นวัตกรรมหุ่นยนต์จีน “สมองกลข้ามร่าง” เรียนรู้ได้ไม่จำกัดรูปทรง

ในวงการปัญญาประดิษฐ์และหุ่นยนต์ ข้อจำกัดใหญ่ประการหนึ่งคือความยึดติดกับโครงสร้างของหุ่นยนต์ที่ใช้งาน เมื่อใดก็ตามที่มีการเปลี่ยนโครงสร้างทางกายภาพของหุ่นยนต์ ระบบ AI ที่ใช้ควบคุมมักจะต้องถูกรื้อและฝึกฝนใหม่เกือบทั้งหมด

เพื่อแก้ปัญหานี้ ฟีจิน โรโบติกส์ (Feagine Robotics) สตาร์ตอัปเทคโนโลยีจากจีน จึงได้เปิดตัว ฟีโอ (Fi0) โมเดลพื้นฐานแบบข้ามร่าง (Cross-embodiment Foundation Model) ที่ถ่ายทอดและจดจำทักษะการทำงานได้ แม้จะนำไปใช้กับหุ่นยนต์ที่มีรูปร่างและโครงสร้างต่างกันอย่างสิ้นเชิง

เปิดตัวพร้อมแขนกลให้เลือกถึง 3 แบบ

นอกจากการเปิดตัวโมเดลพื้นฐานแล้ว บริษัทยังได้เปิดตัวแขนกลกล้ามเนื้ออ่อนแบบควบคุมด้วยเส้นเอ็น 3 รุ่น ได้แก่ A01, A02 และ A03 เพื่อใช้เป็นเครื่องมือทดสอบโมเดลดังกล่าว โโยหุ่นยนต์ทั้งสามรุ่นมีจำนวนท่อน ข้อต่อ และองศาการเคลื่อนที่ (Degrees of Freedom) ที่แตกต่างกัน

- สำหรับ A01 มีส่วนท่อนยืดหยุ่น 1 ท่อน มี 2 องศาการเคลื่อนที่ มีน้ำหนักอยู่ที่ 750 กรัม และแบกน้ำหนักได้ 200 กรัม

- สำหรับ A02 มีส่วนท่อนยืดหยุ่น 2 ท่อน 4 องศาการเคลื่อนที่ แบกน้ำหนักได้ 400 กรัม

- ส่วน A03 มีส่วนท่อนยืดหยุ่น 3 ท่อน 6+1 องศาการเคลื่อนที่ ความยาวแขน 50 เซนติเมตร และแบกน้ำหนักได้ 600 กรัม

โครงสร้างที่ซับซ้อนกว่าหุ่นยนต์ทั่วไป

ทั้งนี้โครงสร้างของหุ่นยนต์อ่อน (Soft Manipulator) มีความซับซ้อนกว่าแขนกลอุตสาหกรรมแบบแข็งทั่วไปอย่างมาก เนื่องจากสามารถโค้งงอได้อย่างต่อเนื่องและเปลี่ยนรูปร่างไปตามการปะทะสิ่งแวดล้อม 

เพื่อให้การควบคุมหุ่นยนต์เป็นไปอย่างราบรื่น โมเดล Fi0 จึงแก้ปัญหาโดยมองว่าโครงสร้างและสถานะของหุ่นยนต์ คือข้อมูลส่วนหนึ่งที่นำมาประมวลผลผ่านเทคโนโลยีที่เรียกว่า กราฟรูปลักษณ์ (Embodiment Graph) ร่วมกับการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมทางกายภาพและการคาดการณ์ผลลัพธ์ของการกระทำ

จุดเด่นคือการเรียนรู้แม้จะสาธิตให้ดูครั้งเดียว

จุดเด่นสำคัญอีกประการของโมเดล Fi0 คือความสามารถในการเรียนรู้ภารกิจใหม่จากการสาธิตของมนุษย์เพียงครั้งเดียว (Single Demonstration) โดยไม่จำเป็นต้องเข้าสู่กระบวนการเทรนโมเดลใหม่ 

ตัวอย่างเช่น หากมนุษย์สาธิตการย้ายวัตถุ โมเดล Fi0 จะไม่จดจำเพียงแค่แนวทิศทางการเคลื่อนที่ของมือมนุษย์ แต่จะสกัดเอาเป้าหมาย ลำดับขั้นตอน เหตุการณ์สำคัญในการสัมผัสวัตถุ และผลลัพธ์ที่ต้องการ จากนั้นสมองกล Fi0 จะสั่งการให้ร่างหุ่นยนต์ที่มันใช้อยู่ในขณะนั้น หาวิธีบรรลุเป้าหมายตามโครงสร้างกายภาพของตนเอง

แนวคิดปัญญาประดิษฐ์ซอฟต์แวร์สวมร่าง(Soft Embodied Intelligence) นี้ ชี้ให้เห็นว่าอนาคตของหุ่นยนต์ อาจไม่ใช่มนุษย์จักรกลรูปทรงเดียว แต่เป็นตระกูลหุ่นยนต์เฉพาะทางที่หลากหลาย ตั้งแต่แขนแข็งแรงในโรงงาน แขนกลยืดหยุ่นสำหรับงานละเอียดอ่อน ไปจนถึงหุ่นยนต์พื้นที่แคบหรือพื้นที่เสี่ยงภัยซึ่งทั้งหมดสามารถแบ่งปันและใช้ประโยชน์จากฐานความรู้เดียวกันได้อย่างแท้จริง