ไทยเข้าฤดูฝน 15 พ.ค. เปิดงบน้ำท่วม 5 ปีย้อนหลัง

กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศให้ประเทศไทยเข้าสู่ฤดูฝนอย่างเป็นทางการ ตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม 2569 เป็นต้นไป หลังลมที่พัดปกคลุมประเทศไทยเปลี่ยนเป็นลมตะวันตกเฉียงใต้ และมีฝนตกต่อเนื่องหลายพื้นที่ โดยคาดว่าฤดูฝนปีนี้จะสิ้นสุดราวกลางเดือนตุลาคม ยกเว้นภาคใต้ฝั่งตะวันออกที่จะมีฝนต่อถึงเดือนธันวาคม 

ข้อมูลพยากรณ์ฤดูฝนปี 2569 ระบุว่า ปริมาณฝนรวมทั้งประเทศมีแนวโน้มน้อยกว่าปี 2568 และต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติประมาณ 10% โดยช่วงที่ต้องเฝ้าระวังมากที่สุดคือเดือนสิงหาคมถึงกันยายน ซึ่งเป็นช่วงฝนตกชุก เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก และน้ำล้นตลิ่งในหลายพื้นที่ 

เมื่อย้อนดูงบประมาณด้านน้ำท่วมในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา จะพบว่า รัฐบาลใช้งบประมาณทั้งในรูปแบบ “งบป้องกันและบริหารจัดการน้ำ” และ “งบกลางเพื่อเยียวยาผู้ประสบภัย” โดยมีตัวเลขสำคัญดังนี้

ปี 2564 คณะรัฐมนตรีอนุมัติงบกลาง 3,851.22 ล้านบาท เพื่อดำเนินโครงการสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ป้องกันอุทกภัยปี 2564 และบรรเทาภัยแล้งปี 2564/2565 จำนวน 3,378 รายการ 

ปี 2566 ฐานข้อมูลงบประมาณด้านน้ำท่วมที่ Rocket Media Lab รวบรวม พบวงเงินที่เกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำท่วมกว่า 53,000 ล้านบาท โดยกระทรวงมหาดไทยมีสัดส่วนสูงสุด 23,171 ล้านบาท หรือ 43.41% ของงบน้ำท่วมปีนั้น 

ปี 2567 คณะรัฐมนตรีอนุมัติงบกลาง 7,606.5 ล้านบาท ตามที่สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ หรือ สทนช. เสนอ เพื่อใช้แก้ปัญหาน้ำท่วมปี 2567 และเตรียมการแก้ภัยแล้งปี 2568 

ปี 2568 คณะรัฐมนตรีอนุมัติงบกลาง 6,169.986 ล้านบาท เพื่อจ่ายเงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในช่วงฤดูฝนปี 2568 ครัวเรือนละ 9,000 บาท ครอบคลุม 685,554 ครัวเรือน ในพื้นที่ 65 จังหวัด โดยมอบให้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเป็นหน่วยรับงบประมาณ 

ต่อมาในเดือนมกราคม 2569 ครม.อนุมัติงบกลางเพิ่มเติมอีก 2,203 ล้านบาท เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยภาคใต้ 243,577 ครัวเรือน ทำให้กรอบการเยียวยาน้ำท่วมรอบปี 2568 ต่อเนื่องถึงต้นปี 2569 มีวงเงินเพิ่มขึ้นตามความเสียหายจริงในพื้นที่ 

อีกด้านหนึ่ง งบบริหารจัดการน้ำปี 2568 ยังมีโครงการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำเพื่อรองรับภัยแล้งและฝนทิ้งช่วง โดย สทนช. เสนอแผนรวม 51,584 ล้านบาท จำนวน 19,970 โครงการ และ ครม.อนุมัติรอบแรก 7,404.34 ล้านบาท จำนวน 2,748 รายการ กระจายไป 4 กระทรวงหลัก 

โครงสร้างงบน้ำท่วมที่น่าสนใจคือ งบจำนวนมากยังอยู่ในหมวดก่อสร้างและปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน เช่น เขื่อนป้องกันตลิ่ง ฝาย อ่างเก็บน้ำ คลองระบายน้ำ ประตูระบายน้ำ และระบบป้องกันน้ำท่วมชุมชน ขณะที่งบระบบเตือนภัยล่วงหน้าในฐานข้อมูลงบปี 2566 อยู่ที่ 699.59 ล้านบาท หรือ 1.31% ของงบที่เกี่ยวข้องกับน้ำท่วมทั้งหมด 

ภาพรวมปี 2569 จึงเป็นปีที่หน่วยงานด้านน้ำต้องทำงานทั้ง 2 ระยะพร้อมกัน คือ ระยะสั้นในการแจ้งเตือนและรับมือฝนหนักเฉพาะพื้นที่ และระยะกลางในการใช้แผนบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับพื้นที่เสี่ยง โดยมีกรมอุตุนิยมวิทยา สทนช. กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย กรมชลประทาน และหน่วยงานท้องถิ่น เป็นกลไกหลักในการติดตามสถานการณ์