครอบครัวจึงไม่ปล่อยผ่านค่ะ3. เห็บหมัดมักแฝงตัวมากับดินและความชื้นลักษณะอาการแน่นอน สิ่งที่สังเกตได้ด้วยตาก็คือ เราจะเห็นเห็บหมัดปรากฏตัวมากขึ้นอยู่ตามตัวหรือใกล้ ๆ ตัวน้องค่ะ...ทั้งน้องหมาที่ได้ยากำจัดเห็บหมัดแล้วและยังไม่ได้ก็ตาม เราก็จะเจอเหมือนกัน เพียงแต่เห็บหมัดจะไม่สามารถอยู่ได้นานในตัวของน้องหมาที่ได้ยากำจัดเห็บหมัด ถ้าไม่สลบ ก็ต้องรีบตะเกียกตะกายหนีตายออกมาค่ะเห็บหมัดกัดน้องหมาก็ทำให้คัน น้องหมาบางตัวแพ้ก็เป็นแผลอักเสบเรื้อรัง บางตัวก็แทบจะทนอาการคันไม่ไหวจนอยู่ไม่สุข...ถึงแม้ว่าเห็บหมัดไม่มีเชื้อพยาธิเม็ดเลือด แต่ก็อาจมีเชื้อไข้จากอาการอักเสบติดเชื้ออื่น ๆ ได้...อย่างที่บ้าน เลี้ยงน้องหมาแบบระบบปิด ฉีดยากำจัดเห็บหมัดให้แล้ว แต่คนในบ้านไปบ้านอื่นที่มีน้องหมาพร้อมเห็บหมัดเต็มบ้าน (บริเวณบ้านทั้งภายในและภายนอกมีสภาพชื้นหลายจุด) พอกลับจากบ้านนั้น ก็เห็นเห็บติดเสื้อผ้ามาด้วย...ชั่วข้ามคืน น้องหมาที่บ้านเราก็มีอาการเป็นไข้รุนแรง ตัวสั่น ตัวร้อน หมดแรง ลุกไม่ขึ้นถึงกับฉี่แตก...คุณหมอวินิจฉัยว่าเป็นไข้เฉียบพลันเพราะเห็บกัด โชคดีที่เป็นไข้อย่างเดียว ไม่ติดโรคพยาธิเม็ดเลือดค่ะการรับมือที่บ้านจะระมัดระวังไม่ให้น้องหมาออกไปในที่ชุมนุมของน้องหมา อย่างสวนสาธารณะ ในหน้าฝนหรือเมื่อมีฝนตกติดต่อกัน และจะพาน้องลงสนามหญ้าเฉพาะช่วงที่อากาศแห้งค่ะบริเวณรอบบ้านภายนอกอาคาร ที่มีต้นไม้ และเชื่อมต่อกับพื้นที่ภายนอกบ้าน โดยเฉพาะช่วงหน้าฝน ที่บ้านจะฉีดสเปรย์กันเห็บหมัดและแมลง โดยเลือกสูตรธรรมชาติค่ะผู้เขียนและครอบครัวได้ทราบความรุนแรงของโรคภัยจากเห็บหมัดมาแล้ว และตระหนักเสมอว่า ถึงแม้เราเลี้ยงน้องหมาแบบระบบปิด น้องหมาก็ยังมีโอกาสได้รับเห็บหมัดจากน้องหมาอื่นหรือสถานที่อื่น...เราจึงเห็นว่า เป็นเรื่องจำเป็นมาก ๆ ที่เราต้องสำรวจและดูแลความสะอาดให้กับน้องหมาเสมอค่ะน้ำและความชื้น ที่คงตัว ขังตัว หรือหมักหมมอยู่นาน ๆ ในปริมาณที่มากเกินไป ไม่ว่าจะอยู่ในอากาศ ตามพื้นดิน ตามผิวผิวของอาคารสถานที่ หรือตามผิวหนังของน้องหมา ล้วนมีโอกาสเป็นแหล่งที่อยู่อาศัย แหล่งอาหาร และแหล่งเพาะพันธุ์ ของสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ รวมถึงเชื้อโรคและปริสิตต่าง ๆ ที่มีผลต่อสุขภาพน้องหมาได้...โรคภัยจากความชื้น บางโรคในเบื้องต้นไม่ส่งผลเฉียบพลันหรือรุนแรงถึงชีวิต แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าย่อมมีผลกระทบต่อสุขภาพจิตและคุณภาพชีวิตในระยะยาวของน้องหมา...โรคและอาการต่าง ๆ ที่กล่าวมานี้ เป็นประสบการณ์ตรงของผู้เขียนเอง และอาจจะมีโรคภัยมากกว่านี้ที่ผู้เขียนยังไม่ทราบนะคะ...ดังนั้น ผู้เขียนจึงเห็นว่า การดูแลไม่ให้ความชื้นกลายเป็นภัยเงียบทำร้ายน้องหมา จึงเป็นอีกประเด็นสำคัญสำหรับการดูแลน้องหมา ที่บรรดานุดผู้รักน้องหมาต้องคำนึงถึงเสมอค่ะ...ด้วยความปรารถนาดีจาก มรรษยวรินทร์.(ภาพประกอบทั้งหมดโดย มรรษยวรินทร์) เปิดประสบการณ์ความบันเทิงที่หลากหลายสุดปัง บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !